Brian Lenihan młodszy - Polski Serwis Naukowy

Brian Joseph Lenihan (irl. Brian Seosamh Ó Luineacháin, ur. 21 maja 1959 w Dublinie, zm. 10 czerwca 2011 tamże), irlandzki polityk, członek Fianna Fáil, minister sprawiedliwości, równości i reformy prawa w latach 2007-2008, minister finansów od 7 maja 2008 do 9 marca 2011.

Edukacja

Brian Lenihan urodził się w Dublinie w 1959. Kształcił się w Belvedere College, Trinity College w Dublinie oraz Sidney Sussex College Cambridge. W 1984 został przyjęty w szeregi irlandzkiej adwokatury. W 1997 został starszym adwokatem.

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW, ang. International Monetary Fund, IMF) – międzynarodowa organizacja w ramach ONZ, zajmująca się kwestiami stabilizacji ekonomicznej na świecie. Dostarcza pomocy finansowej zadłużonym krajom członkowskim, które w zamian są zobowiązane do dokonywania reform ekonomicznych i innych działań stabilizujących.

W latach 1984-1996 wykładał prawo w Trinity College w Dublinie. Lenihan był żonaty z Patricią Ryan, miał córkę i syna.

Początek kariery politycznej

Brian Lenihan wywodził się z rodziny o wieloletnich tradycjach politycznych. Jego ojciec, Brian Lenihan starszy, był członkiem Dáil Éireann, przez 23 lata wchodził w skład gabinetu oraz był kandydatem w wyborach prezydenckich w 1990. Jego dziadek, Patrick Lenihan również wchodził w skład parlamentu, podobnie jak jego ciotka, Mary O'Rourke.

Trinity College (Kolegium Trójcy Świętej) – irlandzka uczelnia założona w roku 1592 przez królową Elżbietę I w Dublinie na terenie dawnego klasztoru Augustianów.

Minister finansów (ga. Aire Airgeadais), jeden z najważniejszych urzędów ministerialnych Republiki Irlandzkiej, kontrolujący całokształt finansowej i monetarnej polityki państwa. Minister stoi na czele Departamentu finansów (ga. An Roinn Airgeadais). Przez analogię do Wielkiej Brytanii ministerstwo zwane jest "Irlandzką Szachownicą" lub po prostu "Szachownicą" (ang. Exchequer, ga. Státchiste).

W latach 1992-1995 był członkiem Trybunału Karnego ds. Odszkodowań Powypadkowych oraz członkiem Rady Apelacyjnej Garda Síochána. W 1996 po śmierci swego ojca, został wybrany jego następcą w okręgu wyborczym Dublin West i zasiadł w Dáil Éireann, niższej izbie parlamentu (Oireachtas). W wyborach parlamentarnych w 1997 uzyskał reelekcję w Dáil Éireann (podobnie jak w 2002, 2007 oraz w 2011).

Fianna Fáil - Partia Republikańska (Fianna Fáil - The Republican Party, irl. Fianna Fáil - An Páirtí Poblachtánach) – jedna z partii w Irlandii, założona 23 marca 1926 roku przez Eamona de Valerę. Partia konserwatywna, dominująca na scenie politycznej Irlandii (tworzyła 14 na 20 gabinetów). Z tej partii wywodzi się obecna prezydent Republiki Irlandii Mary McAleese.

Oireachtas (IPA: /ɛrʲaxt̪ˠasˠ/) – dwuizbowy parlament Irlandii, jej najwyższe ciało ustawodawcze, niekiedy określany mianem Oireachtas Éireann (Parlament Irlandii). W skład Oireachtas wchodzą Prezydent Irlandii (irl. Uachtarán na hÉireann) oraz dwie izby (irl. Tithe An Oireachtais, ang. Houses of the Oireachtas): Dáil Éireann (Izba Reprezentantów) i Seanad Éireann (Senat). Dáil Éireann, wybierana w wyborach bezpośrednich, jest najważniejszą izbą Oireachtas.

