Bitwa u ujścia Ajgospotamoj - Polski Serwis Naukowy

Bitwa morska u ujścia Ajgospotamoj (tur. Incelimen) – bitwa, która rozegrała się 1 września 405 p.n.e. pod koniec wojny Aten ze Spartanami. Spartanami dowodził Lizander, który na czele 200 okrętów wpłynął na wody Hellespontu i schronił się w porcie Lampsakos.

W ślad za flotą Spartan popłynęło 180 jednostek ateńskich pod dowództwem Konona, któremu zależało na wymuszeniu bitwy, by umożliwić statkom ze zbożem przedostanie się z Morza Czarnego do Aten. Flota ateńska zatrzymała się naprzeciw Lampsakos, u ujścia strumienia Ajgospotamoj przy brzegu Chersonezu Trackiego.

Konon (ur. przed 444 p.n.e., zm. po 393 p.n.e) - wódz ateński, jeden z dowódców floty ateńskiej podczas bitwy pod Ajgospotamoj z flotą Sparty. Po przegranej bitwie schronił się na Cyprze na dworze króla Euagorasa, gdzie zajął sie organizacją floty perskiej. Pod jego dowództwem flota składająca się głównie z okrętów cypryjskich, fenickich i rodyjskich pokonała w sierpniu 394 p.n.e. flotę lacedemońską u przylądka Knidos w Azji Mniejszej (bitwa przy przylądku Knidos). Zwycięstwo to pozwoliło uwolnić się wielu miastom-państwom spod hegemonii Sparty, w tym Atenom. Konon powrócił do ojczystych Aten w roku 393 p.n.e. witany z wielkimi honorami i obsypywany zaszczytami.

Morze Czarne (w starożytności: Pontus Euxinus, co znaczy Morze Gościnne) – jest morzem śródlądowym rozciągającym się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.

Przez kilka dni Lizander uchylał się od bitwy i stopniowo usypiał czujność Ateńczyków. Gdy ci kolejnego dnia zeszli na ląd, dowódca Spartan nakazał atak. Pozbawione wioślarzy okręty stały się łatwym łupem Spartan. Zaledwie 20 okrętów ateńskich zdołało się wymknąć; Konon na czele 8 okrętów zbiegł na Cypr do króla Eugorasa.

Gallipoli (tur. Gelibolu, w starożytności Chersonez Tracki) - półwysep na Morzu Egejskim u wejścia do cieśniny Dardanele prowadzącej na Morze Marmara.

Wojny peloponeskie (V w. p.n.e.) – dwa konflikty zbrojne w starożytnej Grecji między Atenami i Spartą, w które zostały wplątane prawie wszystkie greckie państwa.

Spartanie stracili – w odwet za okrucieństwa popełniane przez przeciwnika – około 3000 wziętych do niewoli Ateńczyków. Po bitwie wódz spartański udał się do Bizancjum, gdzie usunął załogę ateńską.

Była to ostatnia i rozstrzygająca bitwa wojny peloponeskiej. Pozbawione floty Ateny nie były w stanie obronić się przed Spartanami i musiały skapitulować w 404 p.n.e.

Przypisy

W tym okręt państwowy "Paralos", który przyniósł wieść o klęsce do Aten: NGL Hammond: Dzieje Grecji, PIW Warszawa 1973, s.493

Bibliografia

Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I

Ryszard Kulesza: Wojna peloponeska, Wydawnictwo Attyka, Warszawa 2006

PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9