Bonsai - Polski Serwis Naukowy

Drzewko Bonsai

Bonsai grab zwyczajny (Carpinus betulus)

Wiąz w formie Bonsai

Bonsai, sztuka bonsai (jap. 盆栽, karłowate drzewo w naczyniu, bon - płaska taca lub pojemnik, sai - roślina; chiń. penjing) - sztuka miniaturyzowania drzew lub krzewów uprawianych w odpowiednio dobranych, płaskich pojemnikach. Efekt ten jest uzyskiwany poprzez specyficzne przycinanie oraz pielęgnację. W potocznym znaczeniu - zminiaturyzowane rośliny o sztucznie wymuszonym, płytkim systemie korzeniowym umieszczone w płaskim naczyniu.

Wiąz (Ulmus L. ) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów z rodziny wiązowatych (Ulmaceae), obejmujący ok. 25 gatunków. Występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Ulmus campestris L..

Topola (Populus L.) – rodzaj drzew z rodziny wierzbowatych (Salicaceae Mirb.). Zalicza się do niego około 40 gatunków, spośród których typowym jest Populus alba L.. W Polsce występują trzy rodzime gatunki topoli: topola czarna, topola biała i topola osika. Topole czarna, biała i szara występują głównie w lasach łęgowych dużych dolin rzecznych, osika natomiast jest rozpowszechniona w lasach liściastych i mieszanych na terenie praktycznie całego kraju. Popularnym drzewem ozdobnym, ze względu na swój kolumnowy pokrój sadzonym zwłaszcza wzdłuż dróg jest topola włoska stanowiąca odmianę uprawną topoli czarnej. W uprawie często spotykane są także mieszańce topoli czarnej z gatunkami amerykańskimi, określane wspólnie mianem topoli kanadyjskiej. Inne topole sadzone często w Polsce to grupa określana zbiorową nazwą topoli balsamicznych. Pochodzą one z Ameryki Północnej oraz Azji i charakteryzują się wydzielaniem silnego, balsamicznego zapachu przez rozwijające się pąki i młode liście.

Sztuka uprawy bonsai pochodzi z Chin (jest tam nazywana penjing, również penzai), mimo że jest kojarzona głównie z Japonią. Według źródeł, Japończycy włączyli ją do swych tradycji w VIII wieku n.e. Pierwszy wiersz mówiący o bonsai pochodzi z połowy XIV w., jednak najwcześniejsze rysunki pochodzą ze skryptów z 1309 roku. Sztuka bonsai zanikła w Chinach, podczas gdy w Japonii osiągnęła doskonałość.

Hiroshige Andō (jap. 安藤広重, Andō Hiroshige, ur. 1797 w Edo, zm. 12 października 1858), zwany także Hiroshige Utagawa – jeden z najbardziej znanych japońskich malarzy, grafików i twórców ukiyo-e.

Irga (Cotoneaster Medik) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Występuje głównie w Azji (Himalaje, Chiny). Znanych jest od 50–400 gatunków (w zależności od ujęcia taksonomicznego). Liczba gatunków jest trudna do ustalenia ze względu na podobieństwo i krzyżowanie się z sobą wielu gatunków. W Polsce w stanie dzikim występują 4 gatunki. Gatunkiem typowym jest Cotoneaster integerrimus Medikus.

W przeszłości sztuką tą zajmowali się ludzie wysoko urodzeni - arystokraci, osoby duchowne. Od XVII w. zajęli się nią zwykli ludzie.

Uzyskanie doskonałej formy bonsai to rezultat wieloletniej pielęgnacji, niekiedy kilku pokoleń ogrodników. Do uprawy wybiera się gatunki drzew i krzewów o zdrewniałych pędach. Najbardziej cenione są bonsai z drzew długowiecznych, jak dęby, sosny, cisy, świerki, jałowce. Najmniej natomiast ceni się krótko żyjące gatunki roślin, jak np. topola.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Sosna (Pinus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.) obejmujący niemal 115 gatunków drzew i krzewów. Występują przeważnie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych (tu jednak zwykle w górach). W Ameryce Środkowej najdalej na południe sięgają do Gwatemali, Salwadoru i Nikaragui, zaś w Azji do Archipelagu Malajskiego. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii).

W sztuce bonsai wyróżnia się liczne style, według których kształtowane jest drzewko, różniące się głównie kształtem pnia i pochyleniem do doniczki.

