|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Instrukcja negocjacyjna, która formalnie rozpocznie starania o wstąpienie Polski do wiodącej europejskiej organizacji astronomicznej ESO, ma powstać w ciągu 30 dni - informuje Polskie Towarzystwo Astronomiczne po spotkaniu z przedstawicielami Ministerstwa Nauki i Szko... Instytut Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego przygotowuje się do instalacji robotycznego teleskopu w Obserwatorium Astronomicznym na Majorce (OAM). Próbną sesję obserwacji zachodu słońca z Majorki można będzie oglądać 4 października w Auli Uniwersyteckiej.... Reprezentanci polskiego środowiska astronomicznego są zadowoleni ze spotkania w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Liczą na jak najszybsze wstąpienie naszego kraju do ESO i uzyskanie pełnego dostępu do najnowszych teleskopów. Przedstawiają też korzyści, które uzyska kraj... Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi uczestniczą międzynarodowych badaniach nad szczepionką przeciwko alergii pokarmowej. Planują też wyjaśnić rolę czynników infekcyjnych w rozwoju i przebiegu niektórych alergii, badając dzieci chor... Jednym z głównych tematów trwającego w Gdańsku zjazdu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (PTA) jest kwestia przystąpienia naszego kraju do Europejskiego Obserwatorium Południowego. ESO szykuje się do rozpoczęcia budowy teleskopu, który będzie miał wielkość połowy stadionu piłkar...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Blok sowiogórskiCzy wiesz że...? Szczawno-Zdrój (niem. Bad Salzbrunn, do 1935 Ober Salzbrunn) to miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, położone w Górach Wałbrzyskich (Sudety Środkowe). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego. Pogórze Wałbrzyskie (także Bolkowsko-Wałbrzyskie, 332.28) – wg podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego mezoregion wchodzący w skład Pogórza Zachodniosudeckiego. Jest najdalej na północny wschód wysuniętą częścią Pogórza. Góry Czarne – północno - wschodni człon Gór Wałbrzyskich w Sudetach Środkowych. Obejmują ich wschodnią część. Najwyższy szczyt pasma to Borowa (853 m n.p.m.). 
 
Blok sowiogórski, zwany również krą sowiogórską – jednostka geologiczna w Sudetach i bloku przedsudeckim (Przedgórzu Sudeckim), przecięta uskokiem sudeckim brzeżnym. Na obszarze Sudetów od północnego zachodu graniczy z depresją Świebodzic, od południowego zachodu i południa z niecką śródsudecką, od południowego wschodu ze strukturą bardzką. Na obszarze bloku przedsudeckiego (Przedgórza Sudeckiego) graniczy od północy z masywem Gogołów-Jordanów, a od wschodu ze strefą Niemczy.
Pegmatyty – rodzaj skał magmowych charakteryzujących się szczególną mega- lub gigantokrystaliczną teksturą, wzbogaconych w pierwiastki niekompatybilne oraz minerały zawierające składniki lotne jak fluor, bor, fosfor i inne. Najczęstszym typem są pegmatyty granitoidowe, ale występują również pegmatyty gabrowe, sjenitowe, skał wysoko alkalicznych (pegmatyty agpaitowe i miaskitowe). Nazwa pochodzi od gr. pegma – silne łącze, stwardniałość, dla odwzorowania zwięzłości granitu pismowego. Skała opisana po raz pierwszy w 1813 roku przez R.J Haüyego.
Migmatyt – skała ultrametamorficzna powstająca na pograniczu magmatyzmu i metamorfizmu, wykazująca foliację, zbudowana głównie z kwarcu, skaleni i biotytu, z domieszkami innych minerałów. Spotykana razem z gnejsami i granitami, w Polsce – w Sudetach oraz w Tatrach Zachodnich. Blok sowiogórski uważany jest za oderwany i wypiętrzony fragment moldanubskiej formacji skalnej Masywu Czeskiego. Posiada on kształt trójkąta o powierzchni ok. 600 km², którego wierzchołki wyznaczają: Szczawno-Zdrój na zachodzie, Sokolniki na północnym wschodzie oraz Srebrna Góra na południowym wschodzie. Wszystkie granice mają charakter tektoniczny. Granicom tym towarzyszą intruzje młodoassyntyjskich skał zasadowych, wśród których dominują serpentynity, gabra i diabazy. Masyw Czeski (czes. Český masiv, Česká vysočina, niem. Böhmische Masse) – prowincja fizycznogeograficzna i jednocześnie jednostka geologiczna w Europie Środkowej.
Obniżenie Podsudeckie (332.15) – według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego i W. Walczaka mezoregion wchodzący w skład Przedgórza Sudeckiego. Sudecki uskok brzeżny przebiegający na linii Witoszów Górny (pn. zach.) – Srebrna Góra (pd. wsch.) dzieli blok sowiogórski na dwie nierówne części. Mniejsza część południowa (o powierzchni ok. 200 km²), tworzy zasadniczy zrąb Gór Sowich i fragmenty Pogórza Wałbrzyskiego, a także Gór Czarnych w obrębie Gór Wałbrzyskich. Część północna leży na Przedgórzu Sudeckim – Obniżeniu Podsudeckim oraz fragmentach Równiny Świdnickiej, Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich i Obniżenia Otmuchowskiego. Struktura bardzka – jednostka geologiczna, położona pomiędzy krą sowiogórską od północnego zachodu, niecką śródsudecką od południowego zachodu, intruzją kłodzko-złotostocką od południowego wschodu oraz metamorfikiem kłodzkim od południa. Od północnego wschodu oddzielona uskokiem brzeżnym sudeckim od bloku przedsudeckiego.
