Brama Mostowa w Toruniu - Polski Serwis Naukowy

Zapoznaj się również z: inne obiekty o nazwie Brama Mostowa.

Brama Mostowa w Toruniu (przed zbudowaniem mostu zwana Promową lub Przewoźną) - jedna z 3 zachowanych bram miejskich Torunia od strony Wisły, znajdująca się na zamknięciu ulicy Mostowej. Jej nazwa wiąże się z tym, że prowadziła do drewnianego mostu przez Wisłę, zbudowanego w końcu XV w. i istniejącego do XIX w.

Blenda (niem. blende ślepe okno, ślepa wnęka) – płytka wnęka w ścianie, o wykroju arkady lub okna, stosowana przede wszystkim w celach estetycznych, rzadziej do odciążenia ściany.

Ulica Mostowa Toruniu - ulica w zespole staromiejskim Torunia, w południowo-zachodniej części Starego Miasta. Ma długość ok. 230 m i przebieg południkowy, zaczyna się przy ul. Bulwar Filadelfijski, prowadzi przez bramę Mostową, za którą odchodzi od niej ul. Podmurna, przecina ul. Ciasną i dochodzi do ul. Szerokiej. Do skrzyżowania z ul. Ciasną bowiązuje ruch jednokierunkowy, dalej ma charakter deptaka.

Brama została zbudowana w 1432 roku przez budowniczego miejskiego Hansa Gotlanda na miejscu wcześniejszej. Przy przebudowie w latach 50. XIX w. wprowadzono m.in. strop przeciwbombowy o grubości 1,5 m i zmniejszono otwory strzelnicze od strony Wisły, umieszczając w niej jedno działo. W latach 70. Bramę Mostową wybrano na centrum tyczenia pierścienia twierdzy (punkt w stosunku do którego wyznaczano położenie poszczególnych dzieł twierdzy).

Maswerk (polska nazwa laskowanie używana jest rzadko, na ogół dotyczy pionowych podziałów pod rozetą lub pionowych podziałów pól elewacji) – geometryczny wzór architektoniczny odkuty z kamienia lub zrobiony z cegieł, używany do wypełnienia górnej części gotyckiego okna, przeźrocza, rozety, itp. Występuje także jako dekoracja ścian, murów, wimperg, blend. Taki element jest nazywany ślepym maswerkiem.

Brama Mostowa - widok od strony miasta

Jest to dwupiętrowy budynek na planie prostokąta z zaokrąglonymi narożami, zbudowany z cegły, od strony miasta otynkowany. Na parterze znajduje się ostrołukowy przejazd, od strony Wisły umieszczony w wysokiej ostrołukowej wnęce. Elewacja od strony miasta dekorowana jest trzema ostrołukowymi blendami. Brama jest zwieńczona krenelażem, poniżej którego znajduje się fryz z malarską dekoracją maswerkową.

Obecnie budynek pełni funkcję biura miejskiego konserwatora zabytków.

Przypisy

Toruń Przewodnik informator. Toruń: Literat, 2007, s. 142. ISBN 978-83-7527-023-5.
Mirosław Giętkowski, Zbigniew Karpus, Waldemar Rezmer, Twierdza Toruń, s. 57.
Atlas twierdzy Toruń, pod red. Mariana Biskupa i Lecha Narębskiego, z. 1, Historia i źródła fortyfikacji Twierdzy Toruń, Toruń 2005, s. 6.