Drzewko bonsai nigdy nie jest "skończone" - jest ono żywą rośliną, wymagającą stałej pielęgnacji, polegającej nie tylko na podlewaniu i nawożeniu, lecz również na dbaniu o skarłowaciały kształt rośliny poprzez używanie technik mechanicznych. Drzewko jest więc przycinane, pędy uszczykiwane, a gałęzie owijane drutem, aby zachowały nadany im kształt.

Hokusai Katsushika (jap. 葛飾北斎, Katsushika Hokusai, znany głównie pod imieniem Hokusai ) – jeden z najwybitniejszych i najpłodniejszych japońskich malarzy i twórców barwnych drzeworytów w stylu ukiyo-e. Urodził się w 31 października 1760 w Edo (obecnie Tokio), zmarł 18 kwietnia 1849.

Klon (Acer L.) – rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae) (czasem, zwłaszcza dawniej z wyodrębnianej osobno rodziny klonowatych Aceraceae). Do rodzaju należy około 120 gatunków w strefie umiarkowanej (kilka w górach tropikalnych). Występują głównie w Azji, poza tym w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie, północnej Afryce. Gatunkiem typowym jest Acer pseudoplatanus L..

Bardzo często sztuce bonsai towarzyszą kompozycyjnie dodatkowe elementy np. drobne rośliny lub kamienie. Umiejętność tworzenia takich ekspozycji zyskała rangę osobnych dziedzin: kusamono i suiseki.

Tworzenie miniaturowych "krajobrazów na tacy", nazywanych saikei ("żyjący krajobraz"), jest specyficzną formą bonsai, wykorzystującą skały, trawy, mchy, piaski oraz żywe drzewa. Obok żywych roślin można wykorzystać również sztuczne (bonkei). Przy starannym doborze roślin i zachowaniu proporcji można uzyskać precyzyjne odtworzenie krajobrazu w miniaturze.

Bluszcz (Hedera L.) – rodzaj roślin z rodziny araliowatych (Araliaceae Juss.). Zalicza się do niego około 15–16 gatunków występujących w Europie, Afryce Pn., na Wyspach Kanaryjskich i Azorskich, Maderze, Kaukazie oraz we zachodniej, centralnej i wschodniej Azji. W paleoekologii wskaźnik klimatu ciepłego. Gatunkiem typowym jest Hedera helix L.

Malarstwo – obok rzeźby i grafiki jedna z gałęzi sztuk plastycznych. Posługuje się środkami plastycznego wyrazu, np. barwną plamą i linią, umieszczonymi na płótnie lub innym podłożu (papier, deska, mur), a dzieła zwykle są dwuwymiarowe lub dwuwymiarowe z elementami przestrzennymi. Twórczość malarska podlega zasadom właściwym dla danego okresu. Poszukiwanie odmiennych form wyrazu przyczynia się jednak do kształtowania nowych oryginalnych kierunków i niezwykłej różnorodności dzieł malarskich.

Podstawowe style bonsai

Styl Bunjin (styl literacki)

Jest to styl trudny do opisania. Wyrafinowaną formę drzewa uzyskuje się, odrzucając wszystkie zasady sztuki bonsai stosowane w innych stylach. Regułą jest formowanie rzadkich gałązek w 2/3 wysokości drzewa.

Inspiracją dla tego stylu były drzewa przedstawione na obrazach twórców południowej szkoły chińskiego malarstwa pejzażowego nazywanej Nanga. Malarze tej szkoły nie byli profesjonalnymi artystami. Wędrowali i mieszkali samotnie w górskich szałasach poświęcając się kontemplacji, kaligrafii, poezji i malarstwu. Sposób przedstawiania przez nich drzew uwidacznia wpływy uprawianej pędzelkiem kaligrafii. Niewątpliwie jednak wzorem były drzewa rosnące przez całe lata w ekstremalnych warunkach i im zawdzięczające swój kształt.

Cyprysik (Chamaecyparis) – rodzaj roślin należący do rodziny cyprysowatych. Należy do niego 5 gatunków. Pochodzą z ciepłych obszarów Ameryki Północnej oraz wschodniej Azji. Gatunkiem typowym jest Chamaecyparis thyoides (L.) N.L. Britton.

Świerk (Picea A. Dietr.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny sosnowatych (Pinaceae), który obejmuje około 35 gatunków. Występuje na obszarach chłodnych i umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Picea rubra A. Dietrich.

