Broumov - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 50°35′N 16°20′E / 50.583, 16.333

Broumov (niem. Braunau) – miasto w Czechach, w kraju hradeckim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 2226 ha, a liczba jego mieszkańców 8254 osób.

Leży w centrum Broumovskej kotliny, w Sudetach Środkowych, nad rzeką Ścinawką (cz. Stěnava) w cyplu broumowskim.

Historia miasta sięga połowy XII wieku, kiedy to Broumov został ośrodkiem handlu, zarządzanym przez opactwo benedyktynów. W 1348 roku, Karol IV, nadał opactwu takie same prawa jak miastom królewskim: Hradec Králové i Kłodzku. W wyniku wielu pożarów, zniszczeniu uległa średniowieczna zabudowa miasta (ocalał tylko kościół Marii Panny).

Przemysł Ottokar I (czes. Přemysl Otakar I.; ur. ok. 1155, zm. 15 grudnia 1230 w Pradze) – książę Czech w latach 1192-1193 i 1197-1198, król w latach 1198-1230 z dynastii Przemyślidów. Syn króla Czech Władysława II Przemyślidy i Judyty, córki landgrafa Turyngii Ludwika I.
Rekatolicyzacja (z łac. "re" ponownie) - ruch religijno-społeczny podejmowany w celu ponownego wprowadzanie wyznania katolickiego wśród społeczności innowierczej na terenach, gdzie wcześniej obowiązywał katolicyzm.

W XIV wieku, Broumov należał do najważniejszych ośrodków gospodarczych i kulturalnych w północnych Czechach. Największy rozkwit miasta nastąpił w epoce baroku. Wtedy to rozbudowano obiekty klasztorne, kościoły i rezydencje.

Resztki barokowej architektury, zachowały się w Broumovie do dziś.

Najbardziej okazałym zabytkiem miasta jest benedyktyński klasztor - uznany za czeski zabytek narodowy. Zespół klasztorny obejmuje: kościół pw. św. Wojciecha a w nim refektarz z kopią całunu turyńskiego z 1651 r. oraz ogromną bibliotekę a także Muzeum Ziemi Broumovskiej.

Wolny Kraj Saksonia (śrdw.-łac. Saxonia, kraina Sasów; niem. Freistaat Sachsen, górnołuż. Swobodny stat Sakska, dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Jego obszar wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Został utworzony w 1990 roku po zjednoczeniu Niemiec. Obejmuje on w przybliżeniu obszar dawnego elektoratu a później królestwa Saksonii (patrz historia poniżej). Pod względem powierzchni Saksonia jest dziesiątym, a pod względem liczby ludności, szóstym spośród 16 niemieckich krajów związkowych. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa saxum - skała z powodu charakterystycznych czarnych saksońskich skał.
Hrabstwo kłodzkie (niem. Grafschaft Glatz) – dawna kraina historyczna ze stolicą w Kłodzku, istniejąca na obszarze obecnego powiatu kłodzkiego w latach 1459-1816, funkcjonująca jednak żywo w świadomości nie tylko mieszkańców aż do wysiedlenia w 1945 r. Pojęcie odrębności Grafschaft Glatz pozostało w nazwach, zwyczajach czy podporządkowaniu administracji kościelnej.

Historia

1213 nadanie ziem w rejonie dzisiejszego Broumova i Polic nad Metują z drewnianym kościołem pod wezwaniem Najświętszej Panny Marii zakonowi benedyktynów z Břevnova przez króla czeskiego Przemysła Ottokara I

1255 powstanie osady o charakterze handlowo-rzemieślniczym w Broumovie

1266 nabycie przez opata Michała od wójta Wichera dziedzicznego prawa do wójtostwa broumovskiego razem z 2 domami na placu targowym, dwór na przedmieściu oraz wszystkie jego grunty

1275 wydanie przywileju przez króla Przemysła Ottokara II dla sukienników broumowskich na wyrób i sprzedaż sukna

1290 powrót ziemi broumovskiej w ręce benedyktynów po rządach księcia Henryka IV Probusa

1300 bunt mieszczan i wójtów przeciwko władzy opata

około 1331 oddanie ziemi broumovskiej pod zastaw rodzinie von Pannewitz z Kłodzka przez króla Jana Luksemburskiego

1348 przywilej króla czeskiego Karola IV zrównujący prawa opata i mieszczan Broumova z prawami mieszkańców królewskiego Kłodzka

1419 opat sprzedaje prawa dziedziczne miastu za stałą rentę wraz z 2 domami na siedzibę władz miejskich, miasto dostaje przywilej na prawo karania

1420 splądrowanie klasztoru w Břevnovie przez husytów w czasie wojen husyckich i ucieczka konwentu na czele z opatem Mikołajem do Broumova

1421 zajęcie miasta przez katolickie wojska biskupa wrocławskiego i szlachtę śląską, po 3-dniowych pertraktacjach husyci odstępują od oblężenia

