Bitwa pod Zusmarshausen – bitwa stoczona 17 maja 1648 roku pomiędzy armią cesarską dowodzoną przez Maksymiliana von Gronsfelda a połączonymi wojskami szwedzkimi i francuskimi dowodzonymi przez Gustawa Wrangla i Turennea, była ostatnim większym starciem wojny trzydziestoletniej. Bitwa zakończyła się zwycięstwem wojsk szwedzko-francuskich.

W styczniu 1648 sprzymierzona armia cesarska dowodzona przez hrabiego Maksymiliana von Gronsfelda – od roku 1645 głównodowodzącego wojsk Maksymiliana I Bawarskiego – oraz hrabiego Petera Melandela von Holzappel po nieudanym oblężeniu Magdeburga skierowała się w kierunku Dunaju w rejon przeprawy na wysokości miasteczka Guenzburg. W ślad za armią cesarską ruszyły siły szwedzkie pod dowództwem Gustawa Wrangla oraz francuskie dowodzone przez Turrenne, które osiągnęły Dunaj dnia 13 maja 1648 roku w okolicach Lauingen. Nieporozumienia pomiędzy Gronsfeldem i Melandelem w kwestii pierwszeństwa w ataku na wroga, a w konsekwencji podział ich armii, zostały wykorzystane przez Szwedów. 17 maja w okolicach Zusmarshausen koło Augsburga siły szwedzko-francuskie zaskoczyły armię cesarską. Podczas gdy Melander zajął się obroną taboru oraz artylerii, odparciem ataków przeciwnika kierował Raimund von Montecuccoli. W trakcie walk raniony został śmiertelnie Melander, który zmarł tego samego dnia w Augsburgu. Montecuccoli ratując tabor wycofał się do Landsberga. W wyniku zwycięstwa siły szwedzko-francuskie wkroczyły na terytorium południowych Niemiec, które pustoszyły niemiłosiernie do momentu zawarcia pokoju westfalskiego.