Bochum - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 51°29′N 7°13′E / 51.483, 7.217

Nokia w Bochum

Bochum – miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Arnsberg, w środku Zagłębia Ruhry (niem. Ruhrgebiet). Duży ośrodek przemysłowy. szóste co do wielkości miastem kraju związkowego oraz w pierwszej dwudziestce największych miast Niemiec. W Bochum znajduje się sześć szkół wyższych, w tym jedna z większych w kraju – Ruhr-Universität z 30 000 studentów. Górnictwo nie stanowi dziś już ważnej roli w życiu miasta – Bochum stało się centrum usług. Mimo to znajdują się tu jeszcze instytucje związane z górnictwem. Do historii przemysłu przeszedł Związek Bochumski, któremu udało się w 1842 r. odlać stal w formach. Pierwszym produktem wykonanym tą metodą były dzwony. To dlatego przed ratuszem miasta znajduje się ważący 15 000 kg dzwon.

Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Położenie

Bochum leży na pagórkowatym terenie zwanym "Bochumer Landrücken" między rzekami Ruhrą i Emscher. Najwyżej położony punkt w mieście leży na wysokości 196 m n.p.m. na ulicy Kemnader, najniższy w Blumenkamp w dzielnicy Hordel – 43 m n.p.m. W najszerszym miejscu teren miasta między granicami rozciąga się na 13 km w kierunku północ-południe i 17 km w kierunku zachód-wschód. Długość granic miasta to 67,2 km. Bochum graniczy (zaczynając od północy w kierunku wskazówek zegara) z Herne), Castrop-Rauxel (powiat Recklinghausen), miastem Dortmund, miastami Witten i Hattingen (powiat Ennepe-Ruhr) oraz miastami Essen i Gelsenkirchen.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Zagłębie Ruhry (niem. Ruhrgebiet) – zagłębie przemysłowe w Niemczech w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia. Położone nad rzeką Ruhrą a także w pobliżu rzeki Ren. Powierzchnia Zagłębia Ruhry w oficjalnych granicach wynosi 4435 km², zaludnienie: 5 317 565 mieszk. (stan: 01.10.2004).

Dzielnice

Bochum składa się z sześciu dzielnic, podzielonych na okręgi statystyczne oznaczone liczbami. Są to:

w dzielnicy Mitte: 10 Grumme, 11 Gleisdreieck, 13 Altenbochum, 14 Südinnenstadt, 15 Kruppwerke, 16 Hamme, 17 Hordel, 18 Hofstede, 19 Riemke

w dzielnicy Wattenscheid: 24 Günnigfeld, 25 Wattenscheid-Mitte, 26 Leithe, 27 Westenfeld, 28 Höntrop, 29 Eppendorf

w dzielnicy Nord: 36 Bergen/Hiltrop, 37 Gerthe, 38 Harpen/Rosenberg, 39 Kornharpen/Voede-Abzweig

w dzielnicy Ost: 46 Laer, 47 Werne, 48 Langendreer, 49 Langendreer-Alter Bahnhof

w dzielnicy Süd: 53 Wiemelhausen/Brenschede, 54 Stiepel, 55 Querenburg

w dzielnicy Südwest: 63 Weitmar-Mitte, 64 Weitmar-Mark, 65 Linden, 66 Dahlhausen.

Większość z nich kiedyś była samodzielnymi gminami, później włączonymi do terenu miasta.

General Motors Corporation (w skrócie GM) - amerykański koncern przemysłowy. Jedno z największych przedsiębiorstw na świecie. General Motors, najlepiej znany jest z produkcji samochodów, lecz także obecny jest na rynku produkcji silników okrętowych, instalacji przemysłowych, technologii komunikacyjnych oraz usług finansowych. Spółka publiczna od 20 grudnia 1916 roku notowana na Giełdzie Nowojorskiej (NYSE): GM (tzw. "Wall Street"). Główna siedziba znajduje się w Detroit w stanie Michigan. Koncern zatrudnia około 266 tys. pracowników (czerwiec 2008).
Verein für Leibesübungen Bochum 1848 – Fußballgemeinschaft – niemiecki klub piłkarski z siedzibą w mieście Bochum w Nadrenii Północnej-Westfalii.

