Bronisław Prugar-Ketling - Polski Serwis Naukowy

Bronisław Prugar-Ketling (ur. 2 lipca 1891 w Trześniowie, zm. 18 lutego 1948 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego.

Życiorys

Działalność niepodległościowa

Syn Karola Prugara i Ludwiki z Rymarowiczów. W 1910 zdał maturę w Gimnazjum Męskim w Sanoku. Przed I wojną światową studiował na Wydziale Prawa i Umiejętności Politycznych Uniwersytetu Lwowskiego, działał w polskich organizacjach niepodległościowych. W czasie I wojny światowej służył w armii austriackiej. Dwukrotnie ranny, w 1916 dostał się do niewoli rosyjskiej. Po ucieczce z niewoli w 1917 wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej. W wyniku choroby ewakuowany do Francji, gdzie wstąpił w 1918 do armii Hallera. Od lipca do listopada tego roku dowodził kompanią, a następnie dowódcy III batalionu 2 Pułku Strzelców Polskich (po powrocie do kraju przemianowanym na 44 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych).

Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918.
Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

Służba w Wojsku Polskim

Na czele batalionu wziął udział w wojnie z bolszewikami. 2 stycznia 1920 został słuchaczem II Kursu Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego. W połowie kwietnia 1920 skierowany został do na front celem odbycia praktyki sztabowej. Pełnił obowiązki szefa Oddziału Operacyjnego w Sztabie Grupy Operacyjnej płk. SG Józefa Rybaka, która wchodziła w skład 3 Armii gen. por. Edwarda Śmigłego-Rydza. Następnie kierował Oddziałem III Operacyjnym Sztabu 4 Armii gen. Leonarda Skierskiego.

Podpułkownik (ppłk) – stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.
4 Armia – związek operacyjny Wojska Polskiego, utworzony z dniem 1 kwietnia 1920, w trakcie wojny z bolszewikami na podstawie rozkazu Nr 1940/1 Wodza Naczelnego gen. Józefa Piłsudskiego z 7 marca 1920, z oddziałów Frontu Litewsko-Białoruskiego.

W okresie od stycznia do września 1921 kontynuował naukę w W.S.Woj. Po jej ukończeniu otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i przydział na stanowisko szefa sztabu 2 Dywizji Górskiej. Następnie pełnił służbę na stanowisku II oficera sztabu w Inspektoracie Armii Nr 4, szefa Oddziału Ogólnego Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu, szefa Oddziału Ogólnego i szefa sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu, zastępcy dowódcy 34 Pułku Piechoty w Białej Podlaskiej i od lipca 1929 dowódcy 45 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Równem. Od października 1935 do października 1938 był szefem Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Od października 1938 do sierpnia 1939 był dowódcą piechoty dywizyjnej 11 Karpackiej Dywizji Piechoty w Stanisławowie.

Józef Artur Rybak (ur. 7 kwietnia 1882 w Delatynie woj. stanisławowskie, zm. 8 maja 1953 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego, pułkownik Sztabu Generalnego Cesarskiej i Królewskiej Armii, wyznania ewangelicko-reformowanego.
Wojsko Polskie – ogólna nazwa polskich sił zbrojnych stanowiących: formacje zbrojne państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków na terytorium dawnego państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków niebędących częścią struktury państwa polskiego, działających poza terytorium Polski.

W czasie kampanii wrześniowej dowodził 11 DP w składzie Armii "Karpaty". Dowodzona przez niego dywizja wsławiła się m.in. rozbiciem w nocnym uderzeniu zmotoryzowanego pułku SS "Germania".

Osobne artykuły: Bitwa pod Jaworowem i Bitwa w lasach janowskich (1939).

Uniknął niewoli niemieckiej i śmierci w ZSRR. Przez Węgry przedostał się do Francji, gdzie 11 listopada 1939 został powołany na stanowisko dowódcy 2 Dywizji Strzelców Pieszych. Razem z płk. dypl. Stanisławem Maczkiem został awansowany na generała brygady ze starszeństwem z 15 września 1939.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Na czele dywizji walczył w czerwcu 1940 w południowo-wschodniej Francji, m.in. w bitwie o wzgórza Clos du Doubs w Alzacji. 20 czerwca z większością swych wojsk przekroczył granicę Szwajcarii i resztę wojny spędził na internowaniu.

Służba w Ludowym Wojsku Polskim

Grób Bronisława Prugara-Ketlinga na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

W 1945 powrócił do Polski. Pełnił funkcje szefa Gabinetu Naczelnego Dowódcy i Ministra Obrony Narodowej, marszałka Polski Michała Roli-Żymierskiego, a następnie szefa Departamentu Piechoty MON i szefa Departamentu Wyszkolenia Bojowego Dowództwa Wojsk Lądowych. 21 lipca 1947 awansowany do stopnia generała dywizji. Pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.
Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych (Dep. Piech. M.S.Wojsk.) – fachowy organ pracy I wiceministra spraw wojskowych w sprawach piechoty, w latach 1921-1939.

Podczas internowania w Szwajcarii spisał wspomnienia z okresu kampanii wrześniowej pod tytułem "Aby dochować wierności". Ze względu na krótki czas, jaki dzielił opisywane wydarzenia od momentu spisania relacji, jest to bardzo cenne i interesujące źródło do historii walk 1939.

Edward Śmigły-Rydz, też: Edward Rydz, Edward Rydz-Śmigły, ps. Śmigły, Tarłowski, Adam Zawisza (ur. 11 marca 1886 w Brzeżanach, zm. 2 grudnia 1941 w Warszawie) – polski wojskowy i polityk, Marszałek Polski, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz w wojnie obronnej 1939 roku, formalnie przez 17 dni następca prezydenta RP na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju.
Polska Organizacja Wojskowa, POW – tajna organizacja wojskowa powstała w sierpniu 1914 w Warszawie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego w wyniku połączenia działających w Królestwie Polskim konspiracyjnych grup Polskich Drużyn Strzeleckich i Związku Walki Czynnej w celu walki z rosyjskim zaborcą. Początkowo bezimienna, od października 1914 zaczęła używać nazwy POW.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)