Bobrek - Cieszyn - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy części Cieszyna. Zapoznaj się również z: Bobrek – inne znaczenia tej nazwy.

Na mapach: 49°45′20″N 18°39′07″E / 49.75556, 18.65194

Bobrek – część miasta Cieszyna, do 1932 samodzielna wieś nad potokiem Bobrówka, prawym dopływie Olzy.

Historia

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1322 roku. Jej mieszkańcy przez długi czas trudzili się głównie rolnictwem i hodowlą ryb. W 1802 liczył 464 mieszkańców w 82 domach. Na północy sąsiadował z Zamarskami, na wschodzie z Krasną, Gułdowami i Mnisztwem, na południu z Puńcowem, na zachodzie z Błogocicami, Cieszynem i Pastwiskami.

Bielsko (niem. Bielitz, czes. Bílsko) – do 1950 samodzielne miasto na Śląsku Cieszyńskim. Po połączeniu z Białą Krakowską, obszar miasta stanowi zachodnią część historycznego centrum Bielska-Białej.

Zamarski to wieś w powiecie cieszyńskim, będąca jedną z sześciu sołectw gminy Hażlach, znajdująca się ok. 5 km na północny wschód od Cieszyna, województwo śląskie, 1234 mieszkańców (2004).

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 144 budynkach w Bobrku na obszarze 767 hektarów mieszkało 1850 osób. co dawało gęstość zaludnienia równą 241,2 os./km², z tego 1040 (56,2%) mieszkańców było katolikami, 767 (41,5%) ewangelikami, 42 (2,3%) wyznawcami judaizmu a 1 osoba była innej religii lub wyznania, 1482 (80,1%) było polsko-, 322 (17,4%) niemiecko- a 23 (1,2%) czeskojęzycznymi. Do 1910 liczba budynków wzrosła do 220 a mieszkańców do 2820, z czego 2790 było zameldowanych na stałe, 1724 (61,1%) było katolikami, 1073 (38%) ewangelikami, 17 (0,6%) żydami a 6 innej religii lub wyznania, 2241 (80,3%) było polsko-, 438 (15,7%) niemiecko- a 111 (4%) czeskojęzycznymi.

Macierz Ziemi Cieszyńskiej (początkowo: Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego, po 1918 - Macierz Szkolna Ziemi Cieszyńskiej) to jedna z najstarszych i najbardziej zasłużonych organizacji śląskich, powstała 9 listopada 1885 roku.

Puńców (cz. Puncov) – wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Goleszów. Położony jest na Pogórzu Cieszyńskim, w dolinie Puńcówki i na ograniczającym ją od południa dziale wodnym (300-350 m n.p.m.).

W 1911 w Bobrku przy drodze wiodącej z Cieszyna w kierunku Bielska (tzw. cesarsko-królewskiego traktu) oddano do użytku gmach polskiego seminarium nauczycielskiego, obecnie siedzibę filli Uniwersytetu Śląskiego (m.in. Wydział Artystyczny Uniwersytetu Śląskiego).

Przed przyłączeniem do Cieszyna 1 kwietnia 1932 roku Bobrek miał powierzchnię 767,7 ha i zamieszkały był przez 2984 osób w 293 budynkach.

ZGK Sp. z o.o. w Cieszynie – firma komunalna, w krórej utworzono wydział transportu publicznego, obsługująca komunikację miejsko-podmiejską w mieście. Obsługuje 8 linii (31 sierpnia 2008 r. zliwkwidowano dwie linie nr 4 i 20).

Luteranizm – doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Stanowi jeden z nurtów protestantyzmu i ewangelicyzmu.

