Treść

Lucjan de Rubempré, idąc za radami Vautrina (stale ukrywającego się pod nazwiskiem księdza Carlosa Herrery), zdołał zdobyć pewną pozycję towarzyską w Paryżu, zaciągnął jednak poważne długi. W tym samym czasie poznał byłą kurtyzanę Esterę Van Gobseck, w której się zakochał. By uniknąć kompromitacji swojego podopiecznego, Vautrin izoluje Esterę od świata i pozwala jej jedynie nocami spotykać się z Lucjanem. Jednak już to wystarczyło, by młoda i piękna kobieta została dostrzeżona przez starego barona de Nucingen, który zakochuje się w niej obsesyjną miłością. Vautrin postanawia wykorzystać tę miłość do wyłudzenia pieniędzy od bogatego barona, właściciela banku. Lucjan, choć nadal zakochany w Esterze, zgadza się wykorzystać ją w zaplanowanej intrydze, mając nadzieję, że zdobyte w ten sposób pieniądze nie tylko pozwolą mu na spłacenie długów, ale i na ślub z bogatą i wpływową Klotyldą de Grandlieu.

Po kilku miesiącach Estera pozornie zgadza się na związek z bankierem, jednak popełnia samobójstwo po spędzeniu z nim jednej nocy. Kilka godzin wcześniej dowiedziała się, że po dalekim krewnym odziedziczyła milionową fortunę. Dowiedziawszy się o tym Vautrin fałszuje testament zmarłej, by całą sumę mógł odziedziczyć Lucjan. Obaj zostają jednak aresztowani jako podejrzani o morderstwo Estery. W czasie przesłuchania fałszywy hiszpański ksiądz wprowadza w błąd sędziego śledczego i przekonuje go, że naprawdę jest kapłanem i tajnym dyplomatą. Lucjan jednak załamuje się i wyznaje prawdę, po czym popełnia samobójstwo w celi. Już po tym fakcie poinformowane przez wspólniczkę Vautrina kobiety z wyższych sfer, a byłe kochanki Lucjana, podejmują próbę jego uwolnienia. Vautrin z kolei oferuje swoją pomoc policji, proponując zerwanie ze światem przestępczym, w którym do tej pory działał. Jego oferta zostaje zaakceptowana.