Brian Marsden - Polski Serwis Naukowy

Brian Geoffrey Marsden (ur. 5 sierpnia 1937, zm. 18 listopada 2010) – brytyjski astronom, specjalista w dziedzinach mechaniki nieba i astrometrii, wieloletni dyrektor Minor Planet Center, współodkrywca asteroidy 37556 Svyaztie (wspólnie z Nikołajem Czernychem).

Biografia

Urodził się 5 sierpnia 1937 w Cambridge, w Wielkiej Brytanii, jako syn Thomasa Marsdena i Eileen West. Jego ojciec był nauczycielem matematyki w miejscowym liceum. Jego pasja dla astronomii - jak sam powiedział - zrodziła się, gdy miał pięć lat, kiedy to jego matka zachęciła go do oglądania zaćmienia Słońca w 1942 r., co rozbudziło zafascynowanie możliwością przewidywania zjawisk astronomicznych, kierując zainteresowania na drogę późniejszej kariery naukowej.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Międzynarodowa Unia Astronomiczna (ang. International Astronomical Union; fr. Union Astronomique Internationale - IAU/UAI/MUA) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca 9040 zawodowych astronomów (wymagane jest posiadanie co najmniej doktoratu) rekomendowanych przez odpowiednie Komitety Narodowe. Koordynuje działalność badawczą w dziedzinie astronomii na świecie, organizuje kongresy generalne co trzy lata (ostatni, XXVI, odbył się w sierpniu 2006 w Pradze), sympozja i inne konferencje specjalistyczne, prowadzi działalność wydawniczą i informacyjną (np. telegramy o nowych odkryciach). Zorganizowana jest w 37 komisji specjalistycznych grupujących się w 12 zespołach. Obecnym przewodniczącym MUA jest Ronald D. Ekers.

Uczęszczał regularnie na sesje British Astronomical Association, i mając szesnaście lat rozpoczął współpracę z sekcją obliczeń tego stowarzyszenia, tworząc efemerydy zjawisk wzajemnych zaćmień w układzie Galileuszowych księżyców Jowisza oraz powrotów niektórych komet okresowych. Jeszcze przed przed podjęciem nauki w szkole wyższej został członkiem młodzieżowej sekcji Royal Astronomical Society.

Timothy B. Spahr jest amerykańskim astronomem. Pracuje w Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, odkrył 57 asteroid samodzielnie oraz 1 wspólnie z Carlem W. Hergenrotherem. Jest również współodkrywcą jednego satelity Jowisza (Callirrhoe) i jednego Saturna (Albioriks).
Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach - od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną (w Układzie Słonecznym - Słońce), posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku asteroid mniejszych i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

Gdy ukończył matematykę na Oxfordzie, już cieszył się międzynarodową sławą badacza przewidującego powroty komet. W 1959, po skończeniu studiów, znalazł zatrudnienie w Obserwatorium Uniwersytetu Yale, gdzie korzystał z mocy obliczeniowej komputera IBM 650, by kontynuować obliczenia orbit komet. Na Uniwersytecie w Yale uzyskał również doktorat po obronie pracy "The Motions of the Galilean Satellites of Jupiter".

The University of Oxford (nieformalnie: Oxford University, lub po prostu Oxford, tradycyjne spolszczenie: Uniwersytet Oksfordzki lub po prostu Oksford) – najstarszy uniwersytet w krajach języka angielskiego, znajdujący się w Oksfordzie w środkowej Anglii.
9P/Tempel (lub Tempel 1) – kometa okresowa należąca do rodziny komet Jowisza. Była celem misji kosmicznej Deep Impact, mającej na celu przeprowadzenie badań naukowych tej komety. Jedno z zadań polegało na wypuszczeniu z sondy tzw. impaktora, który uderzył w jądro komety.

Od 1965 pracował w Smithsonian Astrophysical Observatory w Cambridge, w amerykańskim stanie Massachusetts, zaproszony tam przez Freda Whipple'a. Marsden przedstawił zasady obliczania perturbacji, które uwzględniają w równaniach ruchu komet (wg mechaniki keplerowskiej) przyśpieszenie wynikające z tzw. efektów niegrawitacyjnych. Wyjaśnił, że strumienie materii wyrzucane w związku z odparowywaniem materiału jądra komety, w rzeczywistości działają jak silniki odrzutowe, powodując zmianę ruchu (a więc i parametrów orbity) komety. Marsden i Zdenek Sekanina opracowali wspólnie program komputerowy, który jest nadal używany do obliczania orbit komet.

Jowisz – piąta w kolejności oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego. Posiada wiele księżyców (odkryto 63) oraz system pierścieni. Jowisz wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem to planety gazowe, czasem nazywane również planetami jowiszowymi.
Astrometria (astronomia pozycyjna) – najstarszy dział astronomii zajmujący się pomiarami pozornych położeń i ruchów ciał niebieskich. Dzieli się na astronomię sferyczną, zawierającą matematyczną teorię potrzebną do opisywania ruchów ciał na sferze niebieskiej oraz astronomię praktyczną, obejmującą teorię przyrządów astrometrycznych, metody obserwacji i ich opracowywania.

W 1964 roku Centralne Biuro Telegramów Astronomicznych (CBAT) zostało przeniesione do Smithsonian Astrophysical Observatory, którego Marsden był dyrektorem od 1968 roku (jako następca Owena Gingericha) do 2000 (zastąpiony potem przez Daniela Greena). W 1978 roku, gdy na emeryturę przeszedł Paul Herget, Minor Planet Center zostało przeniesione z Cincinnati Observatory do Smithsonian Astrophysical Observatory i jego kierownictwo powierzono Marsdenowi (kierował nim do 2006 r.; zastąpił go potem Timothy Spahr). W CBAT Marsden pełnił różne role, ale zawsze współpracował z innymi w celu poprawy jego funkcjonowania.

IBM 650 pierwszy komercyjny komputer IBM 650 był produkowany w zakładach Endicott (N.Y.) w latach 1953-1962. Pierwszy egzemplarz dostarczono do odbiorcy w Bostonie w 1954 roku. W 1956 roku firma IBM wytwarzała już jeden egzemplarz dziennie. Kosztował około pół miliona dolarów. Zapisywał dziesięciocyfrowe liczby na bębnie magnetycznym. Mógł pomieścić 2000 takich liczb na standardowym bębnie. Wyprodukowano około 2000 jednostek. W 1969 roku został wycofany z rynku.
Zagubione komety to komety okresowe, których odkrycie udokumentowano i potwierdzono, jednak nie można ich ponownie odnaleźć w wyniku obserwacji. Za zagubioną uznaje się taką kometę, której nie widziano co najmniej podczas dwóch kolejnych przejść przez peryhelium.

W 1998 roku zyskał rozgłos wśród opinii publicznej, kiedy ogłosił, że asteroida 1997 XF11 może trafić w Ziemię.

Zmarł 18 listopada 2010, po długiej chorobie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)