Brahmaputra - Polski Serwis Naukowy

Brahmaputra

Brahmaputra w okolicach Saraighat

Brahmaputra w Tybecie

Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.

Nawadnianie - jeden z systemów melioracji wodnych polegający na dostarczaniu glebie wody w celu pokrycia jej niedoborów i zwiększenia jej produktywności.

Arunachal Pradesh (hindi अरुणाचल प्रदेश, trb.: Arunaćal Pradeś, trl.: Aruṇācal Pradeś; ang. Arunachal Pradesh) – region administrowany przez Indie (w ich północno-wschodniej części) jako stan. Graniczy ze stanami Asam i Nagaland na południowym wschodzie. Na wschodzie graniczy z Birmą, na zachodzie z Bhutanem, a na północy z Chinami.

Nazwa rzeki

W sanskrycie Brahmaputra oznacza "syn Brahmy". Tybetańczycy nazywają ją ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ, Yarlung Tsangpo. Kanion Yarlung Tsangpo według niektórych źródeł uważany jest za najgłębszy kanion na Ziemi. W języku bengali rzeka ta nosi nazwę Jamuna. W Indiach w stanie Asam mieszkańcy nazywają ją Dihang a dalszym biegu Brahmaputra.

Język bengalski (bengalski: বাংলা bangla, ang.: Bengali) - język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako językiem ojczystym ponad 180 mln mówiących, głównie w Bangladeszu (120 mln) i Indiach (60 mln) . Jest on jednocześnie językiem urzędowym w tych dwóch państwach (w Indiach w stanach Bengal Zachodni i Tripura ). Liczba osób używających bengalskiego jako drugiego języka wynosi około 70 mln.

Rajya Sabha ( hindi राज्यसभा , trl. rājyasabhā , trb. radźjasabha , ang. Council of States, pol. Izba Stanów , Izba Reprezentantów . ) - izba wyższa indyjskiego parlamentu federalnego.

Bieg rzeki

W górnym biegu Brahmaputra przyjmuje liczne potoki wypływające z najwyższych masywów himalajskich, co powoduje to, iż na długim, przeszło 1000 km odcinku ma ona charakter rzeki górskiej. Płynie początkowo w kierunku wschodnim, po czym, po opłynięciu masywu Namjagbarwa Feng, skręca gwałtownie na południe. Opuszczając Himalaje wpływa na Nizinę Hindustańską. Od tego momentu przyjmuje charakter rzeki nizinnej, rozlewając się na dużą szerokość. W letnim okresie monsunów poziom rzeki podnosi się o 10-12 metrów.

Zatoka Bengalska (beng. Vagopasagar, birm. Bingali Pinko, ang. Bay of Bengal, hindi Bagal ki Khari) – część Oceanu Indyjskiego znajdująca się pomiędzy Półwyspem Indyjskim, wyspą Cejlon oraz archipelagami Andamany i Nikobary. Jej powierzchnia wynosi 2,191 mln km², średnia głębokość 2586 m, a maksymalna dochodzi do blisko 5258 m. Temperatura wody waha się w zimie od 25 °C (część północna) do 27 °C (część południowa), w lecie dochodzi do ponad 28 °C. Zasolenie wynosi ok. 30-34‰. Pływy dochodzą do 10,7 m.

Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; "język uporządkowany", w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o "nieuporządkowanej" gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (wg spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 - 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

Na całym obszarze Niziny Hindustańskiej Brahmaputra jest żeglowna. W dolnym biegu dzieli się na liczne odnogi. Uchodzi do Zatoki Bengalskiej (Ocean Indyjski), tworząc wraz z Gangesem największą na świecie deltę (80 tys. km²).

Rząd Indii, według słów wypowiedzianych przez ministra Unii Rezerw Wodnych prof. Saifuddin Soz w izbie wyższej Rajya Sabha zadeklarował 14 projektów rezerw wodnych na rzece. W 90% bedzię służyła do nawadniania terenów i jako woda pitna. Projekt obejmą tamę Kulsi w regionie Asam, wyżej tamy Siang i Nao Dihang w rejonie Arunachal Pradesh.

Asam (hindi असम, trb.: Asam, trl.: Asam; ang. Assam) – stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispur. Leży u stóp Himalajów i sąsiaduje ze stanami: Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram, Tripura i Meghalaya oraz z Bhutanem i Bangladeszem.

Woda pitna – czysta woda, która nadaje się do spożycia (bez zagrożenia dla zdrowia). Powinna ona zawierać odpowiednią ilość soli mineralnych (dlatego woda destylowana, mimo wysokiej czystości, nie nadaje się do celów konsumpcyjnych), a nie zawierać zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych.