Bolesław Hryniewiecki - Polski Serwis Naukowy

Bolesław Hryniewiecki

Obelisk w Ogrodzie Botanicznym UW upamiętniający pracę Bolesława Hryniewieckiego

Bolesław Leon Hryniewiecki (ur. 20 lutego 1875 w Międzyrzecu Podlaskim, zm. 13 lutego 1963 w Brwinowie) – polski botanik, historyk botaniki i pedagog.

Życiorys

W 1892 r. skończył rosyjskie Gimnazjum Męskie w Lublinie i rozpoczął studia przyrodnicze na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. W 1894 r. za udział w manifestacji ku czci Jana Kilińskiego został usunięty z uczelni, uwięziony i wywieziony w głąb Rosji, do guberni tulskiej. Objęty amnestią, trafił do Dorpatu, gdzie ukończył studia matematyczno przyrodnicze. Działał w organizacjach patriotycznych (takich jak m.in. Koło Młodzieży Polskiej). W 1904 r. uzyskał tytuł docenta botaniki. W latach 1914–1919 był dyrektorem ogrodu botanicznego w Odessie, od 1915 r. jako profesor. Tam działał w instytucjach polonijnych, jak Polska Macierz Szkolna czy Dom Polski, przewodnicząc Radzie Organizacji Polskich w Odessie. Poczynając od roku 1900 odbył szereg podróży naukowo-badawczych na Ural, Kaukaz i do Armenii.

Ogród Botaniczny UW w Warszawie – to ogród botaniczny podlegający Uniwersytetowi Warszawskiemu położony w centralnej części stolicy w sąsiedztwie Ogrodu Łazienki Królewskie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1919 wraca do Warszawy i zostaje profesorem systematyki i geografii roślin na Uniwersytecie Warszawskim oraz dyrektorem ogrodu botanicznego. W kadencji 1926/1927 był rektorem UW.

II wojnę światową przeżył w Brwinowie. Ogród Botaniczny UW był wówczas zamknięty. Po wojnie wrócił na uczelnię, gdzie wykładał do roku 1957, a na emeryturę odszedł w roku 1960.

Od 1921 r. członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności; współpracownik (od 1931 członek) Komisji Fizjograficznej PAU; członek (od 1931) Komisji Historii Medycyny i Nauk Matematyczno-Przyrodniczych PAU; członek (od 1950) Komisji Nauk Rolniczo-Leśnych PAU.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Jerzy Hryniewiecki (ur. 21 kwietnia 1908 w Dorpacie, zm. 28 sierpnia 1989 w Warszawie) – polski architekt, urbanista, projektant licznych obiektów przemysłowych, sportowych, użyteczności publicznej, projektant wystaw i grafik, poseł na Sejm PRL II i III kadencji. Syn Bolesława Hryniewieckiego.

Był jednym z założycieli i wieloletnim prezesem oraz członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Botanicznego, a także Ligi Ochrony Przyrody (od 1929 r. prezes). Był redaktorem "Archiwum Nauk Biologicznych" i "Planta Polonica", od 1951 członek Polskiej Akademii Nauk.

Znany był jako znakomity pedagog łączący zainteresowania botaniczne z humanistycznymi. Był jednym z pionierów i wybitnych działaczy ochrony przyrody w Polsce oraz przyczynił się do utworzenia parków narodowych – tatrzańskiego i świętokrzyskiego.

Tatrzański Park Narodowy, utworzony w 1954, jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski. (Rozporządzenie o utworzeniu z dniem 1 stycznia 1955 Tatrzańskiego Parku Narodowego zostało wydane przez Radę Ministrów 30 października 1954 r.)

I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Lublinie – liceum ogólnokształcące w Lublinie, jego siedziba mieści się obecnie w budynku przy Alejach Racławickich 26.

Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1930).

Żonaty z Janiną z Koźniewskich, ojciec Jerzego Hryniewieckiego.

Dorobek naukowy

Zielnik i muzeum botaniczne, Wskazówki praktyczne: jak zbierać, preparować, konserwować, oznaczać rośliny i układać zbiory botaniczne (1922)

Precis de l'histoire de la botanique en Pologne (1933)

Zarys flory Litwy (1933)

Zarys dziejów botaniki (1949)

Owoce i nasiona (1952)

Adam Mickiewicz a flora Litwy – rozprawa popularnonaukowa

i wiele innych prac z systematyki i geografii roślin, ochrony przyrody, historii botaniki, anatomii i fizjologii roślin, jak również artykułów popularnonaukowych.

Polskie Towarzystwo Botaniczne (PTB) – towarzystwo naukowe założone w kwietniu 1922 roku na Zjeździe Botaników w Warszawie (pierwszym prezesem był prof. Bolesław Hryniewiecki). Ma na celu przyczynianie się do rozwoju nauk botanicznych, stałe podnoszenie poziomu naukowego, powiązanie działalności naukowej z potrzebami kultury i gospodarki narodowej oraz popularyzację wiedzy botanicznej. Towarzystwo wydaje siedem czasopism naukowych i nadaje medale za wybitne osiągnięcia naukowe w dziedzinie botaniki, za popularyzację i monografie regionalne.

Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.

Przypisy

Piotr Köhler: Botanika w Towarzystwie Naukowym Krakowskim, Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności (1815-1952). Kraków 2002.
M.P. z 1930 r. Nr 260, poz. 351

Bibliografia

Robert Gawkowski. Bolesław Hryniewiecki : Dyrektor uniwersyteckiego ogrodu. „Uniwersytet Warszawski”. 6 (50), s. 43, grudzień 2010 (pol.).

Nauczyciel - jeden z zawodów zgodnie z polską klasyfikacją zawodów (PKZ) przy czym należy odróżnić nauczyciela w szkolnictwie wyższym (akademickiego) od nauczyciela ujętego w ustawie Karta Nauczyciela. Doborem kandydatów do zawodu nauczycielskiego zajmuje się pedeutologia.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.