Bitwa pszczyńska - Polski Serwis Naukowy

Bitwa Pszczyńska - walki w dniach 1-2 września 1939 w okolicy miasta Pszczyna pomiędzy wojskami III Rzeszy a wojskami polskimi. Była to jedna z bitew granicznych wojny obronnej Polski w 1939 roku.

5 Dywizja Pancerna posiadała 316 czołgów. Polacy mogli przeciwstawić Niemcom 13 czołgów.

Walki można podzielić na trzy etapy:

Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą prowadzenia ognia na wprost. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.
Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).

walki na pozycjach wysuniętych w okolicach wsi Suszec-Branica, Brzeźce, Wisła Wielka - 1 września 1939

walki na pozycjach głównych w okolicach Pszczyny - rankiem 2 września 1939

walki w Ćwiklicach - 2 września 1939

Na skutek poniesionej przez Wojsko Polskie porażki w tym rejonie, dowództwo polskie było zmuszone w dalszej konsekwencji do wycofania wojsk z całego obszaru Górnego Śląska.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
Bój o Żory, zwany czasem bitwą żorską, został stoczony 1 września 1939 na Górnym Śląsku na terytorium miasta Żory, jako część bitwy pszczyńskiej. Bój miał na celu, podobnie jak walki na pozycji przesłaniającej Rybnik, opóźnić natarcie sił niemieckich na polski Górny Śląsk.

Przed bitwą

Strona niemiecka

Po stronie niemieckiej w walkach brała udział 5 dywizja pancerna wchodząca w skład VIII korpusu armijnego, należącego do grupy armii "Süd" (południe).

Głównym celem 5 DPanc. było zdobycie przyczółków na Wiśle, co miało ułatwić dalszy atak w głąb Polski. Przełamanie polskiej pozycji obronnej miało się odbyć w najdogodniejszym miejscu - w nieufortyfikowanym i słabo obsadzonym odcinku na południu od Pszczyny o długości około 3 km. Na podstawie doniesień wywiadu, Niemcy wiedzieli o słabości tego odcinka - obronna linia schronów pod Pszczyną nie była jeszcze w tym miejscu skończona.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.
Goczałkowice-Zdrój (niem. Bad Gottschalkowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Goczałkowice-Zdrój.

Przełamanie pozycji pod Pszczyną zmusiłoby polskie siły do wycofania się z całego Górnego Śląska. Działania niemieckiej 5 DPanc były zgodne z doktryną "blitzkriegu".

Jednostki niemieckie posiadały dużą przewagę w obszarze działania armii "Kraków":

3x w liczbie żołnierzy

3x w uzbrojeniu piechoty

20x w broni pancernej

9x w lotnictwie

Strona polska

Po stronie polskiej w bitwie brała udział 6 Dywizja Piechoty wchodząca w skład armii "Kraków".

Wojsko Polskie zostało rozmieszczone pod Pszczyną ponieważ w tym miejscu biegła główna linia obronny mająca bronić terytorium polskiego w pierwszej głównej bitwie, tzw. bitwie granicznej.

Wodzisław Śląski (niem. Loslau, cz. Vladislav, łac. Vladislavia) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim przy granicy z Republiką Czeską, ośrodek administracyjny powiatu wodzisławskiego. Położone w Kotlinie Raciborskiej, nad rzeką Lesznicą. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 49 386 mieszkańców.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Linia obronna składała się z dwóch części:

wysunięta linia obrony - biegnąca m.in. przez przysiółek Suszec-Branica, Brzeźce, Wisłę Wielką.

zasadnicza (główna) linia obrony - biegnącą od południa, od rzeki Wisły, dalej na zachód od Pszczyny, po Czarków na północy.

Taktyka na odcinku zasadniczym miała polegać na przyjęciu uderzenia wroga na linii zasadniczej oraz obrony zaatakowanego odcinka do czasu nadejścia odwodów.

