Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Morze odsłoniło tajemniczy drewniany wrak statku
Wrak drewnianego statku, liczącego najprawdopodobniej setki lat odsłoniło morze przy plaży w Międzywodziu (Zachodniopomorskie) - poinformował Wojciech Filipowiak z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Wolinie. Wrak ma ponad 27 metrów długości, ...
 
Morze Bałtyckie, nasze jedzenie i o co w tym chodzi
Jeżeli sądzisz, że to co jesz ma wyłącznie wpływ na twoje zdrowie i dobre samopoczucie, to zastanów się na tym raz jeszcze. Wyniki nowych badań przeprowadzonych w Finlandii pokazują, że możesz pomóc w łagodzeniu obciążeń i zagrożeń związanych z niebez...
 
Czy morze stwarza zagrożenie dla naszego zdrowia? Nowe badania pokażą
W ramach nowych badań odkryto wirusy w niemal 40% z ponad 1.400 próbek wody pobranych z nadmorskich i śródlądowych obszarów kąpieliskowych w 9 krajach europejskich. Badania stanowią dorobek projektu VIROBATHE (Metody stężania i wykrywania adenowirusów i norowirusów na ...
 
Wioska Bioróżnorodności nad morzem
Wioskę Bioróżnorodności od 4 do 13 sierpnia będzie można odwiedzić w Sopocie, a od 14 sierpnia do początku września w Jastarni. W przystępnej formie odwiedzającym przedstawione będą problemy ochrony fauny i flory oraz wiadomości na te...
 
Badanie dna Bałtyku pod przyszły rezerwat morski
Greenpeace wraz z Komitetem Badań Morza Polskiej Akademii Nauk wykonał podwodną inwentaryzację obszaru proponowanego rezerwatu morskiego na Zatoce Gdańskiej u stóp Kępy Redłowskiej w Gdyni. Jak poinformował PAP rzecznik prasowy Greenpeace Polska Ja...

Reklama:


Bosfor

Czy wiesz że...?
Półwysep Bałkański (Bałkany) - półwysep położony w południowo-wschodniej części Europy. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i Morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu.

Marmaray – projekt połączenia dwóch odrębnych systemów kolejowych w europejskiej i azjatyckiej części Turcji w jedną całość. Będzie to możliwe po zbudowaniu tunelu pod dnem cieśniny Bosfor. Tunel ma przyczynić się do znacznej poprawy komunikacji wewnątrz Stambułu, którego populacja przekracza 10 milionów mieszkańców.

Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego w oparciu o prawo niezakłóconego tranzytu.
Cieśnina Bosfor, zdjęcie satelitarne
Most Bosforski
Most Mehmeda Zdobywcy
Commons in image icon.svg
Wikisłownik
Zobacz hasło Bosfor w Wikisłowniku

Bosfor (tur. Bogaziçi, İstanbul Boğazı; gr. Βόσπορος, bosporos – przejście, przeprawa dla bydła) – cieśnina łączącą Morze Czarne z Morzem Marmara, położona między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, oddziela Europę od Azji. Wraz z cieśniną Dardanele łączy Morze Egejskie z Morzem Czarnym. Obie cieśniny stanowią szlak morski o międzynarodowym znaczeniu.

Złoty Róg – wąska, głęboko wcięta zatoka Bosforu ograniczająca od północy starożytny Konstantynopol i oddzielająca go od położonej na północnym brzegu Galaty. Brzegi Złotego Rogu spinają obecnie trzy mosty: Most Galata (zbudowany w 1836), most Atatürka i most Haliç.

Język grecki albo grekajęzyk indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Podstawowe dane:

  • długość: ok. 30 km
  • szerokość: 0,7-3,7 km
  • głębokość: 30-120 m (w torze wodnym)
  • W Bosforze płyną dwa prądy morskie: powierzchniowy o prędkości 4 km/h wynoszący wodę wysłodzoną z Morza Czarnego oraz przeciwnie skierowany prąd głębinowy o dużym zasoleniu.

    Morze Egejskie (gr. Aigaion Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Morze Egejskie podzielone jest między Grecję i Turcję.

    Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).

    Bosfor jest zalaną dawną doliną rzeczną o stromych i skalistych brzegach. Posiada liczne zatoki – nad największą z nich – zatoką Złoty Róg, leży Stambuł.

