Bronisława Orawiec-Löffler - Polski Serwis Naukowy

Bronisława Orawiec-Löffler (ur. 16 lutego 1929 w Poroninie, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polska stomatolog i działaczka społeczna.

Życiorys

Bronisława Orawiec-Löffler mieszkała w rodzinnym Poroninie koło Zakopanego. Córka Bronisława Orawca i Heleny z d. Stachoń. W latach 1947–1952 studiowała na Wydziale Stomatologii Akademii Medycznej w Krakowie. W latach 1953–1989 pracowała w swoim zawodzie w Nowym Targu, Bukowinie Tatrzańskiej, Poroninie, a następnie w Zakopanem. Była aktywna społecznie. Wielokrotnie zasiadała w zarządzie Związku Podhalan.

Zbrodnia katyńska (ros. Катынский расстрел, ang. Katyn massacre) – zbrodnia stalinowska polegająca na rozstrzelaniu wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli polskich, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Radzieckiego zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. decyzja katyńska). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej” i zabijanych strzałami w tył głowy z broni krótkiej, dokonała radziecka policja polityczna NKWD. W latach 1940–1990 władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską, lecz 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych ze zbrodnią katyńską nie zostało jak dotąd wyjaśnionych.

Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego – jednostka Uniwersytetu Jagiellońskiego, grupująca wydziały medyczne, najstarsza i jedna z większych tego typu w Polsce.

Szczególnie aktywnie angażowała się w wiele działań patriotycznych, a szczególnie dbała o pamięć pomordowanych w Katyniu. Była inicjatorką wystawy "Katyń – walka o prawdę" w Poroninie w 2001. Przywiozła też urnę z katyńską ziemią, którą złożono w Poroninie pod obeliskiem poświęconym ofiarom Katynia. Bronisława Orawiec-Löffler w 2005 była przesłuchiwana w roli świadka w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie w sprawie zamordowania w Katyniu jej stryja, Franciszka.

Katastrofa polskiego samolotu rządowego w Smoleńsku – katastrofa lotnicza, do której doszło 10 kwietnia 2010 o godzinie 8:41:06 czasu środkowoeuropejskiego (CEST) (10:41:06 czasu moskiewskiego)[1][2]. Zginęło w niej 96 osób: prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, grupa parlamentarzystów, dowódcy rodzajów Sił Zbrojnych RP, pracownicy Kancelarii Prezydenta, duchowni, przedstawiciele ministerstw, instytucji państwowych, organizacji kombatanckich i społecznych oraz osoby towarzyszące, stanowiący delegację polską na uroczystości związane z obchodami 70. rocznicy zbrodni katyńskiej, a także załoga samolotu.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

26 listopada 2003 zmarł jej mąż, inżynier budownictwa, Wiesław Löffler, z którym była w związku małżeńskim od 27 lutego 1954. Mieli córkę Anitę oraz wnuka Łukasza.

Rodzina Orawców była zasłużona dla Poronina. Rodzice Bronisławy byli zaangażowani w ruch oporu. Ukrywali ludzi poszukiwanych przez gestapo oraz pomagali w organizacji przerzutu osób przez granicę, za co byli więzieni. W czasie II wojny światowej w domu Orawców w Poroninie ukrywał się żołnierz, Franciszek Gajowniczek – człowiek, za którego w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau w sierpniu 1941 roku oddał życie święty Maksymilian Maria Kolbe.

Związek Podhalan – stowarzyszenie powstałe w roku 1919, reaktywowane w 1959. Jest organizacją skupiającą w swoim gronie górali, którzy pielęgnują swoją odrębność kulturową i obyczajową oraz sympatyków związanych z subregionami zamieszkałymi przez górali polskich. Obecnie do związku należy ok. 5 tysięcy członków. Związek posiada w Polsce 75 oddziałów, ma również swoje oddziały akademickie i młodzieżowe. Stowarzyszenie ma również prężnie działający oddział w Stanach Zjednoczonych.

Maksymilian Maria Kolbe, właśc. Rajmund Kolbe (ur. 8 stycznia 1894 w Zduńskiej Woli, zm. 14 sierpnia 1941 w obozie koncentracyjnym Auschwitz) – polski franciszkanin konwentualny, święty Kościoła katolickiego.