Drzewko w stylu Moyogi

Styl Fukinagashi

Sposób przedstawiania drzew na obrazach i drzeworytach przez wielkich japońskich artystów: Hiroshige Utagawę (1797-1858) i Hokusai'a Katsushikę (1760-1849), również nie odpowiada żadnemu tradycyjnemu stylowi bonsai oprócz stylu Bunjin. Pochylone wierzchołki drzew, gałęzie okrążające pień lub krzyżujące się z nim są akceptowane tylko w tym stylu. Jednak ekspresja i nieskrępowana swoboda drzewek formowanych w stylu Bunjin powodują, że nawet konserwatywnie nastawieni mistrzowie bonsai uznali już jego piękno.

Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.

Bonsai Kitten – internetowa mistyfikacja, która przekazywała instrukcje, jak wyhodować koty w butelce jako formę ozdoby, na wzór drzewek bonzai. Po narodzinach kociak miał być umieszczony w szklanym pojemniku, a następnie miał rosnąć i z czasem wypełnić naczynie dopasowując się do jego kształtu.

Styl Chokkan (wyprostowany regularny)

Drzewko o pniu wyprostowanym. Jest to podstawowy styl bonsai, charakteryzujący się pionowym, mocnym pniem harmonizującym z głównymi gałęziami. Gałęzie uformowane w kształcie piramidy wyrastają we wszystkich kierunkach, także do tyłu. Wbrew pozorom formowanie drzewek w tym stylu nie jest sprawą prostą, gdyż wymaga dużej precyzji. Przyjmuje się, że najniższa gałąź skierowana do tyłu wyrasta między drugą a trzecią gałęzią od dołu. Drzewko uformowane w stylu Chokkan z gałęziami skierowanymi ku górze sprawia wrażenie młodego, natomiast gdy gałęzie drzewka są skierowane ku dołowi lub uformowane poziomo, stwarza to efekt starości.

Cyprys (Cupressus L.) – rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych. Występuje w Azji Mniejszej, na obszarze śródziemnomorskim i w Ameryce Południowej.

Penjing (chin. 盆景, pinyin pénjǐng), także penzai (chin. 盆栽, pinyin pénzāi) dosł. "krajobraz w doniczce" – tradycyjna chińska sztuka hodowli miniaturowych drzewek w doniczkach.

Roślinami szczególnie polecanymi do formowania w tym stylu są: sosny (Pinus), modrzewie (Larix), jodły (Abies), jałowce (Juniperus), cyprysy (Cupressus), wiązy (Ulmus), klony (Acer), buk (Fagus) i dęby (Quercus).

Styl Fukinagashi (styl ukształtowany przez wiatr)

W bonsai w stylu Fukinagashi gałęzie wyrastają lub są wygięte tylko w jedną, wyznaczoną przez wiatr, stronę. Pień może być pochylony w tym samym kierunku co gałęzie lub w stronę przeciwną. Wyróżnia się dwie odmiany stylu, a mianowicie: drzewka uformowane w sposób sprawiający wrażenie, jakby były narażone na działanie ciągłego wiatru lub jakby zostały uderzone nagłym, silnym podmuchem. W tego typu kompozycjach nie można pozwolić sobie na wyrastanie wielu młodych gałązek, gdyż ich zagęszczenie psułoby efekt płynnej linii tego stylu. W tym stylu formuje się głównie sosny (np. Pinus mugo ) i klony (Acer).

Cis (Taxus) – rodzaj roślin z rodziny cisowatych (Taxaceae), których przedstawiciele występują w Europie, Azji, północnozachodniej Afryce oraz Ameryce Północnej. Niektóre gatunki rośliny są śmiertelnie trujące. Gatunkiem typowym jest Taxus baccata L..

Kaligrafia — sztuka starannego i estetycznego pisania, a często również zdobionego artystycznie. Nauka kaligrafii miała kształtować charakter, cierpliwość, była podstawowym przedmiotem w szkołach. Do ok. 1960 była w Polsce przedmiotem nauczania początkowego, mającym na celu doskonalenie pisma odręcznego.