    Odcinek Bosforu w Stambule

    W Stambule zbudowano dwa mosty łączące brzegi Bosforu, jeden zwany Mostem Bosforskim (południowy, ukończony w 1973, długość 1074 m) i drugi – Most Mehmeda Zdobywcy (północny, ukończony w 1988, długość 1090 m). Obecnie w fazie budowy jest podwodny tunel kolejowy Marmaray mający połączyć oba brzegi cieśniny. Planuje się również budowę trzeciego mostu drogowego, wysuniętego bardziej na północ od dwóch poprzednich.

    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

    Europaczęść świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

    Wycieczka statkiem po cieśninie jest polecaną atrakcją turystyczną Stambułu. Zobaczyć można przybrzeżne zabytki, m.in.:

  • Pałac Topkapi (Topkapı Sarayı) (XV-XIX wiek)
  • Pałac Dolmabahçe (Dolmabahçe Sarayı)
  • Meczet Dolmabahçe (Dolmabahçe Camii)
  • Pałac Çırağan (Çırağan Sarayı, obecnie Çırağan Hotel Kempinski, bud. 1867, przeb. 1920)
  • Meczet Ortaköy (Ortaköy Camii, oficjalna nazwa nazwa Büyük Mecidiye Camii)
  • Budynek Wyższej Szkoły Morskiej Kuleli (wojskowej)
  • Pałac Beylerbeyı (Beylerbeyı Sarayı) – XIX w. letnia rezydencja zbudowana dla sułtana Abdülaziza
  • Fortyfikacje Anadolu Hisarı (Twierdza Azja) i Rumeli Hisarı (Twierdza Europa)
  • Wieżę Leandra
  • Rumeli Hisarı lub Forteca Rumeli (tur. Rumeli - europejski) - osmańska forteca w Stambule, na wzgórzu na europejskim brzegu Bosforu. Zamek został wybudowany na polecenie sułtana Mehmeda II w okresie 1451 - sierpień 1452, naprzeciwko Anadolu Hisarı, znajdującej się po azjatyckiej stronie, jako twierdza pomocnicza do oblężenia Konstantynopola. Głównym zadaniem twierdzy była blokada drogi morskiej przez Bosfor dla statków cesarskich i odcięcie Bizancjum od Morza Czarnego. Zamek nazywano popularnie Bogaz Kesen (Podrzynający Gardło).

    Azja (gr. Ἀσία Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).





    Czy wiesz że...? beta

    Kilometr na godzinę – powszechnie stosowana jednostka prędkości, oznaczana km/h. W języku angielskim używane są również oznaczenia kph oraz kmph (przez analogię do mph). Obiekt poruszający się z prędkością 1 km/h w ciągu 1 godziny przebędzie drogę 1 kilometra.
    Prąd morski - duże i niemal niezmienne ruchy wody w oceanach wywołane różnicami temperatur, ruchem obrotowym Ziemi, występowaniem wiatrów stałych bądź zasoleniem.
    Metr to jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został określony 26 marca 1791 roku we Francji, ze względu na potrzebę korzystania z dziesiętnego systemu miar[potrzebne źródło]. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.
    Meczet Ortaköy (tr Ortaköy Camii, właściwie: Büyük Mecidiye Camii) położony na nabrzeżu Ortaköy (dosłowne znaczenie: wioska pośrodku), w Stambule w Turcji. Wybudowany na polecenie sułtana Abdülmecida I przez architekta Grabed Balyana i jego syna Nikogosa. Nie jest znana dokładna data powstania meczetu. Przypuszcza się, że powstał w latach 1853-1854, lub w 1864. Zbudowany jest w stylu neobarokowym. Posiada duże okna, dwa minarety z pojedynczymi balkonami, ściany wykonane są z białego kamienia, kopuła jest wyłożona różową mozaiką. Kibla wykonana jest z marmuru i wyłożona mozaiką, Mihrab natomiast, pokryto porfirem.
    Morze Czarne (w starożytności: Pontus Euxinus, co znaczy Morze Gościnne) – jest morzem śródlądowym rozciągającym się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Meczet w Stambule. Wybudowany w latach 1853-1855 przez Nikoğosa Balyana, syna znanego budowniczego Karabeta Balyana dla matki sułtana Abdülmecida I- Sułtanki Bezmialem.
    Pałac Dolmabahçe (tur. Dolmabahçe Sarayı) – pałac w Stambule, w Turcji, położony po europejskiej stronie cieśniny Bosfor. Służył jako centrum administracyjne Imperium osmańskiego od 1853 do 1922 roku, z przerwą w latach 1889-1909.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.