Bitwy o Ramat Rachel były serią bitew stoczonych pomiędzy Siłami Obronnymi Izraela (wcześniej żydowską organizacją paramilitarną Hagana) a różnymi siłami arabskimi o kibuc Ramat Rachel podczas I wojny izraelsko-arabskiej (22-25 maja 1948). Bitwa zakończyła się zwycięstwem Izraelczyków, którzy pomimo zniszczenia kibucu, zdołali utrzymać swoje strategiczne pozycje w regionie.

Tło wydarzeń

Kibuc Ramat Rachel został założony w 1926 na strategicznym wzgórzu na południe od Jerozolimy. Roztaczała się stąd piękna panorama na południową część miasta i całą okolicę, ale co ważniejsze, u podnóża wzgórza przebiegała ważna droga łącząca Jerozolimę z Betlejem. Kontrola nad wzgórzem dawała pełną kontrolę przepływu towarów na tej trasie. Jeśli Arabowie planowali zaatakować Jerozolimę od południa, najpierw musieli opanować kibuc Ramat Rachel.

Podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny na początku 1948 kibuc został odcięty od żydowskiej społeczności w Zachodniej Jerozolimie. O północy 14 maja 1948, brytyjskie władze mandatowe ogłosiły zakończenie sprawowania władzy wojskowej i administracyjnej w Jerozolimie. Rano Brytyjczycy zorganizowali dwa konwoje i ewakuowali swoich żołnierzy. Jeden konwój pojechał w stronę Hajfy, natomiast drugi skierował się do Betlejem. Brytyjczycy przedstawili Żydom harmonogram ewakuacji, co pozwoliło na wcześniejsze zaplanowanie operacji. Natychmiast po ich wyjechaniu z miasta, żydowskie organizacje paramilitarne Hagana, Irgun i Lehi rozpoczęły wspólną Operację Kilshon. Bardzo szybko opanowano ważne strategiczne punkty miasta. Dążąc do zapewnienia bezpieczeństwa od południa, siły żydowskie zajęły osiedle Talpiot i znajdującą się tam opuszczoną brytyjską bazę wojskową Mahane Allenby. Było to jedno z najważniejszych strategicznie miejsc zajętych podczas całej operacji. Powstał w ten sposób wąski korytarz komunikacyjny łączący kibuc Ramat Rachel poprzez osiedla Arnona i Talpiot z Zachodnią Jerozolimą. Ze wszystkich pozostałych stron kibuc był otoczony przez siły arabskie. Na południu znajdowało się miasto Betlejem, na zachodzie wioska Bejt Safafa, a na wschodzie wioska Sur Baher.

Wraz z wybuchem I wojny izraelsko-arabskiej na terytorium byłego Mandatu Palestyny od południa wkroczyły wojska egipskie. Egipcjanie przeprowadzili natarcie dwoma kolumnami, które nacierały w dwóch różnych kierunkach: (1) główne siły posuwały się wzdłuż wybrzeża w kierunku dzisiejszego miasta Aszdod z prawdopodobnym zamiarem dotarcia do Tel Awiwu, (2) druga kolumna wkroczyła na tereny północnej części pustyni Negew. W szeregach egipskich doszło jednak do wewnętrznego nieporozumienia. Dowódca ochotników Bractwa Muzułmańskiego, Abd al-Aziza, odmówił pełnego podporządkowania się rozkazom egipskiego dowództwa i 19 maja zajął miasto Beer Szewa oraz położony w jej sąsiedztwie niewielki kibuc Beit Eszel. Następnie, wbrew rozkazom dowództwa, skierował swoje oddziały na północ do Hebronu, i dalej do Betlejem. W rejonie tym doszło do wzrostu napięcia egipsko-jordańskiego, gdyż został on już zajęty przez 12 kompanię jordańskiego Legionu Arabskiego. Po krótkotrwałych sporach udało się jednak dojść do porozumienia, nie dopuszczając do starć pomiędzy arabskimi jednostkami. Kontynuując swoje natarcie w głąb Judei, ochotnicy Bractwa Muzułmańskiego podeszli od południa na przedmieścia Jerozolimy. Pod rozkazami Abd al-Aziza znajdowały się siły piechoty wspierane przez kilka czołgów, samochody pancerne i artylerię.

Dowodzący wojskami arabskimi w Jerozolimie Abdullah el-Tell, postanowił wykorzystać nadciągające od południa wojska egipskie, aby rozstrzygnąć losy bitwy o Jerozolimę. Głównodowodzący Legionu Arabskiego, brytyjski generał Sir John Bagot Glubb nie chciał pełnego angażowania swoich sił w walki w mieście, decydując się jedynie na ograniczone zaangażowanie w bitwę o Stare Miasto. Jednak Abdullah el-Tell pragnął rozwinąć natarcie na większą skalę i zająć całą Zachodnią Jerozolimę. W ten sposób niektóre jordańskie jednostki przyłączyły się do działań Egipcjan i bez koordynacji ze swoim sztabem wzięły udział w szturmie na miasto od południa. Egipcjanie usiłowali w ten sposób osiągnąć dwa cele: (1) wyprzeć z Jerozolimy Żydów, oraz (2) zapobiec zajęciu przez Transjordanię terenów państwa arabskiego w Palestynie i uniemożliwić jordańskiemu królowi Abdullahowi ogłoszenie się królem Jerozolimy.