Bolesław Własnowolski - Polski Serwis Naukowy

Bolesław Andrzej Własnowolski (ur. 29 listopada 1916 w Krakowie zm. 1 listopada 1940 w Liphook Game Farm koło Stroughton) – podporucznik pilot Wojska Polskiego, as myśliwski Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie.

Urodził się w Krakowie, gdzie uczęszczał do szkół i w 1936 roku zdał maturę w Państwowym Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza.

Po ukończeniu szkoły wstąpił ochotniczo do wojska i został skierowany na kurs podchorążych przy 82 Pułku Piechoty w Brześciu nad Bugiem. W lutym 1937 roku został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Rezerwy Lotnictwa i rozpoczął szkolenie podstawowe w zakresie pilotażu na lotnisku w Sadkowie. Po ukończeniu szkolenia 28 września 1937 roku otrzymał przydział eskadry treningowej 2 Pułku Lotniczego w Krakowie w stopniu plutonowego podchorążego. 22 października 1937 roku wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych (Szkoła Orląt) – polska uczelnia wojskowa z siedzibą w Dęblinie, wchodząca w skład Sił Powietrznych i kształcąca żołnierzy zawodowych oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych dla potrzeb Sił Powietrznych.

18 czerwca 1939 roku na cztery miesiące przed promocją skierowany został do 122 eskadry myśliwskiej w Krakowie, gdzie miał odbyć praktykę latając na samolotach PZL P.11c. W składzie tej eskadry wziął udział w kampanii wrześniowej w ramach Armii „Kraków” W dniu 2 września w rejonie Krakowa wziął udział w walce powietrznej 121 i 122 eskadry myśliwskiej z niemiecką wyprawą bombową, w walce tej zestrzelił wspólnie z plut. Władysławem Majchrzykiem samolot Dornier Do 17. Później uczestniczył jeszcze w kilku lotach bojowych nie odnosząc innych zwycięstw. W dniu 17 września 1939 roku wraz z całą eskadrą przekroczył granicę rumuńską.

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.

Dornier Do 215 był niemieckim lekkim samolotem bombowym, rekonesansowym oraz nocnym myśliwcem produkowanym przez Dornier Werke GmbH. Następcą Do 215 był Dornier Do 217. Użytkowany był przez Luftwaffe oraz Węgierskie Siły Powietrzne.

Pod koniec 1939 roku dotarł do Francji, gdzie rozkazem z dnia 8 września został awansowany do stopnia podporucznika ze starszeństwem od dnia 1 września 1939 roku. Zgłosił się na ochotnika do służby w Wielkiej Brytanii i w styczniu 1940 roku znalazł się w polskim ośrodku szkoleniowym w Eastchurch.

Lista Bajana – lista pilotów polskich II wojny światowej oparta na zbiorze dokumentów sporządzonych przez Komisję Historyczną Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie pt. Polish Fighter Pilots Achievments during the Second World War (Osiągnięcia polskich pilotów myśliwskich w drugiej wojnie światowej). Dokument ten podpisany został 25 marca 1946 przez oficera łącznikowego przy Kwaterze Głównej Dowództwa Lotnictwa Myśliwskiego Królewskich Sił Powietrznych (ang. HQ Fighter Command), płk. dypl. pil. Jerzego Bajana, stąd potoczna nazwa spisu - "lista Bajana". Jest ona jedynym oficjalnym (aczkolwiek według obecnej wiedzy historyków lotnictwa w wielu miejscach nie do końca poprawnym) zestawieniem zwycięstw polskich pilotów myśliwskich.