Uskok brzeżny sudecki – strefa nieciągłości oddzielająca Sudety od Przedgórza Sudeckiego i Niziny Śląskiej, a pod względem geologicznym Sudety od bloku przedsudeckiego. Biegnie w kierunku ESE–WNW. Ciągnie się od okolic Vidnavy (Republika Czeska) do Złotoryi. Dalszy przebieg uskoku na wschód i na zachód jest hipotetyczny. W czasie orogenezy alpejskiej, wzdłuż płaszczyzny uskoku, nastąpiło podniesienie Sudetów w stosunku do przedpola, jednak jego historia jest prawdopodobnie dużo starsza. Blok sowiogórski zbudowany jest ze skał metamorficznych – głównie gnejsów i migmatytów, którym towarzyszą granity, amfibolity, serpentynity, granulity i pegmatyty. W jego obrębie, na starszym podłożu, występują także młodsze skały osadowe karbońskie – piaskowce, mułowce i zlepieńce, tworzące tzw. "kulm sowiogórski". Mułowiec – zwięzła skała okruchowa, będąca zlityfikowanym (scementowanym) mułem. Złożona głównie z ziaren kwarcu, czasem łyszczyków, skaleni, minerałów węglanowych i ilastych.
Piaskowiec to średnioziarnista, zwięzła skała osadowa powstała w wyniku scementowania ziaren kwarcu, skaleni, miki oraz okruchów innych skał i minerałów o średnicy 0,063-2 mm za pomocą spoiwa ilastego, krzemionkowego, wapiennego (kalcytowego, dolomitowego) lub żelazistego. Przyjmuje różne zabarwienia od szarego po żółte, czerwone i białe. Bibliografia
Czy wiesz że...? beta Granulit – skała metamorficzna powstała w warunkach metamorfizmu regionalnego. Zbudowana ze skaleni, granatów i kwarcu. Nazwa pochodzi od częstego wykształcenia granoblastycznego (F. Weiss, 1803).
Góry Wałbrzyskie (332.42, niem. Waldenburger Bergland) – pasmo górskie w Sudetach Środkowych, w całości w Polsce; najwyższy szczyt – Borowa, 853 m n.p.m.
Intruzja (z łac. intrusus = wepchnięty) – ciało skalne powstałe z zastygłej w głębi skorupy ziemskiej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze utwory skalne. Magma unosi się w płytsze rejony skorupy ziemskiej w postaci diapiru, wciskając się pomiędzy skały otoczenia. Diapiry docierające w bezpośrednie sąsiedztwo powierzchni ziemi dają początek zjawiskom wulkanicznym, jednak większość takich ciał skalnych, na skutek powolnego schładzania, zastyga pomiędzy 5. a 30. kilometrem pod powierzchnią, tworząc ciała skalne określane jako plutony. Ich forma, wielkość i stosunek do skał otoczenia pozwala wyróżnić następujące typy intruzji:
Serpentynit - skała metamorficzna utworzona w strefie epi metamorfizmu regionalnego niskiego stopnia, powstała w wyniku metasomatozy hydrotermalnej. Nazwa pochodzi od minerałów serpentynowych, które są głównym składnikiem tej skały. Opisana w 1823 roku przez A. von Humbolta (łac. serpens - żmija, wąż - z uwagi na ich częste plamiste zabarwienie, a także żyłkową i falistą budowę.)
Równina Świdnicka (332.12) – wg podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego i W. Walczaka mezoregion wchodzący w skład Przedgórza Sudeckiego. Obejmuje środkową część Przedgórza. Jest to obszar położony na północ od właściwych Sudetów, oddzielony od nich wyraźną linią tektoniczną (uskok brzeżny sudecki). Od północnego wschodu graniczy z Niziną Śląską, od południowego wschodu i południa z Masywem Ślęży, od południowego zachodu z Obniżeniem Podsudeckim i od północnego zachodu ze Wzgórzami Strzegomskimi.
Blok przedsudecki - jednostka geologiczna w południowo-zachodniej Polsce. Od południa graniczy z Sudetami linią uskoku sudeckiego brzeżnego; od północy z monokliną przedsudecką i monokliną śląsko-krakowską linią uskoku środkowej Odry; od zachodu graniczy z perykliną Żar; od wschodu ze strefą śląsko-morawską. Zbudowany ze skał metamorficznych i magmowych. Przykryty częściowo skałami osadowymi wieku od permu do plejstocenu, których miąższość rośnie ku północy.
Sudety (332) – łańcuch górski na obszarze południowo-zachodniej Polski i północnych Czech, stosunkowo niewielki skrawek znajduje się w Niemczech; najwyższy szczyt Śnieżka, 1602 m n.p.m.; są najwyższą częścią Masywu Czeskiego oraz najwyższymi górami Czech. Ciągną się od Doliny Łaby po Bramę Morawską. Od północnego wschodu obcięte są wyraźnym uskokiem - uskokiem sudeckim brzeżnym od Przedgórza Sudeckiego. Północna granica z Niziną Śląsko-Łużycką na linii Złotoryja - Bolesławiec - Zgorzelec jest umowna. Również południowa granica na obszarze Czech i Moraw jest dość zawikłana. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