Stryjem Bronisławy Orawiec-Löffler był płk. Franciszek Orawiec, dowódca 2. Pułku Strzelców Podhalańskich, zamordowany w 1940 roku Katyniu przez NKWD. W rodzinie Bronisławy Orawiec-Löffler zachował się list napisany przez płk. Orawca z obozu w Kozielsku, który został przekazany do IPN w Krakowie. Bronisława Orawiec-Löffler przez wiele lat chciała osobiście oddać hołd swojemu stryjowi pochowanemu w katyńskim lesie.

Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. W latach 1977–1994 miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.

Gestapo (niem. Geheime Staatspolizei, Tajna Policja Państwowa) – tajna policja utworzona w nazistowskich Niemczech 26 kwietnia 1933, która w sposób bezwzględny zwalczała wszelkie przejawy oporu, rozwiązana wraz z upadkiem III Rzeszy w 1945 roku.

Znicze pod domem zmarłej Bronisławy Orawiec-Löffler.

Zginęła tragicznie w katastrofie lotniczej w Smoleńsku wraz z parą prezydencką i delegacją polskich władz. Została pochowana z wojskowymi honorami 19 kwietnia 2010 roku na cmentarzu w Poroninie.

Odznaczenia

Bronisława Orawiec-Löffler została odznaczana Srebrnym Krzyżem Zasługi, srebrną odznaką "Za zasługi dla Ziemi Krakowskiej" i odznaką "Za wzorową pracę w służbie zdrowia".

NKWD – Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR (ros. НКВД – Народный комиссариат внутренних дел – [Narodnyj Komissariat Wnutriennich Dieł] posłuchaj ?/i) – centralny organ państwowy (ministerstwo) wchodzący w skład Rady Komisarzy Ludowych – rządu ZSRR, istniejący pod tą nazwą w latach 1917-1946. Zakres jego działalności zmieniał się na przestrzeni lat, początkowo NKWD zajmował się sprawami administracyjno-porządkowymi. Od 1934 r. rola komisariatu wzrosła po reorganizacji polegającej na wcieleniu do jego struktur OGPU i mianowania jego szefa Gienricha Jagody ludowym komisarzem spraw wewnętrznych (szefem NKWD), co było jednym z elementów przygotowań Stalina do Wielkiej Czystki lat 1936-1939. NKWD skupił więc cały aparat represji policyjnych ZSRR – od milicji kryminalnej poprzez wywiad (INO) i kontrwywiad, wojska ochrony pogranicza, administracyjne sądownictwo doraźne (trójki NKWD) po system obozów koncentracyjnych i pracy przymusowej Gułagu. Komisariat nadzorował również lokalne instytucje rządowe, następnie w 1946 r. przemianowany został na Ministerstwo Spraw Wewnętrznych ZSRR. Na terenie całego kraju NKWD działał zarówno bezpośrednio, jak i przez komisariaty spraw wewnętrznych poszczególnych republik, będące jego filiami.

Nowy Targ (pełna nazwa: Królewskie Wolne Miasto Nowy Targ, niem., Neumarkt słow. Nový Targ) – miasto i gmina, w województwie małopolskim, siedziba powiatu nowotarskiego, u zbiegu Białego i Czarnego Dunajca (tu powstaje Dunajec), we wschodniej części Kotliny Orawsko-Nowotarskiej, u podnóża Gorców. Główny ośrodek handlowy, komunikacyjny i przemysłowy Podhala. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.

16 kwietnia 2010 została odznaczona pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy

M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587

Linki zewnętrzne

Stomatolog z Poronina zawsze pamiętała o Katyniu, Gazeta Krakowska z 11 kwietnia 2010

Nie żyje Bronisława Orawiec-Loeffler, Kurier Elektroniczny Medycyny Praktycznej z 12 kwietnia 2010

List napisany przez płk. Orawca z obozu w Kozielsku, znajdujący się w zbiorach IPN w Krakowie

[1], Tygodnik Powszechny z 17 października 2010 r. (nr 42/2010)