W latach 1997-2002 zajmował stanowisko przewodniczącego Wielopartyjnej Parlamentarnej Komisji Konstytucyjnej. Od 2002 do 2007 był ministrem stanu w Ministerstwie Zdrowia i Dzieci.

Członek gabinetu

Po wyborach parlamentarnych w 2007, 14 maja 2007 został mianowany ministrem sprawiedliwości, równości i reformy prawa w gabinecie premiera Bertie Aherna. Resortem tym w latach 1964-1968 kierował także jego ojciec.

7 maja 2008 objął stanowisko ministra finansów w gabinecie nowego premiera Briana Cowena. W październiku 2008 przedstawił projekt budżetu na rok 2009. Wywołał on kontrowersje i protesty społeczeństwa irlandzkiego z powodu propozycji odebrania osobom powyżej 70 roku życia (których tygodniowe dochody przekroczyły określoną wielkość), prawa do tzw. karty medycznej.

Wybory parlamentarne w Irlandii odbyły się odbyły się 24 maja 2007. Kandydaci walczyli o 165 ze 166 miejsc w Dáil Éireann. W Irlandii obowiązuje ordynacja proporcjonalna (system pojedynczego głosu przechodniego).

Wybory parlamentarne w Irlandii odbyły się 25 lutego 2011. Były to wybory przedterminowe (kadencja 30. Dáil upłynęłaby w czerwcu 2012). Irlandczycy wybierali kandydatów na 165 ze 166 miejsc w Dáil Éireann. W Irlandii obowiązuje ordynacja proporcjonalna (system pojedynczego głosu przechodniego).

Jako minister finansów negocjował i ostatecznie podpisał porozumienie o udzieleniu Irlandii pożyczki przez MFW i UE z powodu skutków kryzysu gospodarczego.

W marcu 2011, po przegranej Fianna Fail w wyborach parlamentarnych, odszedł ze stanowiska ministra finansów. Utrzymał jednak mandat deputowanego do parlamentu i objął funkcję wiceprzewodniczącego Fianna Fail oraz jej rzecznika ds. finansowych.

Choroba i śmierć

W grudniu 2009 u polityka zdiagnozowano raka trzustki. Zmarł 10 czerwca 2011 w swoim domu w zachodnim Dublinie.

Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge) – język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Język narodowy Irlandczyków uznany został za język urzędowy niepodległej Irlandii (obok angielskiego). Około 1,6 miliona anglojęzycznych mieszkańców Irlandii posiada jakąkolwiek znajomość swojego języka narodowego, wyniesioną głównie ze szkolnych lekcji. Na co dzień jako języka narodowego i ojczystego używa go ok. 480 tysięcy osób, głównie w północno-zachodnich regionach kraju (zwłaszcza w Connemarze i Donegalu).

Brian Cowen, irl. Brian Ó Comhain (ur. 10 stycznia 1960) – irlandzki polityk, premier Irlandii (Taoiseach) od 7 maja 2008, lider konserwatywnej partii Fianna Fáil, Tánaiste (wicepremier) Irlandii od 14 czerwca 2007 do 7 maja 2008, minister finansów (2004-2008) oraz członek parlamentu od 1984.

Przypisy

↑ Brian Lenihan obituary (ang.). guardian.co.uk, 10 czerwca 2011. [dostęp 2011-06-12].
↑ Obituary: Former Irish finance minister Brian Lenihan (ang.). BBC News, 10 czerwca 2011. [dostęp 2011-06-12].
Income eligibilty on medical card published (ang.). RTE News, 15 października 2008. [dostęp 2010-01-21].
"Medical cards move sparks Dáil row", RTE, 15 października 2008.
"Fine Gael medical card motion defeated", RTE, 22 października 2008.
↑ Former Irish finance minister Brian Lenihan has died (ang.). BBC News, 10 czerwca 2011. [dostęp 2011-06-12].

Linki zewnętrzne

Strona oficjalna (ang.). brianlenihan.ie. [dostęp 2011-06-12].