Bolesław Podedworny - Polski Serwis Naukowy

Grób Bolesława Podedwornego i jego żony Stefanii

Bolesław Podedworny (ur. 7 stycznia 1898 w Pęchratce w pow. Zambrów, zm. 18 listopada 1972 w Warszawie) – działacz państwowy w okresie PRL, rolnik.

Życiorys

Pochodził z rodziny chłopskiej. Był synem Józefa i Aleksandry z Morawskich. W 1908 r. wraz z rodziną przeniósł się do Warszawy. Rozpoczął edukację, która przerwana została w połowie 1915 roku w czwartej klasie carskiego gimnazjum, w związku z ofensywą niemiecką na Rosję. Wraz z rodziną wrócił do Pęchratki. W 1917 r. wstąpił jako ochotnik do formującej się 4. Brygady Legionów pod dowództwem gen. Leona Berbeckiego (Polski Korpus Posiłkowy następnie przemianowany na Polską Siłę Zbrojną). Tuż po odrodzeniu się Państwa Polskiego służył w 1. Warszawskim Okręgowym Pułku Piechoty, w Kompanii do ochrony Zamku Królewskiego w stopniu sierżanta. Stąd w 1919 r. odkomenderowany został jako instruktor szkoleniowy do formującej się Legii Akademickiej, z którą wziął udział w wojnie Polski z Rosją Radziecką w 1920 r.. Wrócił ponownie do 1. Warszawskiego Okręgowego Pułku Piechoty i wziął w 1921 r. udział w II powstaniu śląskim, kierowanym przez Wojciecha Korfantego. W 1922 r. przeniósł się z wojska do służb granicznych na południu kraju. Na kilka lat przed wojną wrócił do rodzinnej Pęchratki, włączył się w działalność kasy samopomocowej Stefczyka i spółdzielni mleczarskiej. W latach 1939–1941 (w okresie władzy radzieckiej) sołtys w Pęchratce, później w konspiracji. Od 1923 członek PSL „Wyzwolenie”, od 1931 SL, od 1949 ZSL. Należał do władz stronnictw ludowych – w latach 1944–1945 członek Tymczasowego Zarządu Głównego SL, w latach 1945–1949 członek Rady Naczelnej i Naczelnego Komitetu Wykonawczego oraz wiceprezes NKW SL, od 1949 członek Naczelnego Komitetu ZSL, w latach 1949–1956 i (po półrocznej przerwie) 1956–1971 członek Prezydium NK ZSL, a w latach 1957–1971 wiceprezes NK ZSL.

Legia Akademicka - ochotnicza formacja wojskowa młodzieży studenckiej uczelni warszawskich, szkoląca ją w dziedzinie przysposobienia obronnego. Była popierana przez Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego.

Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie" – chłopska lewicowa partia polityczna działająca w II Rzeczpospolitej, utworzona w 1915 r. (początkowo pod nazwą PSL w Królestwie Polskim). Ugrupowanie wydawało tytuł prasowy Wyzwolenie, od którego przyjęło nazwę w 1918 r. Program partii zakładał państwo ludowe, świeckie, z powszechną i darmową edukacją. PSL "Wyzwolenie" postulowało także przeprowadzenie radykalnej reformy rolnej. Od 1919 r. wchodziło w skład lewicy parlamentarnej, prowadziło współpracę z Polską Partią Socjalistyczną. Pierwszy prezydent RP, Gabriel Narutowicz został wysunięty na stanowisko głowy państwa przez PSL "Wyzwolenie". W opozycji do rządu Chjeno-Piasta. Ugrupowanie poparło przewrót majowy w 1926 r. Początkowo udzielało poparcia sanacji, jednak w 1927 r. przeszło do opozycji względem obozu rządzącego. Od 1929 r. w Centrolewie. Część przywódców partii została osadzona w twierdzy brzeskiej i skazana w procesie brzeskim. W 1931 r., po połączeniu z PSL "Piast" i Stronnictwem Chłopskim utworzyło Stronnictwo Ludowe.

W latach 1944–1946 prezes Zarządu Wojewódzkiego SL w Białymstoku, jednocześnie zastępca pełnomocnika wojewódzkiego ds. reformy rolnej. W latach 1946–1947 podsekretarz stanu (wiceminister) w Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych, w 1947 minister lasów, w latach 1947–1954 minister leśnictwa. W latach 1954–1957 wiceprzewodniczący Krajowej Rady Spółdzielni Produkcyjnych.

Powstania śląskie – trzy konflikty zbrojne na Górnym Śląsku, jakie miały miejsce w latach 1919-1921 między ludnością polską i niemiecką, a przede wszystkim między polskimi lub niemieckimi Ślązakami. Odbyły się one w okresie formowania się państwa polskiego po zakończeniu I wojny światowej.

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce powstała 27 listopada 1949 z połączenia "lubelskiego" Stronnictwa Ludowego z resztkami rozbitego przez komunistów PSL "mikołajczykowskiego". ZSL realizowało politykę PZPR wobec wsi. Partia satelicka PZPR.

W latach 1956–1957 członek Rady Państwa, w latach 1957–1971 wiceprzewodniczący Rady Państwa. W latach 1945–1972 poseł do KRN, na Sejm Ustawodawczy oraz Sejm PRL I, II, III, IV i V kadencji, przewodniczący Klubu Poselskiego SL w Sejmie Ustawodawczym (1947) oraz Klubu Poselskiego ZSL w Sejmie II, III i IV kadencji (1957–1969).

Straż Graniczna - polska formacja graniczna powołana dla ochrony południowych, zachodnich i północnych granic II Rzeczypospolitej z Niemcami, Czechosłowacją i z Rumunią (granica wschodnia z ZSRR, Litwą i Łotwą podlegała ochronie Korpusu Ochrony Pogranicza).

Spółdzielnia – podmiot gospodarczy posiadający osobowość prawną, prowadzący przedsiębiorstwo, ustanowiony na zasadach prawa spółdzielczego, odmiennego nieco od prawa spółek handlowych.

Był teściem Andrzeja Werblana – sekretarza KC PZPR, wicemarszałka Sejmu PRL i czołowego ideologa partii.

Odznaczenia

Order Budowniczych Polski Ludowej (1964)

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Order Sztandaru Pracy II klasy

Krzyż Walecznych

Śląski Krzyż Powstańczy

Bibliografia

Wielka Encyklopedia Powszechna, tom 8, s. 777, Państwowe Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1966
Polski Słownik Biograficzny, tom XXVII/I, zeszyt 112, s. 79-80, Wydawnictwo PAN
Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego, tom 15, s. 415-416, Warszawa 1973
Rodowody Podedwornych, Lidia Werblan, Warszawa 2004-2005

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Posłowie II kadencji (od 20 lutego 1957 do 20 lutego 1961) - posłowie na Sejm PRL, wybrani 20 stycznia 1957 oraz w wyborach ponownych i uzupełniających.