Bitwa pod Valdejunquera - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Valdejunquera – starcie zbrojne, które miało miejsce 26 lipca 920 roku pomiędzy siłami Emira Kordoby Abd ar-Rahmana III a wojskami króla Krolestwa Leónu – Ordoño II.

W początkach X wieku znaczenie Królestwa Asturii-Leónu osiągnęło punkt szczytowy na arenie zachodnio-europejskiej. Już w IX wieku umocniono i zabezpieczono granicę z Maurami na rzece Dorum, zdobywając w roku 878 miasto Coimbra na zachodzie kraju, natomiast w centralnej Hiszpanii miasta Zamora, Simancas oraz Toro (893–900). Na wschodzie kraju za panowania Garcii (910–914) ponownie zasiedlono miasto San Esteban de Gormaz.

Burgos – miasto w północnej Hiszpanii, położone na skraju Mesety Iberyjskiej nad rzeką Arlanzón, w regionie Kastylia i León, ośrodek administracyjny prowincji Burgos. Z liczbą 178 966 mieszkańców jest 37. miastem Hiszpanii i drugim (po Valladolid) miastem regionu Kastylia i León pod względem ludności.

Mérida – miasto w zachodniej Hiszpanii, stolica regionu Estremadura, 49 400 mieszkańców (2003). Położone nad rzeką Gwadianą, nazywane jest „hiszpańskim Rzymem”. Ośrodek przemysłowy, handlowy i turystyczny.

W okresie panowania Ordoño II (914-924) doszło do agresywnej polityki skierowanej przeciwko emiratowi Al-Andalus, co zaowocowało atakami chrześcijan na Évorę oraz Méridę. W sojuszu ze sprzymierzonymi siłami z Królestwa Nawarry przeprowadzono również zakończone sukcesem ataki na Maurów wzdłuż biegu rzeki Ebro. Sukcesy chrześcijan w dolinie rzeki Dorum możliwe były na skutek poważnego kryzysu wewnętrznego jaki dotknął emirat pod koniec IX wieku. Emirowi Abd ar-Rahmanowi III (912-961) udało się w końcu pobić powstańców w Andaluzji w latach 913-914, a następnie skierować się bezpośrednio na północ przeciwko królestwom chrześcijańskim.

Zamora – miasto w zachodniej Hiszpanii, w regionie Kastylia i León, nad rzeką Duero. Około 67 tys. mieszkańców. W przeszłości Zamora otoczona była murami obronnymi, była fortecą na prawym brzegu rzeki Duero, posiadała wielkie znaczenie strategiczne. W czasach rekonkwisty często była oblegana i wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk.

Kalifat Kordoby to nazwa państwa rządzącego islamską Hiszpanią (Al-Andalus) i północną Afryką w latach 929-1031. Tytuł kalifa przypisał sobie 16 stycznia 929 Abd ar-Rahman III, wcześniej emir Kordoby. Wszyscy kalifowie Kordoby byli członkami dynastii Umajjadów, która rządziła emiratem utworzonym na podbitych przez muzułmanów terenach od 756.

W następstwie doszło do licznych najazdów rabunkowych Arabów na ziemie chrześcijańskie. Celem Maurów nie było zajęcie nowych terenów, lecz osłabienie strategicznych przyczółków Asturii-Leónu oraz Królestwa Nawarry. W tzw. kampanii Muetz, armia emira pomaszerowała z Kordoby w kierunku Caracuel, niszcząc po drodze miasta San Esteban de Gomaz, Osuna oraz Clunia. Następnie Maurowie wyruszyli ku Burgos, Tudeli i Calahorze.

Coimbra to miasto w Portugalii, leżąca nad rzeką Mondego, w dystrykcie Coimbra, w regionie Centrum w podregionie Baixo Mondego. Mieści się tu najstarszy uniwersytet w kraju założony w 1290. Coimbra to zarazem była stolica Portugalii (do 1255 r.) i najważniejszy ośrodek życia akademickiego w tym państwie.

Arabowie (arab.: عرب `Arab, w pierwotnym znaczeniu: "koczownicy") – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.

Król Nawarry Sancho I znajdował się wówczas ze swoją armią w Arnedo, gdzie połączył swoje siły z oddziałami Królestwa Leónu. Ordoño II oczekiwał jeszcze na posiłki obiecane mu przez hrabiów Kastylii, które jednak nie nadeszły. Gdy Maurowie zaatakowali obóz chrześcijański w Viguera, armia królewska przeniosła się do Muetz w dolinie Valdejunquera, 25 km na południowy wschód od Pampeluny. Dnia 26 lipca 920 r. doszło w tym miejscu do bitwy. Armia chrześcijańska została pobita a biskupi z Toro i Salamanki dostali się do niewoli. Ci, którym udało się zbiec, schronili się w twierdzach Muetz i Viguera. Obie twierdze zostały jednak wkrótce zdobyte przez Maurów, którzy stracili wszystkich jeńców. Po tym zwycięstwie armia Maurów wycofała się do Kordoby.

Nawarra (hiszp. Navarra, fr. Navarre, bask. Nafarroa) to kraina historyczna w zachodniej części Pirenejów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Nawarra obejmuje część historycznego Kraju Basków. Pod zwierzchnictwem Nawarry znajdowała się niegdyś również część francuskiego departamentu Pyrénées-Atlantiques, obecnie znana jako Dolna Nawarra (fr. Basse-Navarre).

Kastylia (hiszp. Castilla) – kraina historyczna w środkowej Hiszpanii na rozległym płaskowyżu Meseta na wysokości 600-1000 m n.p.m. Nazwa pochodzi od licznych zamków występujących w jej granicach w średniowieczu. Kastylia była kolebką języka kastylijskiego, który jest utożsamiany ze współczesnym językiem hiszpańskim. Jest otoczona łańcuchami górskimi, a środkiem biegnie pasmo górskie Gór Kastylijskich (Kordyliera Centralna ze szczytem Almanzor - 2592 m) do 2600 m n.p.m. Góry te dzielą Kastylię na dwie części:

Rozczarowany klęską król Ordoño II nakazał pojmać a następnie stracić tych hrabiów kastylijskich, którzy odmówili mu pomocy w walce.

Literatura

Charles Julian Bishko. 1948. "Salvus of Albelda and Frontier Monasticism in Tenth-Century Navarre." Speculum, 23:559–90.

Charles Julian Bishko. 1984. "The Abbey of Dueñas and the Cult of St Isidore of Chios in the County of Castile (10th–l1th Centuries)." Spanish and Portuguese Monastic History, 600–1300. London: Variorum Reprints. First published in Homenaje a Fray Justo Pérez de Urbel, OSB (Abadía de Silos, 1977).

Alberto Cañada Juste. 1985. "Revisión de la Campaña de Muez: Año 920." Príncipe de Viana, 46(174):117–44.

Gonzalo Martínez Díez. 2005. El condado de Castilla, 711–1038: La historia frente a la leyenda. Marcial Pons Historia.