Bromek sodu - Polski Serwis Naukowy

Bromek sodu (NaBr, łac. Natrii bromidum) – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu bromowodorowego i sodu. Jest to bezbarwne, krystaliczne ciało stałe o wysokiej temperaturze topnienia. Bromek sodu jest powszechnie stosowanym źródłem jonu bromkowego.

Pod koniec XIX i na początku XX wieku był on używany w medycynie jako lek przeciwpadaczkowy oraz nasenny, ze względu na zawartość farmakologicznie aktywnego jonu bromkowego. Obecnie jest bardzo rzadko stosowany jako środek uspokajający wchodzący w skład mieszanek takich jak Mixtura Nervina, Sal Erlenmayeri i Mixtura sedativa.

Sole - związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR4+ (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.

Nukleofil – to cząsteczka lub grupa, która, jak sama nazwa wskazuje, "lubi" dodatnio naładowane jądra innych atomów. Sama posiada nadmiar elektronów i w odpowiednich warunkach jest skłonna się nimi podzielić, czyli być ich donorem.

Podstawowe reakcje chemiczne

NaBr jest stosowany w syntezie organicznej jako nukleofil do przemiany zawierających chlor związków organicznych w ich bromopochodne, bardziej przydatnych ze względy na swoją selektywną reaktywność w dalszej syntezie.

NaBr + RCl → RBr + NaCl

Bromek sodu może być wykorzystywany jako źródło bromu. Brom można uzyskać np. przepuszczając gazowy chlor przez wodny roztwór bromku NaBr. HBr może być utleniony do Br2 także przez tlenek manganu(IV) MnO2 lub stężony kwas siarkowy H2SO4.

Cl2 + 2 Br → Br2 + 2 Cl

W reakcji bromku sodu z silnym kwasem nieutleniającym tworzy się kwas bromowodorowy HBr.

NaBr + HCl → HBr + NaCl Br + H → HBr

Zastosowania

W medycynie NaBr używany jest jako środek nasenny, przeciwpadaczkowy i uspakajający. Wykorzystywane jest tu działanie farmakologicznie aktywnego jonu Br, dlatego identyczne działanie medyczne ma bromek potasu.

Przykładowa recepta preparatu stosowanego dawniej u ludzi:

Fotografia (gr. φως, phōs, D. phōtós – światło; gráphō – piszę, graphein – rysować, pisać; rysowanie za pomocą światła) – zbiór wielu różnych technik, których celem jest zarejestrowanie trwałego, pojedynczego obrazu za pomocą światła. Potoczne znaczenie zakłada wykorzystanie układu optycznego, choć nie jest to konieczne - fotografia otworkowa, rayografia.

Kwas siarkowy(VI) (zwycz. kwas siarkowy), H2SO4 - nieorganiczny związek chemiczny, jeden z najmocniejszych kwasów - wszystkie układy o mocy większej od kwasu siarkowego 100% nazywa się superkwasami. Bywa zwany krwią przemysłu chemicznego, ze względu na to, że używa się go w bardzo wielu kluczowych syntezach. Sole kwasu siarkowego(VI) to siarczany(VI).

Rp.
   Natrii bromati               6,0
   Tinct. Valerianae simplicis  4,0
   Aq. destill.               200,0
   M.f. mixt.
   DS. 1 łyżka stołowa 3 razy dziennie

NaBr obecnie jest jeszcze stosowany czasami w medycynie weterynaryjnej jako lek przeciwpadaczkowy.

W fotografii.

Bezpieczeństwo

Bromek sodu jest szkodliwy gdy połknięty lub wdychany w dużych ilościach. Wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, mózg i oczy. Związek wywołuje też podrażnienie skóry (acne bromata), oczu i układu oddechowego.

Leki nasenne – preparat farmakologiczny lub produkt spożywczy, mający za zadanie ułatwienie zaśnięcia osobom charakteryzującym się trudnościami z zasypianiem, częstym budzeniem się podczas snu czy zbyt krótkim okresem snu.

PubChem jest bazą danych związków chemicznych zarządzaną przez National Center for Biotechnology Information (NCBI). który jest częścią National Library of Medicine, który z kolei jest instytucją podległą United States National Institutes of Health (NIH). Baza powstała w 2004 r., a jej głównym celem jest przyspieszenie badań nad lekami poprzez obniżenie kosztów dostępu do informacji.

Przypisy

↑ Department of Chemistry, The University of Akron: Sodium bromide (ang.). [dostęp 2012-04-13].
↑ Bromek sodu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
Bromek sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia – podstawy farmakoterapii: podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 1569. ISBN 8320033527.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Układ oddechowy (łac. systema respiratorium)- zespół narządów umożliwiających organizmowi oddychanie. Integralnym elementem układu jest narząd oddechowy