W latach 50. na południowo-zachodnim skraju dawnego Bobrka wybudowano nowe osiedle mieszkaniowe Mały Jaworowy (tzw. "ZOR", 49°44′23.7″N 18°38′29.75″E / 49.739917, 18.6415972), nieopodal w latach 70. i 80. os. Podgórze (tzw. "Banotówka" od nazwiska XIX-wiecznego właściciela ziemi, 49°44′39.5″N 18°39′11.85″E / 49.744306, 18.6532917), w latach 80. i 90. osiedle Bobrek Zachód (49°45′22.15″N 18°38′59.3″E / 49.7561528, 18.649806), a w latach 90. osiedle Bobrek Wschód (49°45′19.6″N 18°39′14.9″E / 49.755444, 18.654139). W 1985 jednostkę urbanistyczną Bobrek obejmujące północną część dawnego Bobrka (pozostała część znajdowała się w jednostkach Podgórze i Błogocice) zamieszkiwało 2344 z 36163 mieszkańców Cieszyna (6,5%) a w 1997 już 3817 z 38115 (10%).

Osiedle mieszkaniowe to wydzielony w ramach większej jednostki administracyjnej (dzielnicy) w obrębie miasta, rzadziej wsi obszar charakteryzujący się w miarę jednolitą zabudową mieszkaniową, uzupełnioną niekiedy infrastrukturą usługowo-handlową. W niektórych przypadkach takie osiedle ma jednego właściciela, np. spółdzielnię mieszkaniową, Towarzystwo Budownictwa Społecznego itp., w innych wypadkach poszczególne elementy zabudowy mieszkaniowej mogą mieć różnych właścicieli, a wydzielenie takiego obszaru jako odrębnego osiedla może mieć podstawy historyczne, zwyczajowe itp.

Judaizm – religia monoteistyczna, której podstawą jest wiara w jednego Boga (osobowego, niepodzielnego, będącego bytem niematerialnym, bezcielesnym i wiecznym), będącego nie tylko Stwórcą świata, ale także jego stałym "nadzorcą", czy też "opiekunem". Bóg ten zawarł z ludem Izraela wieczyste przymierze, obiecując ochronę i pomoc w zamian za podporządkowanie się jego nakazom. Judaizm ukształtował się w II tysiącleciu p.n.e.; stanowi religię narodową Żydów. Jest też pierwszą religią abrahamową. Jej wyznawcy znajdują się na całym świecie, obecnie jest ich najwięcej w Stanach Zjednoczonych – 5,6 mln i Izraelu – 4,7 mln. Z judaizmu wywodzi się chrześcijaństwo.

Komunikacja

Na osiedlu Bobrek znajdują się 4 przystanki miejscowego przewoźnika ZGK Cieszyn Sp. z o.o. Na osiedlu Bobrek Zachód – przystanek "Kościuszki" i "Kajzara", natomiast na osiedlu Bobrek Wschód – "Barteczka" i "os. Bobrek Wschód". Przez os. Bobrek Zachód kursuje autobus miejskiej linii nr 10, a przez os. Bobrek Wschód autobus miejskiej linii nr 10 oraz wybranych kursów podmiejskiej linii nr 40, dowożącej dzieci z osiedla do Szkoły Podstawowej nr 7 w Cieszynie-Krasnej.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Kościół łaciński, Kościół rzymskokatolicki, Kościół katolicki obrządku łacińskiego, Kościół Zachodni – największa liczebnie część Kościoła katolickiego, mająca własną, odrębną tradycję liturgiczną oraz własną i odrębną strukturę. Głową Kościoła rzymskokatolickiego jest biskup Rzymu, czyli papież.

Przypisy

Miękina 2010, 7.
Miękina 2010, 11
Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
Miękina 2010, 68
Miękina 2010, 119
Miękina 2010, 16
UM w Cieszynie: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Cieszyna. W: www.um.cieszyn.bip-gov.info.pl [on-line]. 2008-10-06. [dostęp 2010-12-07].

Bibliografia

Leon Miękina: Po bobreckich śladach…. Cieszyn: Macierz Ziemi Cieszyńskiej, 2010. ISBN 978-83-88271-38-5.

Zobacz też

Parafia Imienia Najświętszej Maryi Panny w Cieszynie Bobrku

Linki zewnętrzne

Planowane osiedle Bobrek czyli "Wielki Cieszyn"