Break snookerowy - Polski Serwis Naukowy

Break snookerowy – liczba punktów zdobyta we fragmencie meczu snookera, rozgrywanego nieprzerwanie przez jednego zawodnika (w czasie jednego podejścia do stołu).

Breaki stupunktowe

Break stupunktowy (ang. century break) to określenie breaka, w którym zawodnik osiągnie 100 lub więcej punktów. Jest on uznawany za wysokie osiągnięcie i nagradzany przez publiczność gromkimi brawami. Pierwszy udokumentowany stupunktowy break w historii został wykonany przez Joe Davisa w 1928 roku. Poprawił on swoje osiągnięcie w roku 1934, wbijając 110 oczek, co było pierwszym oficjalnie zarejestrowanym breakiem powyżej 100 pkt w Mistrzostwach świata. Jego następne rekordy wynosiły 137 i 138 pkt (oba w 1937), 146 pkt (1950), aż wreszcie osiągnął pierwszy maksymalny break w roku 1955. W 1962 wbity przez niego break 100 w meczu z Johnem Pulmanem był jednocześnie historycznym, pierwszym telewizyjnie udokumentowanym breakiem stupunktowym na świecie. W ciągu całej swojej kariery Davis uzyskał łącznie 687 setek (z uwzględnieniem nie tylko oficjalnych meczów), co było absolutnym rekordem jego czasów.

Czerwona bila - w snookerze jedna z 15 bil ułożonych w tzw. trójkąt. Każda z czerwonych bil jest warta 1 punkt. Wbicie bili czerwonej umożliwia zagranie jednego z 6 kolorów: żółtej, zielonej, brązowej, niebieskiej, różowej, czarnej bili. Wbijanie czerwonych bil jest jedynym sposobem na zbudowanie breaka i w rezultacie wygranie partii.

Snooker – gra bilardowa, rozgrywana na stole do bilardu angielskiego (wymiary ok. 3,6 m x 1,8 m), z sześcioma kieszeniami (cztery w rogach oraz dwie znajdujące się w połowie dłuższych band stołu). W grze uczestniczą dwie strony (dwoje zawodników, dwie drużyny).

Mistrzem w tej dziedzinie jest jednak Stephen Hendry, który zaliczył dotychczas 751 breaki powyżej 100 pkt, a ponadto wbił ich najwięcej w ciągu jednego sezonu - 52 (1995/96), turnieju - 16 (Mistrzostwa świata 2002) oraz meczu - 7 (finał UK Championship 1994). Najszybszym z kolei jest Tony Drago, który potrzebował na wbicie setki zaledwie 3 minuty i 31 sekund (UK Championship 1996).

Free ball (ang. wolna bila) - w snookerze sytuacja, gdy po faulu pierwszego zawodnika (np. niezaliczeniu nominowanej bili) bila biała ustawia się względem bili rozgrywanej w pozycji snooker. W takiej sytuacji sędzie ogłasza wolną bilę, a drugi zawodnik może w zamian za bilę, którą powinien zagrywać, zanominować inną bilę. Bila ta nazywana jest wolną bilą i przybiera wartość punktową bili, która powinna być zagrywana w sytuacji, gdyby nie została ogłoszona wolna bila. Ewentualne wykorzystanie wolnej bili do ustawienia za nią bili białej w pozycji snooker na kolejną zagrywaną bilę przez zawodnika, jest niedozwolone regulaminem; w tej sytuacji sędzie ogłasza faul.

Breaki maksymalne

Za maksymalny break uważa się oficjalnie break 147 punktowy oraz 155 punktowy. Ten drugi jest możliwy do uzyskania tylko w jednej sytuacji – musi nastąpić faul z free ballem (wolną bilą) przy 15 czerwonych na stole. Trzeba jednak podkreślić, iż taka sytuacja jest bardzo mało prawdopodobna. Należałoby sobie wyobrazić sytuację, w której to zawodnik przy w miarę rozrzuconych czerwonych chce zagrać jedną z bil na "lakier" i popełnia faul, a jednocześnie biała bila ustawia się tak, iż zasłonięte są wszystkie czerwone bile. Dopiero wówczas drugi zawodnik otrzyma free balla, czyli będzie mógł wbijać dowolną bilę kolorową (traktowaną jak czerwoną), ale potem będzie musiał jeszcze dojść do czarnej i wszystkie bile czerwone wbić razem z czarną, a na koniec wbić jeszcze wszystkie kolorowe bile (od żółtej do czarnej).

Do tej pory żadnemu graczowi nie udało się uzyskać 155-punktowego breaka w oficjalnym turnieju, odnotowano jednak taki wynik w meczu treningowym, a dokonał tego Jamie Cope latem 2005 roku. Najwyższym breakiem w turnieju rankingowym był 148 punktowy break Jamiego Burnetta, który padł w eliminacjach do UK Championship w 2004 roku.

Najszybciej wykonany break maksymalny należy do Ronniego O'Sullivana (5 minut 20 sekund), który też ma najwięcej (11) breaków maksymalnych na koncie. Jako jedyny wbił także 3 breaki maksymalne w trakcie jednego sezonu oraz jako jedyny dokonał trzykrotnie tej sztuki na Mistrzostwach świata.

Podczas Mistrzostw świata w 2008 po raz pierwszy w historii tego turnieju break maksymalny został wbity dwukrotnie.

Przypisy

stan na 23 listopada 2011
Snooker's Leading Century Makers (ang.). Chris Turner's Snooker Archive. [dostęp 2011-07-19].
liczba sezonów profesjonalnej kariery
zagranie polegające na tym, iż biała bila jedynie muska bilę przy minimalnym kontakcie
Nie udaje mu się musnąć żadnej czerwonej bili
Murphy shows the form and confidence of a champion - 12 października 2005, guardian.co.uk

Linki zewnętrzne

The Max Files - Global Snooker (ang.)

Snooker archive - statystyki turniejów snookerowych (ang.)