Bitwa w dolinie Ia Đrăng (zwana też Bitwą o Ia Đrăng) – pierwsza bitwa lądowa w czasie wojny wietnamskiej, w której udział wzięły regularne wojska Armii Wietnamu Północnego i Armii Stanów Zjednoczonych (wcześniej walki z partyzantką Wietkongu prowadzili żołnierze południowowietnamscy wspierani lotnictwem amerykańskim). Bitwa była sprawdzianem bojowym nowo powstałej, amerykańskiej 1. Dywizji Kawalerii (Powietrzno-Manewrowej). Po stronie Wietnamu Północnego po raz pierwszy na terenie Wietnamu Południowego od czasu bitwy pod Điện Biên Phủ działała jednostka szczebla dywizyjnego. Do bitwy doszło w rezultacie coraz cięższych strat oddziałów Wietnamu Południowego w walkach z Wietkongiem. 28 lipca 1965 roku prezydent USA Lyndon Johnson, po wielokrotnych prośbach gen. Williama Westmorelanda, zadecydował o wysłaniu do Wietnamu 1. Dywizji Kawalerii (Powietrzno-Manewrowej), która 26 października została przemianowana z regulująco-wspomagającej na zdecydowanie ofensywną. Po ciężkich walkach między 14 a 18 listopada o LZ X-Ray i LZ Alabany żołnierze Dywizji Kawalerii Powietrznej zmusili wojska Wietnamu Północnego do wycofania się na pewien czas poza granice kraju, do sąsiedniej Kambodży.

Tło

Nazwa bitwy wywodzi się od niewielkiej rzeki Đrăng, wypływającej z gór Płaskowyżu Centralnego i płynącej około 70 km przez lesistą i odludną dolinę, porośniętą trawami słoniowymi (wysokimi prawie na metr w tym rejonie) w kierunku południowo-zachodnim, przekraczając granicę wietnamsko-kambodżańską i wpływającej do rzeki Srepok, która wpada do Mekongu.

Tereny płaskowyżu centralnego były miejscem ciężkich walk od początku II wojny indochińskiej, zwłaszcza oddziałów partyzanckich, którym rejon górzysty ułatwiał działania w zwalczaniu oddziałów sajgońskich, głównie zmotoryzowanych. Zmotoryzowane wojska sajgońskie ze względu na ciężki do przebycia teren musiały trzymać się głównych dróg, często stając się celem partyzantki Wietkongu. Do poważniejszego ataku na konwój południowowietnamski, jadący z Pleiku do Quy Nhơn drogą QL-19 doszło 2 lipca 1964 roku. W wyniku tego ataku oddziały Wietkongu zniszczyły 36 ciężarówek, zabijając 29 żołnierzy. Ze względu na te wydarzenia w rejonie Płaskowyżu pojawiły się amerykańskie oddziały specjalne (Zielone Berety), mające utrudniać działania partyzantki.

Przy wsparciu Wietnamu Północnego rosnące w siłę oddziały Wietkongu coraz odważniej atakowały obiekty rządowe, ważne strategicznie wioski i skutecznie odpierały ofensywy oddziałów południowowietnamskich, które od klęski ratowało lotnictwo amerykańskie. W tym samym czasie w Hanoi zaplanowano wprowadzenie do rejonu Płaskowyżu Centralnego trzech Frontów Polowych (odpowiednik dywizji piechoty). Do głównych działań wyznaczono Front B-3 pod dowództwem gen. Chu Huy Mana a operację nazwano Tay Nguen. Jej celem było zdobycie obozów sił specjalnych w Đức Cơ, Plei Me, Polei Kleng i miast Kon Tum i Pleiku, w którym znajdowała się kwatera główna II Korpusu południowowietnamskiego. Następnie wojska północnowietnamskie planowały przebicie się do wybrzeża i przecięcie Wietnamu Południowego na pół. Operacja ta miała na celu zachwiać rządem Wietnamu Południowego i spowodować wybuch ogólnonarodowego powstania.

Walki o Plei Me

Obóz Plei Me

Pierwszym celem ataku był obóz Plei Me, który otwierał drogę do Pleiku. Walki o obóz Plei Me rozpoczęły się o godzinie 23.00 19 października 1965 roku atakiem 2. batalionu z 33. pułku północnowietnamskiego Frontu B-3. Najpierw obóz ostrzelano moździerzami i granatnikami. Pół godziny później żołnierze północnowietnamscy ruszyli do szturmu obozu, nie zważając na intensywny ostrzał Zielonych Beretów i ponosząc duże straty. W wyniku intensywnego natarcia i małej widoczności obrońcy zaczęli się obawiać zdobycia obozu przez wroga. Aby wesprzeć obrońców, najpierw po trzech godzinach walk nad obóz skierowano samolot amerykański C-123 Provider z 309 Air Comando Sguadron, który zrzucił flary oświetleniowe, dzięki czemu pozycje batalionów północnowietnamskich szturmujących obóz stały się widoczne. Następnie na pomoc nadleciały samoloty szturmowe Skyraidery A-1 E, lecz nie mogły zbombardować szturmujących z powodu małej odległości od pozycji obrońców, ostrzelano więc pozostałe bataliony 33. pułku, będące w rezerwie i zadając im duże straty. Wkrótce nad obozem pojawiły się też śmigłowce szturmowe UH-1 Huey z 52. batalionu lotniczego z Camp Holloway w celu wsparcia obrońców.

W wyniku celnego ostrzału z dział bezodrzutowych około szóstej rano 20 października zniszczony został bunkier w północno-wschodnim narożniku obozu. Saperzy północnowietnamscy, widząc zniszczony bunkier, ruszyli do natarcia przez linię zasieków, chcąc przedrzeć się do obozu. Zadanie to okazało się niewykonalne z powodu silnego ostrzału z broni maszynowej. W tym samym czasie w Pleiku po burzliwych naradach zadecydowano o wysłaniu sił odsieczy siłami 22. batalionu południowowietnamskiego. Odsiecz była możliwa dzięki zapewnieniu gen. Larsena skierowanemu do gen. Loca o obronie Pleiku przez Amerykanów w razie ataku. Przesłane posiłki dla wsparcia obozu, coraz intensywniejsze naloty i ciężkie straty wojsk północnowietnamskich spowodowały, że dowództwo Frontu 25 października wydało rozkaz przerwania oblężenia obozu i wycofania się w kierunku Chu Pong.

Odwrót 33. pułku nie oznaczał koniec walk o Plei Me. Wojska Frontu B-3 nie zdobyły obozu ani sił wsparcia wysłanych z Pleiku. Gen. Westmoreland, wiedząc, że w dolinie Ia Đrăng znajdują się dwa pułki północnowietnamskie zagrażające Pleiku próbował odgadnąć ich położenie i zamiary, wreszcie, kiedy gen. Harry Kinnard wyraził opinię, że zniszczenie oddziałów północnowietnamskich przez 1. Dywizję jest możliwe, zgodził się na podjęcie przez nią działań.