Historia

Miejscowość została po raz pierwszy wymieniona w roku 890. W 1041 r. w dokumencie arcybiskupów kolońskich widnieje pod nazwą Cofbuokheim. W 1321 r. graf Engelbert II. von der Mark nadał Bochum prawa miejskie. Miasto to do XIX wieku miało charakter rolniczy – mimo że już od XIV wieku wydobywano tu węgiel. Kilka lokalnych urzędów miało tu swe siedziby jak np. Urząd Górnictwa (Bergamt) od 1738 r.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Do roku 1806 miasto należało do pruskiego hrabstwa Mark, następnie do 1813 r. do Departamentu Ruhry w Wielkim Księstwie Berg, później tymczasowo do pruskiej Cywilnej Guberni między Wezerą a Renem. W 1815 r. miasto stało się częścią prowincji Westfalii w Prusach. W 1817 r. Bochum staje się siedzibą powiatu, z którego same wystąpiło w 1876 stając się miastem na prawach powiatu. Powiat ten zresztą przetrwał tylko do 1929 r.

Nokia – fińska firma elektroniczna zajmująca się obecnie produkcją urządzeń dla telekomunikacji, powszechnie znana z produkcji telefonów komórkowych.
Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna, niem. Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU) – niemiecka partia polityczna, założona po II wojnie światowej. Partia określa się mianem centroprawicowej, nawiązuje do konserwatyzmu i chrześcijaństwa. CDU nie istnieje w Bawarii, ponieważ w tym kraju związkowym działa partia o podobnym charakterze, CSU. Na szczeblu ogólnokrajowym partie te współdziałają, występując jako CDU/CSU; pomimo tego każde z ugrupowań zachowuje swoją własną strukturę. Tworzą wspólną frakcję w niemieckim parlamencie i nie prowadzą przeciwko sobie żadnych działań. Połączenie CDU i CSU nazywane jest powszechnie Unią.

W roku 1832 rozpoczął się proces przejścia od wydobywania węgla metodą odkrywkową do głębokich kopalń. Nastąpił złoty okres górnictwa w mieście. W 1837 r. powstają podwaliny dla przemysłu ciężkiego (Związek Bochumski, Krupp-Stahl-AG). W 1860 r. miasto otrzymało połączenie kolejowe dzięki Bergisch-Märkische Eisenbahn, do tego w 1874 r. doszła kolej Rheinische Eisenbahn. W 1905 r. miasto przekroczyło granicę 100 000 mieszkańców i odtąd należy do dużych miast (Großstadt).

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
Elektorat Kolonii (również: Arcybiskupstwo Kolonii, nie mylić z dzisiejszą archidiecezją kolońską) (niem. Kurfürstentum Köln lub Kurköln, pełna nazwa: Erzstift und Kurfürstentum Köln) był jednym z najważniejszych kościelnych księstw Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, istniejącym od X w. do początków XIX w. Jego terytorium składało się z dóbr arcybiskupów Kolonii; był to pas ziem ciągnących się wzdłuż lewego brzegu Renu na wschód od księstwa Jülich, poza tym pod władzą arcybiskupstwa znajdowało się również księstwo Westfalii, leżące za Renem, na wschód od Berg, a także Mark. Arcybiskup Kolonii tradycyjnie należał do grona elektorów Cesarstwa, był także arcykanclerzem Włoch i Burgundii; prawa elektorskie posiadał okresami od 1238 roku oraz nieprzerwanie od roku 1263 do roku 1803. Gdy stare rzymskie miasto Kolonia stało się w 1288 roku wolnym miastem, arcybiskupi kolońscy przenieśli swą siedzibę z katedry kolońskiej do Bonn.

W Noc kryształową 9 listopada 1938 r. również tu miały miejsce pogromy ludności żydowskiej z pierwszymi wywózkami do obozów koncentracyjnych. W kolejnych latach zginęło ponad 500 mieszkańców miasta pochodzenia żydowskiego.

W czasie II wojny światowej miasto zostało zniszczone w 38% przez naloty bombowe.

Po wojnie miasto stało się centrum kulturalnym regionu. Rozwija się też przemysł – w 1962 r. na terenie pokopalnianym został otwarty pierwszy z trzech zakładów Opel w tym mieście.

