Bolesław Wierzbiański - Polski Serwis Naukowy

Bolesław Wierzbiański (ur. 16 listopada 1913 w Bachórzu, pow. Brzozów w Małopolsce, zm. 26 marca 2003 w Nowym Jorku) – dziennikarz, działacz polonijny, wydawca. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys

Ukończył krakowskie Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego, był drużynowym V Krakowskiej Drużyny Harcerskiej im. Ks. Skorupki (1930-1933). Po przeniesieniu się do Warszawy został zastępcą komisarza do spraw zagranicznych ZHP, skupiając się na problematyce harcerstwa polskiego za granicą, jednocześnie współpracował z harcerskim pismem "Na tropie".

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich - stowarzyszenie zrzeszające polskich dziennikarzy. Powstało w 1951 r, zajmując miejsce Związku Zawodowego Dziennikarzy RP. Dwukrotnie odegrało kluczową rolę w życiu Polski: w 1956 roku, kiedy uczestniczyło w próbie demokratyzacji ustroju PRL i w latach 1980-1981, kiedy aktywnie współdziałało z Solidarnością.

Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie na Uniwersytecie im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Podczas studiów był redaktorem czasopisma „Życie Akademickie” (1933-1938). Uzyskał tytuł magistra praw i ekonomii. W okresie uniwersyteckim był aktywnym członkiem Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej. Od 1939 roku przebywał na emigracji, początkowo we Francji, a od 1940 roku w Anglii.

Radio Wolna Europa (Radio Wolna Europa/Radio Swoboda, ang. Radio Free Europe/Radio Liberty) – rozgłośnia finansowana przez Kongres Stanów Zjednoczonych, utworzona w 1949 z połączenia "Radia Wolna Europa" i "Radia Swoboda". Swoją misję określa następująco: "Promować wartości i instytucje demokratyczne przez rozpowszechnianie prawdziwych informacji i idei". Audycje tworzone są w ponad dwudziestu językach i nadawane na falach krótkich, przez satelity i Internet oraz retransmitowane lokalnie w wielu krajach na falach średnich i ultrakrótkich.

Głos Ameryki to radiostacja należąca do rządu Stanów Zjednoczonych nadająca programy dla zagranicy po angielsku i w kilkunastu innych językach. Głos Ameryki znany jest również pod skrótową nazwą VoA pochodzącą od nazwy angielskiej - Voice of America. Audycje Głosu Ameryki dostępne są na falach krótkich, za pośrednictwem satelitów oraz przez naziemne nadajniki UKF w miejscach, gdzie znajdują się amerykańskie bazy wojskowe.

W czasie wojny był korespondentem wojennym Polskiej Agencji Telegraficznej (PAT), później założył Polską Agencję Prasową „Światpol". Był redaktorem serwisu dla prasy obcojęzycznej „Free European Press Servise”. Po wojnie został prezesem Związku Dziennikarzy RP, a w okresie 1947–1953 pełnił funkcję prezesa Międzynarodowej Federacji Wolnych Dziennikarzy, współpracował z Polską Agencją Telegraficzną, z polskim radiem w Londynie i brytyjską BBC. Współtworzył organizację emigracyjną Polski Ruch Wolnościowy „Niepodległość i Demokracja”. Starał się znaleźć zatrudnienie dla polskich dziennikarzy w powstających pod koniec lat 50. programach radiowych skierowanych na Polskę i Europę Środkowo-Wschodnią. Rozpoczął współpracę z Głosem Ameryki i Radiem Wolna Europa, z siedzibą w USA. Często podróżował do Stanów Zjednoczonych, co pozwalało mu na utrzymanie kontaktów z amerykańskimi ośrodkami politycznymi, środkami masowego przekazu oraz Polonią.

Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty. Stolicą regionu jest Kraków.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

W 1956 roku przeniósł się do USA na stałe i następnie uzyskał obywatelstwo amerykańskie, pracował jako komentator „Radia Wolna Europa” oraz „Głosu Ameryki”. W okresie tym prowadził również agencję prasową „Foreign News Service”, agencja ta zajmowała się redagowaniem materiałów o polityce sowieckiej i sytuacji w Europie Środkowo-Wschodniej.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Polska Agencja Telegraficzna (PAT), założona 31 października 1918 roku jako rządowa agencja prasowa z siedzibą w Krakowie i Lwowie, a później w Warszawie.

Był współzałożycielem i pierwszym redaktorem naczelnym gazety nowojorskiej „Nowy Dziennik”, prowadził gazetę przeszło 30 lat, do śmierci.

Bolesław Wierzbiański był jednym z dyrektorów ogólnokrajowego Kongresu Polonii Amerykańskiej, był założycielem fundacji dziennikarskiej „International Committee on Journalism”, był komisarzem do spraw praw człowieka w administracji miejskiej Nowego Jorku, był członkiem Polskiego Instytutu Naukowego. Bolesław Wierzbiański był również prezesem honorowym Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich oraz laureatem dziennikarskiej nagrody im. Bolesława Prusa. Od rządu polskiego otrzymał Krzyż Komandorski Polonia Restituta i Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej (23 listopada 1993). 9 września 1999 roku otrzymał Order Orła Białego - najwyższe polskie odznaczenie państwowe.

BBC (skrót od British Broadcasting Corporation, Brytyjska Korporacja Nadawcza) – główny brytyjski publiczny nadawca radiowo-telewizyjny, największa tego rodzaju instytucja na świecie.

Order Orła Białego – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju jak i w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.

Wybrana twórczość

”Harcerska służba Polsce poza granicami kraju”

”Polacy w świecie”

„Teheran Jałta i Poczdam”

„Reportaż w przeszłość”

„Sprawcy byli nieobecni: proces Popiełuszki”