Hawker Hurricane (ang. – huragan) – brytyjski samolot myśliwski, jednomiejscowy, jednosilnikowy dolnopłat o konstrukcji metalowej z częściowo płóciennym pokryciem, zaprojektowany i produkowany przez firmę Hawker Siddeley Company. Używany na wielu frontach II wojny światowej, odegrał znaczącą rolę podczas bitwy o Anglię. Produkowany w wielu wersjach uzbrojenia i z różnymi jednostkami napędowymi. Do zakończenia produkcji w 1944 roku wyprodukowano ponad 14 tysięcy egzemplarzy wszystkich wersji lądowych Hurricane i morskich Sea Hurricane, przystosowanych do działania z pokładów lotniskowców.

8 sierpnia 1940 roku został przydzielony do 32 Dywizjonu Myśliwskiego RAF, stacjonującego na lotnisku Biggin Hill pod Londynem i rozpoczął loty bojowe na samolocie Hawker Hurricane. W dniu 14 sierpnia jego samolot został zestrzelony, lecz on nie odniósł żadnych obrażeń i wrócił do dywizjonu. Następnego dnia w czasie kolejnego lotu bojowego zestrzelił w rejonie Harwich niemiecki samolot myśliwski Bf 109. W dniu 18 sierpnia zaliczył dwa kolejne zestrzelania, nad Kenley zestrzelił niemieckie samolot bombowy Do 215 i nad Canterbury Bf 109.

Dornier Do 17 – niemiecki lekki bombowiec, samolot rozpoznawczy i nocny myśliwiec produkowany w zakładach Dornier Flugzeugwerke początkowo jako samolot pasażerski, jednak po odrzuceniu przez niemieckie linie lotnicze jako zbyt wąski zaadoptowany do roli bombowca na wniosek Ministerstwa Lotnictwa Rzeszy. Ze względu na charakterystyczny kształt kadłuba nazywany przez załogi Bleistift (niem. - ołówek). Używany przez Luftwaffe na początku II wojny światowej. W nieznacznie zmodyfikowanej wersji eksportowej znany jako Dornier Do 215, poprzednik samolotu Dornier Do 217.

13 września 1940 roku został przeniesiony do 607 Dywizjonu Myśliwskiego RAF, stacjonującego na lotnisku Tangmere. W składzie tego dywizjonu w dniu 15 września zestrzelił kolejny samolot Do 17.

17 września 1940 roku został kolejny raz przeniesiony i wszedł w skład 213 Dywizjonu Myśliwskiego RAF, stacjonującego na lotnisku Tangmere. W składzie tego dywizjonu walczył do końca bitwy o Anglię, odnosząc w dniu 15 października kolejne zwycięstwo, nad Christchurch zestrzelił samolot myśliwski Bf 109. Już po formalnym zakończeniu bitwy o Anglię w dniu 1 listopada 1940 roku w trakcie kolejnego lotu bojowego doszło do walki 213 Dywizjonu z niemieckimi samolotami Bf 109, w trakcie tej walki samolot ppor. Własnowolskiego został zestrzelony nad Stroughton i rozbił się niedaleko Liphook Game Farm, pilot poniósł śmierć.

Pochowany został na cmentarzu w Chichester. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 8988) - 1 lutego 1941 i Krzyżem Walecznych (31 października 1946).

Łącznie w trakcie wojny ppor. Bolesław Własnowolski zestrzelił na pewno 5 samolotów nieprzyjaciela i 1 wspólnie z innym pilotem. Zajmuje 35. pozycję na Liście Bajana.

Bibliografia

Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939. Warszawa: Wyd. Komunikacji i Łączności, 1982. ISBN 8320602815.

Przemysław Skulski, Grzegorz Cisek: Asy Bitwy o Anglię. Wrocław: ACE Publication, 1993.

Wacław Król: Wielka Brytania 1940. Warszawa: Wyd. Bellona, 1996. ISBN 8311086214.

Wacław Król: Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940-1945. Warszawa: Wyd. MON, 1982. ISBN 8311067457.

Józef Zieliński: Asy polskiego lotnictwa. Warszawa: Agencja Lotnicza Altair, 1994.

Wojciech Zmyślony, Bolesław Własnowolski - www.polishairforce.pl