1) pododdział stanowiący zazwyczaj część składową dywizjonu lub pułku artylerii (np. bateria artylerii, bateria artylerii przeciwlotniczej, bateria moździerzy) lub rakiet (bateria rakietowa). Jest ona uzbrojona w działa samobieżne, holowane lub wyrzutnie rakiet. Składa się zwykle z pododdziału dowodzenia i plutonów ogniowych. Rozmieszcza się ją na jednym stanowisku ogniowym (stanowisku startowym) lub plutonami, niekiedy nawet poszczególnymi działonami. Może wykonywać jedno lub więcej zadań ogniowych - zależnie od liczby dział (wyrzutni) i rodzaju amunicji (konwencjonalna, jądrowa). Może strzelać z zakrytych (ogniem pośrednim) lub odkrytych (ogniem na wprost) stanowisk ogniowych;
Bitwa graniczna - tym mianem określa się pierwszą fazę kampanii wrześniowej 1939 roku. Polska doktryna obronna zakładała w pierwszej kolejności obronę granic kraju w razie ataku ze strony Niemiec. I to właśnie nad granicami Polski rozegrały się pierwsze walki z wojskami III Rzeszy.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Żory (śl. i czes. Žory, niem. Sohrau) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, historycznie na Górnym Śląsku.

Odwód - wydzielone siły i środki pozostające w dyspozycji dowódcy nie zaangażowane początkowo w walce. Odwód tworzy się i zachowuje na wypadek konieczności wykonywania działań nieprzewidzianych, które mogą wyniknąć dopiero w toku działań bojowych, bądź w celu użycia go w momencie działań rozstrzygających. Jest elementem ugrupowania bojowego.

Artyleria - to jeden z podstawowych rodzajów wojsk, na uzbrojenie którego wchodzą działa (armaty, haubice, moździerze) oraz wyrzutnie rakietowe, a w przeszłości także machiny miotające. Zadaniem artylerii jest zwalczanie celów naziemnych, powietrznych i nawodnych ogniem dział i pociskami rakietowymi. Wykonując swoje zadania, artyleria służy zwykle do wsparcia innych rodzajów wojsk lub działa samodzielnie. W skład artylerii wchodzi także sprzęt i służby umożliwiające skuteczne wykonywanie zadań ogniowych: systemy kierowania ogniem, systemy rozpoznania i wykrywania celów (w tym radary artyleryjskie), służby pomiarowe i inne.

Pszczyna (niem. Pleß, cze. Pštína), miasto w woj. śląskim, siedziba władz powiatu pszczyńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Pszczyna. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. katowickiego.

Rów wodny, rów, rów melioracyjny, rów przydrożny to jest sztucznie, ręcznie lub mechanicznie wykonane, podłużne zagłębienie w ziemi służące do zbierania z okolicy nadmiernej ilości wody i odprowadzania jej do najbliższej rzeki lub zbiornika. Rowy wodne są zaliczane do sztucznych cieków wodnych. Zależnie od otoczenia oraz przewidywanej ilości prowadzonej wody, rowy mogą mieć różną szerokość oraz różne profile ścian. W miejscach gdzie przewidziano możliwość przejazdu lub zjazdu na posesję lub na pole wstawia się betonowe kręgi umożliwiające swobodny przepływ wody i równoczesny przejazd/przejście górą dla ludzi. Najbardziej typowe i najczęściej spotykane to rowy przydrożne oraz rowy melioracyjne.

Wisła Wielka (niem. Groß Weichsel) – wieś w gminie Pszczyna. Powierzchnia 9,2 km2, ok. 2 070 mieszkańców. Wioska istniała już prawdopodobnie na pocz. XIII w. i urządzona była według polskiego prawa osadniczego i z tego powodu zwana była Polską Wisłą. U schyłku XIX w. Prusacy "przechrzcili" ją na Wisłę Wielką. Z nastaniem II Rzeczypospolitej nie wrócono do dawnej nazwy, ale dla równowagi sąsiednią Wisłę Niemiecką nazwano Wisłą Małą. Polska Wisła w okresie feudalnym stanowiła własność książąt pszczyńskich. Własną szkołę tutejsza miejscowość posiada od 1880 roku. W 1864 r. zbudowano kaplicę, którą rozbudowano do rozmiarów kościoła w roku 1884. W 1924 wioska oderwała się od starej brzeskiej parafii i utworzyła własną. Południowe skrawki Wisły Wielkiej zostały w 1955 zabrane pod Jezioro Goczałkowickie. Miejscowość posiada opublikowaną monografię (E. Szuster: Wisła Wielka. Pszczyna 1998 r.).

Blitzkrieg (niem. wojna błyskawiczna), termin oznaczający błyskawiczne uderzenie wojskowymi siłami zbrojnymi (powietrznymi, morskimi i lądowymi) na dany kraj.