Bolesław III Rudy - Polski Serwis Naukowy

Bolesław III Rudy (zm. 1034, ewentualnie 1037) – książę czeski w latach 999–1002 i w 1003 roku z dynastii Przemyślidów.

Był drugim synem Bolesława II Pobożnego i jego żony Emmy. Po śmierci starszego brata Wacława został oficjalnym następcą tronu.

W 995 roku na czele czeskich posiłków wziął udział w wyprawie cesarza Ottona III przeciw Obodrzytom.

Dynastia (gr. dynasteia – władza) – szereg władców z jednego rodu (książąt, królów lub cesarzy), przynajmniej dwie osoby pochodzące z tej samej rodziny panujące bezpośrednio po sobie lub z niewielkimi przerwami. Zdarzały się też dynastie niespokrewnionych władców (np. dynastia Antoninów lub egipskich Mameluków).

Przemyślidzi (czes. Přemyslovci) - czeska dynastia wywodząca się od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Panowała w Czechach od czasów Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.

Po śmierci ojca (7 lutego 999) Bolesław III został księciem Czech.

Bolesław III słynął z okrutnych rządów, m.in. prześladował swoich braci Jaromira i Udalryka, których wygnał z kraju. W 1002 roku został wygnany z kraju przez opozycję, która oddała władzę księciu Władywojowi. Gdy po śmierci Władywoja władzę przejął Jaromir, książę polski Bolesław Chrobry interweniował na korzyść Bolesława Rudego i pomógł mu odzyskać władzę. Rządy jego były niezwykle okrutne i sprzeczne z polityką Bolesława Chrobrego.

Jaromir (zm. 4 listopada 1035) – książę czeski z dynastii Przemyślidów. Panował w latach 1003, 1004-1012, 1033-1034. Syn Bolesława II Pobożnego i jego żony Emmy, młodszy brat Bolesława Rudego. Po śmierci Władywoja przejął tron, jednak został obalony przez Bolesława Chrobrego, który pomógł odzyskać tron jego starszemu bratu. Powrócił na tron dzięki zbrojnej pomocy cesarza Henryka II, uzyskanej za cenę złożenia hołdu lennego Henrykowi. Należał do najwierniejszych stronników cesarskich, wspomagał Niemców w wojnie przeciwko Polakom. W roku 1012 został obalony przez swojego brata Oldrzycha i udał się na wygnanie. Udało mu się na krótko powrócić na tron w roku 1033. W roku 1034 Oldrzych odzyskał władzę, a Jaromir został uwięziony. Zmarł rok później, najprawdopodobniej zamordowany. Jak donoszą kroniki Jaromir był eunuchem, a wykastrowano go z polecenia Bolesława Chrobrego. Według Kosmasa, został zamordowany przez Wrszowców.

Otton III (Otto Rudy, ur. 980, zm. 23/24 stycznia 1002) – władca niemiecki z dynastii Ludolfingów. Król Niemiec od 983, cesarz rzymsko-niemiecki od 996 roku.

Bolesław Chrobry zaprosił go więc do Krakowa, oślepił i osadził w nieznanym grodzie, najprawdopodobniej w Krakowie a potem sam przejął władzę w Czechach w 1003 roku.

Do roku 1034 na Wawelu zamieszkiwał ślepiec, ubrany w książęce szaty – uważa się, że był to Bolesław Rudy.

Przypisy

Pierwszą część (999–1002) od drugiej (1003) rządów Bolesława III przedzieliło panowanie Władywoja i Jaromira.
Paweł Jasienica Polska Piastów

Bibliografia

Labuda G., Bolesław III Rudy, Słownik starożytności słowiańskich, t. 1, 1961, s. 143.

Obodryci, Obodrzycy, Obodrzyce to grupa plemion słowiańskich należąca do Słowian połabskich. Do grupy tej zaliczano: Obodrzyców właściwych (Reregów), Połabian, Wagrów, Warnów, Glinian, Bytyńców, Smolińców, Morzyczan.

Słownik starożytności słowiańskich: encyklopedyczny zarys kultury Słowian od czasów najdawniejszych - kilkutomowy słownik, dotyczący dziejów szeroko pojętej Słowiańszczyzny do końca XII wieku. Pierwszy tom ukazał się w 1961 roku, ostatni wydano w 1996 roku. Redaktorami Słownika byli m.in. Władysław Kowalenko, Gerard Labuda i Tadeusz Lehr-Spławiński.