Bogdan Czaykowski - Polski Serwis Naukowy

Zapoznaj się również z: wykaz innych osób o nazwisku Czaykowski.

Bogdan Czaykowski, (ur. 10 lutego 1932 w Równem na Wołyniu - zm. 16 sierpnia 2007 w Vancouver) – polski poeta, krytyk literacki, tłumacz, profesor emeritus Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej, był kierownikiem Katedry Slawistyki i Programu Studiów Europejskich na tej uczelni.

Kordian (tytuł właściwy: Kordian: Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny) – dramat romantyczny autorstwa wieszcza - Juliusza Słowackiego. Utwór napisany został w Szwajcarii w 1833 roku, ukazał się anonimowo w Paryżu w 1834.

Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy - obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Bogdana Czaykowskiego

Życiorys

Bogdan Czaykowski dzieciństwo spędził na Wołyniu i Polesiu. W 1938 rozpoczął naukę w szkole w Brześciu nad Bugiem. W 1940 wywieziony był wraz z rodzicami w głąb Związku Sowieckiego. Przebywał w kołchozach w Kujbyszewie, Samarkandzie, obozach dla uchodźców w Aszchabadzie i Meszhedzie.

Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.

Strumień Rocznik Twórczości Polskiej w Zachodniej Kanadzie (ISSN 1488-8513)- założony w 1999 w Burnaby przez Stowarzyszenie Artystów i Przyjaciół Sztuk "Pod skrzydłami Pegaza" oraz Bogumiła Pacak-Gamalskiego.

W roku 1942 przedostał się wraz z matką do Iranu. Okres od grudnia 1942 do 1946 spędził w Indiach, w polskim sierocińcu w Balachadi, gdzie skończył szkołę powszechną. Brał tu udział w licznych imprezach artystycznych, między innymi śpiewał polskie piosenki na przyjęciach u maharadży Dżamnagaru Jam Saheba Digvijayasinhaji i występował w głównej roli w inscenizacji Kordiana. Zanotował tu także swoje pierwsze wiersze. Po przeprowadzce do obozu w Valivade koło Kolhapuru uczęszczał do polskiego gimnazjum. Zaczął tu tłumaczyć na język polski Gitajali – Pieśni ofiarne Rabindranatha Tagore, za które ten indyjski poeta w 1912 dostał Nagrodę Nobla. W marcu 1948 roku wypłynął statkiem z Bombaju do Anglii.

Slawistyka jest interdyscyplinarną dziedziną nauki, obejmującą badanie i opis najogólniej pojmowanych kultur, krajów, narodów i języków słowiańskich. Najczęściej utożsamiana z filologią słowiańską, a więc z dziedziną badającą języki słowiańskie, literatury oraz folklor narodów słowiańskich. W szerszym rozumieniu slawistyka obejmuje także archeologię oraz historię Słowian, począwszy od dziejów najstarszych, zwłaszcza z okresu wspólnoty plemiennej, aż po współczesność.

Profesor emeritus (z łac., skrót prof. em., l. mn. professores emeriti) – profesor emerytowany, zwykle przed przejściem na emeryturę zajmujący stanowisko profesora zwyczajnego, najczęściej nadal pracujący na swojej macierzystej uczelni jako honorowy profesor pomocniczy, który prowadzi głównie seminaria magisterskie i doktorskie, rzadziej regularne wykłady dla studentów. Profesorów emerytów zatrudniają również prywatne szkoły wyższe.

Tu kontynuował rozpoczętą w Indiach edukację. Uczęszczał do Liceum i Gimnazjum Polskiego im. M.Kopernika w Bottisham; zdał polską i angielską maturę w 1950. Następnie studiował historię nowożytną w University College w Dublinie, w Irlandii, a od 1955 – polonistykę w London School of Slavonic and East European Studies. Dyplom magistra uzyskał w 1959 roku na podstawie pracy o polskich manifestach poetyckich 1887-1930.

Merkuriusz Polski Nowy, ale Dawnemu Wielce Podobny – emigracyjny miesięcznik kulturalno-literacki wydawany w Londynie w latach 1955-58. W skład redakcji wchodzili m.in.: Bogdan Czaykowski, Adam Czerniawski, Zygmunt Ławrynowicz, Bolesław Taborski.

Uchodźca – (w rozumieniu potocznym) osoba, która musiała opuścić teren na którym mieszkała ze względu na zagrożenie życia, zdrowia, bądź wolności. Zagrożenie to jest najczęściej związane z walkami zbrojnymi, klęskami żywiołowymi, prześladowaniami religijnymi bądź z powodu rasy lub przekonań politycznych.