Styl Hokidachi (styl miotlasty)

Styl najczęściej wybierany przez początkujących bonsaistów. Jego stworzenie nie wymaga wielkiej wprawy i umiejętności. Jest to drzewko o koronie miotlastej. Z prostego pnia wyrastają główne konary, tworząc wachlarzowatą koroną drzewa. Dobrze jest, gdy pień ma mocną nasadę. Do formowania w tym stylu nadają się drzewka bez nisko wyrastających gałęzi, których obecność wymagana jest w innych stylach. Najczęściej używanymi roślinami do formowania w stylu Hokidachi są brzostownice (Zelkova), klony (Acer), wiązy (Ulmus), cyprysiki (Chamaecyparis), brzozy (Betula) oraz drzewa kwitnące i owocujące.

Kusamono (jap. 草物, Kusamono kusa - trawa, mono - rzecz) – niewielkie rośliny posadzone w małych doniczkach, na kawałkach kory lub łupkach skalnych. Kusamono można prezentować osobno jak również w kompozycji z drzewkami bonsai lub suiseki jako roślinę-akcent.

Kosodrzewina (sosna górska, kosówka właściwa) (Pinus mugo Turra) – gatunek drzewa (lub krzewu) iglastego z rodzaju sosna (Pinus) należący do rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje na terenach pasm górskich Europy Środkowej i Południowej w piętrze kosówki powyżej regla górnego a poniżej piętra hal. W Polsce: Tatry, Sudety, Babia Góra i Pilsko, niewielkie stanowiska kosodrzewiny znajdują się również na Policy, Romance, oraz na szczycie Czyrńca. Do lat 90 XX wieku reliktowe stanowisko kosodrzewiny znajdowało się w Beskidzie Niskim (Rezerwat przyrody Kornuty).

Styl Ikadabuki (styl tratwy)

Jest to lasek bonsai, którego drzewa są gałęziami pionowo wyrastającymi z poziomo zakopanego w pojemniku pnia. Jest to jeden z łatwiejszych stylów. Jego zaletą jest jednolity charakter drzewek, których zabarwienie zmienia się w zależności od pory roku. Do formowania w tym stylu nadają się zarówno drzewa i krzewy liściaste, jak i iglaste. W stylu Ikadabuki najczęściej formuje się sosny (Pinus), świerki (Picea), jodły (Abies), wiązy (Ulmus), buki (Fagus) i klony (Acer).

Odkład powietrzny - odmiana techniki rozmnażania roślin przez odkład wykorzystywana do ukorzeniania trudno ukorzeniających się roślin stosowana głównie w hodowli amatorskiej i hodowli drzewek bonsai.

Modrzew (Larix Mill.) – rodzaj drzew z rodziny sosnowatych, który obejmuje kilkanaście gatunków występujących na obszarach umiarkowanych i chłodnych półkuli północnej.

Styl Kabudachi (drzewko o wielu pniach)

Drzewko o wielu pniach. Jest to określenie tych bonsai, z których z jednego systemu korzeniowego wyrasta kilka pni. W stylu tym liczba pni musi być nieparzysta. Najlepiej nadają się sosny (Pinus), jałowce (Juniperus) i świerki (Picea).

Styl Kengai (styl kaskadowy)

Wzorem drzew formowanych w stylu Kengai są drzewa i krzewy zwieszające się z występów skalnych. Bonsai w stylu kaskadowym powinien mieć wijący się pień. Może mieć dowolną liczbą gałęzi lewych, prawych i frontowych. Wierzchołek drzewka powinien się znajdować poniżej dna pojemnika. Wymaga pojemnika głębszego niż drzewka w innych stylach. Drzewko w stylu Kengai ma najlepiej wyważone proporcje, gdy najwyższy punkt drzewka, środek nasady pnia, środek dolnego brzegu pojemnika i najniższy punkt nadziemnej części drzewka znajdują się w jednej linii.

Dąb (Quercus L.) – rodzaj drzew, rzadziej wysokich krzewów, zaliczony do rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Należy do niego ok. 200 gatunków występujących prawie wyłącznie w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w wyższych partiach gór strefy tropikalnej. Najdalej na południe występują na Wyspach Sundajskich. Gatunkiem typowym jest Quercus robur L..

Grab pospolity, g. zwyczajny (Carpinus betulus L.) – gatunek średniej wielkości drzewa liściastego z rodziny Stylocerataceae. Występuje w Europie od Francji do Ukrainy. W Polsce pospolity na całym niżu i w niższych położeniach górskich, zaś w holocenie, w okresach znacznego spadku liczby ludności, był gatunkiem dominującym.

