Broń podręczna - Polski Serwis Naukowy

Broń podręczna – w zasadzie każdy obiekt, naturalny lub będący wytworem człowieka, mogący posłużyć do ataku lub obrony, a nie będący do celów walki wytworzony, nie będący więc typową bronią bojową, myśliwską, ćwiczebną ani sportową.

W roli broni podręcznej może być użyty praktycznie każdy przedmiot, ale na ogół wybierane są przedmioty posiadające cechy przydatne do celów walki, cechy takie jak: odpowiedni ciężar, kształt, ostrość krawędzi itp.

Z broni tego rodzaju korzysta się na ogół w następujących sytuacjach:

Kosa bojowa – broń biała, powstała z przekształcenia narzędzia typowo rolniczego w broń. Ze względu na jej szczególne właściwości tnące oraz długi zasięg, kosa gospodarcza doskonale nadaje się do przypadkowego użycia jako broń podręczna, lub po odpowiednim zaadaptowaniu może być użyta jako broń bojowa, tj. być przeznaczona na wyposażenie oddziałów o charakterze militarnym.

Maczuga – jedna z najstarszych broni obuchowych czy broni w ogóle; znana była od paleolitu, rozpowszechniona na wszystkich kontynentach zamieszkiwanych przez człowieka.

chwilowy brak dostępu do broni bojowej

podleganie zakazowi posiadania lub noszenia przy sobie broni bojowej (przyczyny historyczne: np. przynależność do warstwy społecznej, której nie wolno było posiadać broni bojowej; przyczyny współczesne: np. brak odpowiedniej licencji)

programowe wyrzeczenie się posługiwania bronią bojową, to znaczy taką, która mogłaby w poważny sposób zranić lub zabić napastnika - dokonywane np. przez mnichów, pielgrzymów itp.

Wśród typowych przedmiotów, najchętniej wykorzystywanych jako broń podręczna, można wymienić:

Broń bojowa - broń wojskowa przeznaczona do prowadzenia walki. Może to być broń biała, palna, rakietowa, jądrowa, chemiczna, biologiczna, itp. W przypadku zużycia lub powstania uszkodzeń nie nadających się usunąć jest wycofywana albo przekwalifikowywana na broń szkolną lub ćwiczebną.

Tonfa - rodzaj broni obuchowej, pałki z poprzecznym uchwytem z boku, cechujący się dużą wszechstronnością i łatwością użycia, używany tradycyjnie we wschodnich sztukach walki, obecnie wprowadzony do wyposażenia jednostek policji i pracowników ochrony .

kamienie, kije, powrozy

przedmioty codziennego użytku, noszone przy sobie (np. kostur, laska, parasol, wachlarz)

narzędzia gospodarcze i ogrodnicze (np. noże, pogrzebacz, młotek, cep, siekiera, sierp, kosa, widły, kłonica, wszelkiego rodzaju szpikulce)

przedmioty z tej grupy odegrały znaczącą rolę jako broń piechoty chłopskiej i plebejskiej, np. zwłaszcza podczas powstań chłopskich, w okresie wojen husyckich, w obronie miast przez pospólstwo itp.

Takie przedmioty pospolite często bywały odpowiednio adaptowane do celów walki (w ten sposób powstały m.in. maczuga, nunchaku, cep bojowy, kosa bojowa, sierp bojowy, widły bojowe). Niektóre z broni podręcznych zyskały tak wysokie uznanie, że stały się pierwowzorem dla typowej broni bojowej, czyli takiej, jaka była na wyposażeniu regularnego wojska lub policji (łatwo też się tego dopatrzyć w przypadku różnego rodzaju broni obuchowej, pałkach policyjnych, sai, tonfa, toporach bojowych, wachlarzach bojowych itd.).

Broń obuchowa – ogólna nazwa każdego typu broni białej przeznaczonej do zadawania ciosów lub cięć miażdżonych. Zazwyczaj ma postać metalowego żeleźca lub głowicy na drewnianym trzonie lub krótkim drzewcu. Wyróżnia się dwa rodzaje broni obuchowej:

Siekiera lub topór to najstarsze i nadal używane złożone narzędzie. Od ponad czternastu tysięcy lat jest on używany do kształtowania i podziału drewna, rąbania lasów, jako broń obuchowo-sieczna czy też jako symbol heraldyczny. Jest rozwinięciem pomysłu kija z obciążonym końcem, który dał początek takim wynalazkom jak: maczuga, młotek, motyka, topór ciesielski itp. Zmieniał się materiał i zastosowanie, ale zasada działania pozostała nie zmieniona. Początkowo wykonywany z kamienia i rogu, brązu a następnie stali. Siekiery z kamienia łupanego umieszczane były w rozczepionym stylisku, obwiązywanym dla wzmocnienia sznurami lub rzemieniami. Siekiery neolityczne posiadały już często wywiercony otwór dla mocowania trzonka. Pierwsze siekiery z brązu - tzw. siekiery tulejowe, posiadały szeroki, rurowaty otwór ze strony przeciwległej do ostrza, do niego prostopadły, i wymagały specjalnie ukształtowanego, wygiętego prawie pod kątem prostym styliska. Dla wzmocnienia osadzenia takiej siekierki, była ona zwykle przywiązywana do styliska, czemu służyły niewielkie pierścienie z boków nasady, formowane już w czasie odlewania narzędzia. W wielu kulturach epoki brązu siekierki stanowiły prawdopodobnie środek płatniczy.