Nadrenia Północna-Westfalia (niem. Nordrhein-Westfalen, NRW) – kraj związkowy (Land) Republiki Federalnej Niemiec w zachodniej części kraju. Stolicą jest Düsseldorf.
Związek 90/Zieloni (niem. Bündnis 90/Die Grünen) – partia polityczna w Republice Federalnej Niemiec, której poprzednicy powstali w latach 70. XX wieku jako element nowych ruchów społecznych i ekologicznych. W latach osiemdziesiątych w Niemczech Zachodnich powstała partia Zieloni (Die Grünen). Była to pierwsza z partii Zielonych, która odniosła sukcesy. W 1979 r. grupy dysydentów i osób niereprezentowanych w RFN sformowały koalicję przed wyborami do Parlamentu Europejskiego. Mimo tego, że grupa nie zyskała żadnych miejsc, zgodziła się formalnie zostać partią polityczną i osiągnęła sukces w wyborach narodowych w 1983 r. Wskutek medialnego nagłośnienia mylnie sądzono, że to w Niemczech po raz pierwszy członkom Partii Zielonych udało się wygrać wybory na szczeblu narodowym. Częściowo przyczyniła się do tego charyzmatyczna Petra Kelly, Niemka, którą interesowały się amerykańskie media z powodu ojca Amerykanina. Od założenia w 1980 r. i połączenia ze Związkiem 90 po Zjednoczeniu Niemiec partia Kelly, teraz znana jako Związek 90/Zieloni, stała się jedną z najważniejszych Partii Zielonych w Europie. Odegrała istotną rolę w tworzeniu Partii Zielonych w innych krajach, jak np. Hiszpanii. Na przełomie lat 1989-1990 grupy walczące o prawa człowieka w NRD utworzyły Związek 90 (Bündnis 90), który po zjednoczeniu Niemiec utworzył jedną partię z zachodnimi Zielonymi.

W 1964 r. w dzielnicy Harpen powstało centrum handlowe Ruhr-Park – pierwsze w RFN centrum handlowe położone poza obszarem zabudowanym. W 1973 r. ostatnia kopalnia w Bochum zamknęła swoje podwoje (kopalnia Hannover). W 1979 r. otwarto pierwszy odcinek szybkiego tramwaju oraz Stadion Ruhry.

W 1919 r. w Bochum powstał pierwszy teatr, w 1965 r. uniwersytet a w 1988 r. teatr z musicalem w wersji niemieckojęzycznej Starlight Express autorstwa Andrew Lloyda Webbera. Po raz pierwszy dla musicalu wybudowano specjalny budynek. Do dziś spektakl obejrzało 10 milionów osób.

Partia Lewicowa (niem. Die Linkspartei.), niemiecka partia polityczna powstała w 2005 roku z przekształcenia komunistycznej SED, a potem PDS. 16 czerwca 2007 partia zjednoczyła się z WASG w nową partię Die Linke (wcześniej obie partie tworzyły wspólny komitet wyborczy pod tą nazwą).
Gliwice (śl. Glywicy, łac. Glivitium, niem. Gleiwitz, czes. Glivice albo Hlivice) - miasto w południowej Polsce na prawach powiatu w województwie śląskim, siedziba władz ziemskiego powiatu gliwickiego oraz diecezji gliwickiej.

Rok 1989 przyniósł otwarcie linii szybkiego podziemnego tramwaju (linii U 35) od Dworca Głównego (Hauptbahnhof) do Herne. W roku 1993 miasta Bochum, Hattingen, Herne i Witten utworzyły Region Środkowego Zagłębia Ruhry (Region Mittleres Ruhrgebiet). W 2003 r. otwarto centrum imprezowe RuhrCongress. Rok 2004 to strajki w zakładach Opel. Rok później położono kamień węgielny pod budowę nowej synagogi.

Hrabstwo Mark (niem. Grafschaft Mark) było państwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego i leżało na obszarze dzisiejszej Nadrenii Północnej-Westfalii. Terytorium hrabstwa znajdowało się po obu stronach rzeki Ruhry i ciągnęło się wzdłuż rzek Volme i Lenne.
Rejencja Arnsberg (niem. Regierungsbezirk Arnsberg) - jedna z pięciu rejencji niemieckiego kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia. Główny urząd rejencji, zarząd (Bezirksregierung) ma siedzibę w Arnsbergu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)