Idealnymi drzewami i krzewami do formowania w tym stylu są: sosny (Pinus), jałowce (Juniperus), bluszcze (Hedera), wierzby (Salix), azalie (Azalea), irgi (Cotoneaster), oliwniki (Eleagnus) i drzewa owocowe.

Wyróżnia się też styl Han-kengai - styl półkaskadowy

Styl Shakan (styl pochylony)

Wyróżnia się trzy odmiany stylu Shakan: Sho-shakan - drzewko lekko pochylone, Chu-shakan - drzewko średnio pochylone i Dai-shakan - drzewko mocno pochylone. Styl ten uważany za łatwy, często jest stosowany przez początkujących. Szczególną uwagą należy zwrócić na wizualne wyważenie środka ciężkości drzewka. Osiąga się to przez właściwe formowanie nisko wyrastających gałęzi. Częściej jednak wyważenie to osiąga się przez skierowanie wierzchołka w przeciwną stronę niż pień. Poleca się wykorzystywać w tym stylu sosny (Pinus) i azalie (Azalea).

Wierzba (Salix L.) – rodzaj drzew, krzewów lub płożących krzewinek z rodziny wierzbowatych (Salicaceae Mirb.). Na półkuli północnej (Eurazja i Ameryka Północna) występuje ponad 300 gatunków tego rodzaju, w Ameryce Południowej – kilka. W Polsce dziko rośnie około 30 gatunków (ich liczba jest różna, zależnie od ujęcia taksonomicznego), ponadto wiele gatunków jest uprawianych (głównie jako rośliny ozdobne). Gatunkiem typowym jest wierzba biała (S. alba).

Brzoza (Betula L.) – rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny brzozowatych. Obejmuje około 35-60 gatunków – różnica w ocenie liczby gatunków jest m.in. wynikiem łatwego tworzenia mieszańców międzygatunkowych o trudnym do ustalenia statusie taksonomicznym. Gatunkiem typowym jest Betula alba L..

Styl Moyogi (wyprostowany nieregularny)

Tworząc bonsai w stylu Moyogi (styl wyprostowany nieregularny) należy formować jedną gałąź na lewo, drugą na prawo i trzecią do tyłu dla uzyskania perspektywy, czwartą gałąź na lewo itd. Aby uzyskać optyczne wyważenie kompozycji w tym stylu, wierzchołek drzewka musi leżeć na pionowej linii przechodzącej przez środek nasady pnia. Czasem odstępuje się od tej zasady, formując bonsai w stylu Shakan-moyogi, czyli drzewko w stylu Moyogi pochylone w sposób charakterystyczny dla stylu Shakan.

Różanecznik, azalia, rododendron (Rhododendron L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ok. 800 gatunków. W stanie naturalnym występują głównie w Azji, w mniejszej ilości w obydwu Amerykach i w Europie.

Buk (Fagus L.) – rodzaj drzew z rodziny bukowatych obejmujący 9–10 gatunków. Występują one głównie w strefie umiarkowanej na półkuli północnej. W Polsce występuje w stanie naturalnym tylko buk zwyczajny (Fagus sylvatica L.). Uprawianych jest kilka gatunków obcych i liczne odmiany ozdobne buka zwyczajnego. Gatunkiem typowym jest Fagus sylvatica L..

Przy formowaniu drzewka w stylu Moyogi należy dążyć do tego, aby wygięcia pnia były odpowiednio widoczne, przez co wygląd drzewka staje się interesujący. Jest to styl najczęściej spotykany w światowych kolekcjach. Do formowania w stylu Moyogi nadają się sosny (Pinus), jałowce (Juniperus) i większość drzew liściastych.

Styl Netsuranari (styl pełzający)

Styl pełzający - drzewko o nieparzystej liczbie pni wyrastających z poziomo zakopanego w pojemniku korzenia. Styl Netsuranari jest rzadko spotykany nawet w Japonii.

Styl Sokan (styl dwupienny)

Bonsai w stylu Sokan to drzewko o dwu pniach. Liczba 2 jest jedyną liczbą parzystą akceptowaną przez twórców bonsai i to tylko w tym stylu. Pozostałe style tworzone z grup drzew zawierają zawsze ich nieparzystą liczbę. Poniżej rozwidlenia pnia nie mogą wyrastać żadne gałązki. Pnie nie mogą być równej długości. Pierwsza dolna gałąź pnia niższego zawsze powinna wyrastać niżej niż pierwsza dolna gałąź pnia wyższego. Gałęzie obu pni nie mogą się krzyżować. Drzewa i krzewy najczęściej formowane w tym stylu to: sosny (Pinus), jałowce (Juniperus), świerki (Picea) i klony (Acer).