1421-1428 budowa obronnych umocnień miejskich

1459 przyjęcie w klasztorze czeskiego króla Jerzego z Podiebradów, za co opat Johann Gebauer został wygnany z miasta przez mieszczan

1469 okupacja miasta przez 700 żołnierzy węgierskiego króla Macieja Korwina

Rynek w Broumovie

Kolumna Maryjna

Uliczki miasta

Drewniany kościół cmentarny pw. Panny Marii wzniesiony po 1459 roku. Prawdopodobnie najstarszy istniejący drewniany kościół w Czechach

1472 wypędzenie wojsk węgierskich przez księcia ziębickiego i hrabiego kłodzkiego Henryka Starszego Podiebradowicza, syna Jerzego z Podiebradów, oddanie miasta i ziemi broumovskiej pod zastaw księciu w zamian za koszty poniesione na poczet wojny

1488 odkupienie zastawu przez opata Pawła

1505 sprzeciw mieszczan przeciw ograniczaniu ich praw przez opata Klimenta zakończony rezygnacją opata; kolejny opat Lauretius potwierdził prawa miejskie i przywileje dla sukienników wydane przez króla Władysława II Jagiellończyka

XVI wiek rozwój sukiennictwa, miasto jest z większych ośrodków tkackich

1575 pierwsza msza protestancka w Broumovie w cmentarnym kościele pw. Najświętszej Panny Marii

1614 budowa kościoła luterańskiego przy dolnej bramie, opat Wolfgang Selender przy pomocy cesarza Ferdynanda nie jest w stanie go zamknąć (po uwięzieniu mieszczan luteran w Pradze 23 maja 1618 doszło do tzw. II defenestracji praskiej, w wyniku której szlachta wypędziła opata Selendra z kraju, a skonfiskowane posiadłości klasztorne sprzedano broumovskim mieszczanom)

1620 po bitwie na Białej Górze i przywróceniu władzy cesarskiej w Broumovie, posiadłości klasztorne wracają do benedyktynów, odebranie miastu wszelkich praw

1623 przywrócenie miastu ograniczonych praw miejskich

1632 zdobycie miasta przez saskiego generała Arnima w czasie wojny trzydziestoletniej (1618-1648), wielokrotne przemarsze, oblężenia i najazdy wyniszczające miasto, po wojnie rekatolicyzacja miasta

1633-1738 odbudowa miasta za opatów Tomasza Sartoriusa i Othmara Zinkego, rozwój sztuki barokowej w mieście

1744 miasto ucierpiało w wyniku wojen śląskich – działa tu co dziesiąty z 252 tkaczy przed wojną

1747 powołanie klasztornej manufaktury tkackiej, która upadła po wojnie siedmioletniej

1757 wielki pożar miasta, do początku XIX wieku okres prosperity drobnego tkactwa

1848 zniesienie poddaństwa na wsi, w mieście powstaje urząd powiatowy

1856 budowa w Olivětínie pierwszej mechanicznej tkalni na ziemi broumovskiej przez Josefa Schrolla

1870 napaść na członków mniejszości czeskiej zakończona śmiertelnymi ofiarami

1875 otwarcie linii kolejowej Choceň – Broumov i rozwój miasta w 2 połowie XIX w – powstają m.in. towarzystwo gimnastyczne, gazety i liczne organizacje

1914-1918 w Martinkovicach powstaje obóz jeniecki głównie dla Serbów, gdzie na tyfus i z głodu umarło 2 600 jeńców

28 października 1918 proklamowanie państwa Czechosłowacja i demonstracja 8 000 broumovskich Niemców przeciwko włączeniu Broumova do tego państwa

1929 wielki kryzys

1938 na mocy Układu monachijskiego ziemia broumovska została przyłączona do III Rzeszy

9 maja 1945 zajęcie miasta przez Armię Czerwoną, na ziemi broumovskiej doszło do odwetów na ludności niemieckiej (masakra 25 osób z Teplic nad Metują dokonana 30 czerwca 1945 r.)

1946 przymusowe wysiedlenie 22 000 Niemców, przekazanie ich majątków nowo przybyłym osadnikom

koniec lat 40. XX w. nacjonalizacja przemysłu tekstylnego – powstaje Veba, klasztor staje się miejscem internowania duchownych

1960 likwidacja powiatu broumovskiego i przyłączenie ziemi broumovskiej do powiatu Náchod.

Serbowie (Срби) – naród południowosłowianski mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi (religia jest uważana przez Serbów za ważny czynnik ich tożsamości)[potrzebne źródło].
Jerzy z Podiebradu (czes. Jiří z Kunštátu a Poděbrad) (ur. 6 kwietnia 1420 w Podiebradach - zm. 22 marca 1471 w Pradze) - król Czech w latach 1458-1471. Był pierwszym w historii królem państwa europejskiego, który odrzucił wiarę katolicką - przyjął nauki Jana Husa. Wtedy to, w całych ówczesnych Czechach, na znak przyjęcia nowej, reformowanej religii, przed każdym kościołem został ustawiony kielich - symbol ruchu husyckiego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)