Bronowice Wielkie – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy IV Prądnik Biały. Główne ulice to: ul. Ojcowska, ul. Chełmońskiego, ul. Na Polach, ul. Stawowa. Liczą około 3400 mieszkańców (w roku 2006).

Historia

Założone na Wróżnej Górze na północny zachód od centrum Krakowa. Bronowice Wielkie to dawna wieś przy drodze przez Zabierzów na Śląsk, która pierwotnie należała do klasztoru benedyktynów w Tyńcu. W 1274 opat tyniecki Kosma za zgodą Bolesława V Wstydliwego zezwolił mieszczanom krakowskim Henrykowi i Gerardowi lokować wieś na prawie średzkim oraz nadał ją kościołowi św. Jerzego na Wawelu. Pierwszymi sołtysami Bronowic byli mieszczanie krakowscy Dietmar i Krystian. W latach 1464-72 sołtysem był Jerzy Kesling, wójt sądu najwyższego prawa niemieckiego na Zamku Królewskim w Krakowie, za sprawą , którego król Kazimierz Jagiellończyk przeniósł wieś na prawo magdeburskie. W 1561 dokonano podziału pomiędzy Bronowicami Dużymi a Bronowicami Małymi. Natomiast król Zygmunt August w 1562 r. potwierdził dokonany przez opata tynieckiego Jana Łowczowskiego przekaz kanonii bronowickiej w kolegiacie św. Jerzego na rzecz Akademii Krakowskiej do której wieś należała przez dwieście lat, licząc sobie w XVIII wieku ponad 300 mieszkańców oraz około 55 domów, dwór, młyn oraz 2 karczmy. W wyniku reformy uczelni dokonanej w latach 1777-86 przez Hugona Kołłątaja zniesiono we wsi pańszczyznę, grunty zaś wydzierżawiono miejscowym chłopom. W konsekwencji III zaboru – Bronowice Wielkie znalazły się pod panowaniem austriackim, w 1815 roku weszły w skład Rzeczypospolitej Krakowskiej, i wchodziły w jej skład aż do 1846 roku, gdy po upadku Powstania krakowskiego, Cesarstwo Austriackie wcieliło Rzeczpospolitą Krakowską. W 1878 roku w Bronowicach powstała szkoła. W 1882 r. posiadłość dworską kupił Jan Władysław Fischer, który wybudował eklektyczny pałac oraz prywatną kaplicę, obecnie stanowiącą prezbiterium kościoła parafialnego, wzniesionego w 1895 r. pod wezwaniem Stygmatów św. Franciszka z Asyżu. Erygowaną w 1909 r. parafię powierzono reformatom, kościół zbudowano na bazie kaplicy Fischerów, a rozbudowano w latach 1976-80 (proj. Antoni Mazur). W tym samym roku co parafia został poświęcony cmentarz na Wróżej Górze (Pasterniku). W pobliżu kościoła w 1989 r. powstało Wyższe Seminarium Duchowne Zakonu Braci Mniejszych Franciszkanów. W 1954 r. w urbanizujących się Bronowicach zlokalizowano Zakład Farmakologii PAN, a w latach 1955-57 wniesiono zespół budynków Instytutu Fizyki Jądrowej.