Styl Ishizuke

Są dwa sposoby sadzenia pojedynczych okazów bonsai na kamieniach. W pierwszym korzenie oplatają kamień, ale sięgają podłoża w pojemniku i głównie stamtąd czerpią wodę i składniki pokarmowe, natomiast w drugim drzewko jest rzeczywiście posadzone na kamieniu. Samo ukształtowanie drzewa zależy od wizji autora. Na kamieniu może być posadzone jedno drzewko, grupa drzewek a nawet stworzony cały krajobraz w miniaturze z różnymi rodzajami roślin.

Drzewko w stylu Ishizuke

Forma z korzeniami oplatającymi kamień

Forma ta występuje w naturze w okolicach, gdzie drzewa zasiedlają półki skalne i szczeliny. Korzenie oplatają skały, aby sięgnąć do wody i składników pokarmowych w głębszych warstwach podłoża. Po dotarciu do gleby korzenie grubieją, ponieważ są głównymi elementami dostarczającymi wodę i pokarm do części nadziemnej rośliny. Ponieważ korzenie pozostają na wierzchu skały, narażone na warunki zewnętrzne, twardnieją i przylegając do skały stają się przedłużeniem pnia. Drzewa, które mają być w ten sposób prowadzone powinny odznaczać się z natury silnymi korzeniami. Polecane są klony (Acer), szczególnie klon Bürgera, chiński wiąz (Ulmus), sosny (Pinus) i jałowce (Juniperus).

Forma posadzona na kamieniu

Forma ta różni się od poprzedniej tym, że korzenie związane są z kamieniami i sięgają podłoża. Forma przedstawia drzewa w stanie naturalnym rosnące na szczytach gór i urwisk. W tej formie płaski kawałek skały lub łupka może zastępować pojemnik. Można też wybrać wysoki kamień o zróżnicowanej powierzchni i ustawić go na tacy z np. piaskiem. Podobnie jak w przypadku form z korzeniami oplatającymi kamień, trzeba zwrócić uwagę, czy drzewko posadzone na kamieniu wygląda naturalnie. Rozłożyste buki (Fagus) na przykład nie rosną w skalistych, górskich okolicach.

Saikei (styl krajobraz na tacy)

Saikei, opisywany jako "krajobraz na tacy", jest sposobem na przedstawienie krajobrazu w miniaturze. Drzewa, skały, trawy, mchy i piaski mogą być użyte, aby stworzyć naturalne urozmaicenie krajobrazu, jakie występuje w przyrodzie. Saikei daje wiele satysfakcji jako krótkotrwała kompozycja, którą po pewnym czasie można rozłożyć. Saikei jako szkółka drzew prowadzonych jako bonsai jest oryginalną koncepcją Japończyka Toshio Kawamoto. On też wymyślił tę nazwę, zwykle tłumaczoną jako "żyjący krajobraz", ponieważ wykorzystywane są tylko żywe rośliny. Bonkei, który też jest krajobrazem na tacy, różni się od Saikei tym, że w tej kompozycji można wykorzystać obok żywych roślin również sztuczne, może być także bonkei w ogóle bez roślin. Saikei jest uznawany za specyficzną formę bonsai. Bardzo cenione są w nim nasadzenia stałe. Przy starannym doborze roślin i zachowaniu proporcji Saikei staje się precyzyjnym odtworzeniem krajobrazu w miniaturze.

Oprócz tego znane są jeszcze style:

Styl Soju

Styl Yose-uye - styl leśny - ważne jest, by liczba drzewek bya nieparzysta i żeby drzewka były ustawione naprzeciwko siebie.

Styl Korabuki - styl pancerz żółwia

Styl Bankan - pień jest ukształtowany jak litera S

Styl Sekijōjū

Styl Negari

Bibliografia

Andrzej Płochocki - "Bonsai - sztuka miniaturyzacji drzew i krzewów", PWRiL 1990 ISBN 83-09-01354-X
Horst Stahl: Bonsai - to może być proste. Warszawa: "Multico", 1999. ISBN 83-7073-183-X.

Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Bonsai

Penjing

Japonia

Ogród Japoński we Wrocławiu

Bonsai Kitten

Lista roślin wykorzystywanych do formowania bonsai

Odkład powietrzny