Broń myśliwska - Polski Serwis Naukowy

Bronie myśliwskie marki Winchester

Broń myśliwska – broń skonstruowana z zamierzeniem użycia jej do polowań na zwierzęta.

Ludzie nie wyposażeni przez naturę w broń w postaci szponów czy mocnych zębów, musieli nauczyć się wytwarzać narzędzia, a z czasem urządzenia pomocne w chwytaniu zwierząt. Pierwotnie była to prosta broń obuchowa (pałki) i miotana (kamienie o zaostrzonych krawędziach). Z czasem ludzie nauczyli się produkować broń drzewcową (włócznie, dzidy, oszczepy), białą (noże), miotającą (łuki, kusze). Po wynalezieniu prochu bronią najczęściej używaną w łowiectwie stały się sztucery oraz strzelby.

Broń drzewcowa - broń drzewcowa to taka w której istnienie drzewca determinuje możliwość jej skutecznego użycia oraz w której drzewce są znacznie dłuższe niż wynikało by to z roli uchwytu. Używana zarówno przez piechotę jak i jazdę od czasów starożytnych do niemal nam współczesnych.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Myśliwska broń palna musi spełniać w Polsce następujące kryteria:

przy maksymalnym załadowaniu można z niej oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów

magazynek broni samopowtarzalnej może zawierać co najwyżej dwa naboje.

Podział broni myśliwskiej

Winchester Model 1892

Winchester Model 1894

Marlin Model 60

Ze względu na rodzaj naboju:

Strzelba – długa, myśliwska lub bojowa broń palna strzelająca nabojami myśliwskimi. Najczęściej gładkolufowa (w USA popularne są strzelby z lufami gwintowanymi strzelające specjalnymi pociskami sabotowymi).

Dubeltówka – rodzaj broni palnej, długa broń śrutowa posiadająca 2 komory nabojowe oraz 2 lufy ułożone równolegle obok siebie lub jedna pod drugą (tzw. bok), niegwintowane. Zasadniczo broń myśliwska na niewielkie zwierzęta (ze względu na znaczny obszar rażenia) lub średnie (ze względu na znaczne obrażenia z bliska), najczęściej strzela się z niej do ptaków lub sportowo do dysków. Wymaga przeładowania po oddaniu 2 wystrzałów. Lufy najczęściej umieszczone są poziomo. Rozróżnia się dubeltówki z kurkami zewnętrznymi jak i wewnętrznymi (bezkurkowa). Lufy umieszczone są w baskili, ryglowane tzw. kluczem. Z dubeltówki można strzelać śrutem – głównie do ptaków, albo breneką – głównie do dzików. Współczesne dubeltówki przeszły ewolucję od broni skałkowej, kapiszonowej i lefoszówki (dubeltówki pomysłu Francuza Lefaucheux z nabojem zespolonym).

śrutowa

kulowa

kombinowana

Ze względu na funkcję użytkową i zastosowanie:

strzelby - z jedną lub najczęściej dwiema gładkimi lufami

pojedynka jednostrzałowa

dwulufka (dwururka)

dubeltówka

nadlufka (bok)

śrutówka Darne

jednolufka powtarzalna (repetier śrutowy)

jednolufka samopowtarzalna (półautomat śrutowy)

sztucery - z jedną lub rzadziej dwiema gwintowanymi lufami

broń kombinowaną - łącząca w jedną całość układ dwóch, trzech lub nawet czterech luf gładkich i gwintowanych

Ze względu na automatykę:

Lufa – zasadnicza część broni palnej, umożliwiająca nadanie pociskowi jednocześnie ruchu postępowego i obrotowego (lufy gwintowane) lub tylko postępowego (lufy gładkościenne) w odpowiednim kierunku.

Łowiectwo (gospodarka łowiecka) – zespół planowanych i skoordynowanych czynności mających na celu racjonalne gospodarowanie zwierzyną w myśl zasad ekonomii i zgodnie z założeniami ochrony przyrody oraz zgodnie z gospodarką rolną i leśną. Współcześnie łowiectwo jest rozpatrywane w szerokim kontekście, określanym też jako gospodarka łowiecka. Obejmuje ona: hodowlę i ochronę zwierzyny oraz jej pozyskiwanie w drodze polowań lub odłowów, a następnie wprowadzenie do obrotu gospodarczego.

jednostrzałowa

powtarzalna

samopowtarzalna

Ze względu na ładowanie naboju

myśliwska broń łamana

jednolufowe strzelby i sztucery, mające zwykle wewnętrzny kurek oraz wyrzutnik strzelonych łusek

dubeltówki i nadlufki (boki), ekspresy (sztucery podwójne, dubeltowe) oraz kniejówki (broń kombinowana) są wyposażone w dwa lub nieraz jeden spust, wyciąg albo wyrzutnik oraz przyśpiesznik dla strzału kulą

trójlufki (drylingi), w skład których wchodzą zwykle dwie lufy gładkie i jedna gwintowana. Ich odmianą są ekspres-drylingi z dwiema lufami gwintowanymi i jedną o gładkim przewodzie

czwórlufki (firlingi) - broń kombinowana, składająca się z dwóch luf gładkich i dwóch luf gwintowanych

myśliwska broń niełamana

strzelby z przesuwnym czółenkiem i magazynkiem rurowym na 2 lub 4 naboje; wyrzucenie strzelonej łuski oraz wprowadzenie do komory nabojowej następnego ładunku odbywa się po przesunięciu ręką czółenka do tyłu i następnie do przodu

sztucery ładowane ręcznie za pomocą ruchomej dźwigni, spełniającej również rolę kabłąka ochraniającego język spustowy: przeładowanie sztucera następuje po ręcznym przemieszczeniu dźwigni w dół i do góry.

strzelby jednolufowe, repetowane suwliwym zamkiem (obecnie bardzo rzadko spotykane)

strzelby i sztucery samopowtarzalne, ładujące się automatycznie na skutek wykorzystania siły odrzutu występującej podczas strzału

Przypisy

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. z 2005 r. Nr 61, poz. 548)

Źródła

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Broń myśliwska

A. Szyrkowiec, Wszystko o broni myśliwskiej, Warszawa 1993, ISBN 83-11-08222-7

S.Godlewski, Vademecum myśliwego, Warszawa 2002 , ISBN 83-11-09450-0