Od 1955 roku aktywnie uczestniczył w życiu literackim polskich studentów na emigracji. Redagował „Życie Akademickie”, w latach 1956-1958 należał do redakcji „Merkuriusza Polskiego”, a w 1959 do redakcji „Kontynentów – Nowego Merkuriusza”. Od stycznia 1959 roku do połowy 1962 był redaktorem naczelnym „Kontynentów”. Działał też w Zarządzie Głównym Zrzeszenia Studentów i Absolwentów Polskich na Uchodźstwie.

Jam Saheb Digvijaysinhji (wym. dźam saheb Digwidźajsinhdźi, trl. Dźam Sahib Digwidźajsinh) Jam Shri Sir Digvijaysinhji Ranjitsinhji Sahib Bahadur (trl. Dźam Śri Sir Digwidźajsinh dźi Randźitsinhdźi Sahib Bahadur) – (ur. 18 września 1895 w Sarodar, zm. 3 lutego 1966 w Bombaju) – arystokrata indyjski, maharadża północno-zachodniego indyjskiego księstwa Nawanagar ((pol.) dobra ziemia), dyplomata. Znany w Polsce dzięki hojnej pomocy udzielonej dzieciom polskim w okresie II wojny światowej.

brulion – czasopismo literackie i kulturalne, ukazujące się w latach 1986-1999. Jego redaktorem naczelnym przez cały czas ukazywania się był Robert Tekieli.

W 1962 Czaykowski przeniósł się do Kanady, gdzie podjął pracę jako wykładowca literatury polskiej i historii Polski na University of British Columbia w Vancouver, B.C., pozostając tam aż do przejścia na emeryturę w roku 1997. Od 1974 był kierownikiem katedry slawistyki.

Drukował w czołowych pismach literackich na emigracji i w kraju. Doskonale dwujęzyczny, oprócz prac własnych publikował również liczne przekłady z języka angielskiego. Tłumaczył też poezję polską na język angielski. Był laureatem wielu nagród literackich, m.in. Nagrody Młodych Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie (1960), Nagrody Fundacji im.Kościelskich (1964) i Poetyckiej Nagrody im. K.Wierzyńskiego (1969).

Balachadi – miejscowość letniskowa, 32 km od Jamnagaru w obecnym stanie Gudźarat w Indiach. W Balachadi w latach 1942-1946 istniał obóz dla uchodźców polskich (głównie dzieci).

Twórczość – miesięcznik od 1994 do końca marca 2010 wydawany przez Bibliotekę Narodową, a od 1 kwietnia 2010 przez Instytut Książki.. Najstarsze polskie pismo literackie, ukazuje się od sierpnia 1945, początkowo w Krakowie, a od 1950 w Warszawie.

Publikacje

Bogdan Czaykowski opublikował osiem tomów wierszy:

„Trzciny czcionek”(1957),

„Reductio ad absurdum i przezwyciężenie”(1958),

„Sura”(Londyn 1961),

„Spór z granicami”(Paryż 1964),

„Point-no-Point”(Instytut Literacki 1971, Paryż),

„Ziemioskłon” (PFW, Toronto, 2006)

„Wiatr z mojej strony. Wiersze zebrane z lat 1953-1989”(Znak 1990)

„Jakieś ogromne szczęście. Zbiór wierszy z lat 1956-2006”(Znak 2007).

Czaykowski ujęty jest w wielu ważniejszych antologiach i zbiorach w kraju i na emigracji. Jak pisze o nim Maria Danilewicz-Zielińska w „Szkicach o literaturze emigracyjnej”, cechą pisarstwa Czaykowskiego jest: przenoszenie doświadczeń angielskich na grunt polski. W jego poetyckiej twórczości uderzają postępy w operowaniu trudną materią słowną: polszczyzną, która nie tylko nie uległa skażeniu, ale wręcz wzbogaciła się pod „latarniczym vancouverskim adresem”, gdzie potrafił sobie stworzyć warsztat pracy (...). Dzielenie losu na „dwie niedorzeczywistości” i zawieszenie „ni tu, ni tam” nie okazało się przeszkodą w twórczości Czaykowskiego. Niezmiennie przewija się w niej wątek emigracyjnego losu, rozrachunek z polskimi mitami.

„Kultura” - emigracyjny miesięcznik polski, ukazujący się w latach 1947–2000, stanowiący centrum kulturalno-polityczne dla emigracji polskiej po drugiej wojnie wywierając wpływ na Polskę Ludową.

Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.

Przypisy

Bogdan Czaykowski na Humanistyka. Wordpress
wykaz pism literackich

Merkuriusz Polski (Londyn)

Kontynenty (Londyn)

Kultura (Paryż)

Strumień (Vancouver)

Więź (Polska)

Poezja (Polska)

Fraza (Polska)

bruLion (Polska)

Twórczość (Polska)

i inne