Braniccy herbu Korczak - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy rodziny herbu Korczak. Zapoznaj się również z: Braniccy herbu Gryf.

Braniccy – nazwisko członków dwóch polskich rodów arystokratycznych: starszego używającego herbu Gryf i młodszego używającego herbu Korczak. Ostatnim z rodu Gryfitów był Jan Klemens Branicki - właściciel pałacu Branickich w Białymstoku.

Aleksander Branicki herbu Korczak (1821 - 1877) – polski szlachcic, kolekcjoner, podróżnik. Właściciel m. in. zamku w Suchej i twórca cennej biblioteki tamże.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Fortuna Branickich-Korczaków, wyrosła dzięki aktywnej działalności politycznej i zapobiegliwości materialnej Franciszka Ksawerego Branickiego, który szczyt cynicznej walki o władzę i wpływy osiągnął żeniąc się z protegowaną (i przypuszczalnie córką) carycy Katarzyny II - Aleksandrą Engelhardt, a później przyłączając się do konfederacji targowickiej. Bazę jego sukcesu materialnego stanowiły ogromne dobra ziemskie na Kijowszczyźnie z centrum w Białej Cerkwi i rezydencją w Aleksandrii. Ojcem Franciszka Ksawerego był Piotr Branicki, był on kolejnym senatorem w tej rodzinie.

Ksawery Branicki herbu Korczak (1816 – 1879) – polski szlachcic, finansista, działacz narodowy, kolekcjoner sztuki. Jedna z wybitniejszych postaci drugiego okresu Wielkiej Emigracji we Francji i jedna z najhojniejszych osób wspierających materialnie i organizacyjnie powstanie styczniowe w 1963 r.

Tadeusz Wolski (ur. 21 lutego 1924 w Warszawie, zm. 11 marca 2005) – polski przedstawiciel nauk rolniczych, specjalizujący w agronomii i hodowli roślin, twórca nowych odmian zbóż, m.in. ozimego pszenżyta.

Franciszek Ksawery miał 3 córki i dwóch synów: Aleksandra, który umarł w młodym wieku po upadku z konia, i Władysława, który otrzymał od cara tytuł hrabiowski (według innej wersji tytuł ten tylko potwierdzono). Najstarszy syn Władysława - Ksawery Branicki był jedną z najwybitniejszych osobowości polskiej emigracji we Francji II poł. XIX w. Był aktywnym działaczem politycznym (ze względu na swe poglądy nazywany "czerwonym hrabią"), niezwykle sprawnym finansistą (zasługując się na tym polu dla rządu i społeczeństwa Francji) oraz kolekcjonerem. Pozostawał w dużej zażyłości z członkami najbliższej rodziny cesarza Napoleona III, których przyjmował w swej francuskiej posiadłości Montrésor. Jego głównym spadkobiercą był bratanek Ksawery Branicki. Wśród innych zasłużonych dla kultury polskiej potomków Władysława Branickiego wyliczyć można Aleksandra i Konstantego - zapalonych podróżników, przyrodników i kolekcjonerów.

Pałac Branickich – zabytkowy pałac w Białymstoku, jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich epoki saskiej na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w stylu późnobarokowym określany mianem "Wersalu Podlasia", Wersalem Północy czy także Polskim Wersalem.

Aleksandria (ukr. Олександрія, Ołeksandrija) - miejscowość znajdująca się obecnie w składzie miasta Biała Cerkiew w obwodzie kijowskim na Ukrainie niegdyś ulokowana w centrum historycznych dóbr białocerkiewskich.

Kres fortuny Branickich przyszedł wraz z rewolucją bolszewicką i utratą dóbr ukraińskich. Odbiło się to zwłaszcza na kondycji finansowej Ksawerego Branickiego, który odziedziczywszy w 1892 r. dobra wilanowskie, zobowiązany został przez rząd odrodzonej Polski do łożenia znacznych środków na utrzymanie rezydencji wilanowskiej i zbiorów muzealnych.

Konstanty Grzegorz Branicki (ur. 9 maja 1824 - zm.14 lipca 1884) – polski szlachcic, właściciel ziemski, z zamiłowania przyrodnik, kolekcjoner i podróżnik. Syn Władysława i Róży z Potockich.

Katarzyna II (właściwie: Sophie Friederike Auguste zu Anhalt-Zerbst, ros. Екатерина II Алексеевна: Jekaterína II Alekséjewna), znana jako Katarzyna Wielka (ur. 2 maja 1729 w Szczecinie, zm. 17 listopada 1796 w Petersburgu) – cesarzowa (Imperatrica) Rosji, żona cara Piotra III (zm. 1762).

Niektórzy z Branickich herbu Korczak:

Piotr Branicki (zm. 1762) - ojciec Franciszka Ksawerego, kasztelan bracławski

Franciszek Ksawery Branicki (ok. 1730-1819) – hetman wielki koronny, targowiczanin

Władysław Grzegorz Branicki (1783-1843) - syn Franciszka Ksawerego, właściciel dóbr Biała Cerkiew

Ksawery Branicki (1816?-1879) – syn Władysława Grzegorza, finansista, od 1847 r. działacz emigracyjny we Francji

Aleksander Branicki (1821-1877) - syn Władysława Grzegorza, właściciel dóbr Sucha, kolekcjoner, podróżnik, przyrodnik

Konstanty Branicki (1824-1884) - syn Władysława Grzegorza, ornitolog, podróżnik i kolekcjoner

Władysław Michał Branicki (1826-1884) - syn Władysława Grzegorza, dziedzic dóbr Biała Cerkiew

Władysław Branicki (1848-1914) - syn Aleksandra, dziedzic dóbr suskich

Ksawery Branicki (1864-1926) – syn Konstantego, przyrodnik, ziemianin, od 1892 r. właściciel Wilanowa

Adam Branicki (1892-1947) - syn Ksawerego, ostatni z mężczyzn w rodzie Branickich herbu Korczak, ostatni właściciel Wilanowa przed jego nacjonalizacją

Anna Branicka-Wolska (1924) - córka Adama, ostatnia z żyjących Branickich, żona Tadeusza Wolskiego

Beata Maria Branicka (1926-1988) - córka Adama, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego, żona Leszka Rybińskiego

Kasztelan (łac. castellanus mieszkający w twierdzy; wcześniej komes grodowy, nazwa kasztelan pojawia się od XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.

Gryf (Swoboda, Świeboda, także Jaxa) - polski herb szlachecki legalnie używany przez rodziny szlacheckie należące do rodu Gryfitów-Świebodziców lub formalnie adoptowane do tego herbu przez członków rodu przy nobilitacji.

Przypisy

Potomkowie Sejmu Wielkiego