Bruzda Hronu - Polski Serwis Naukowy

Bruzda Hronu (515.1) - makroregion fizycznogeograficzny w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich w środkowej Słowacji.

Bruzda Hronu stanowi wąskie obniżenie o przebiegu w przybliżeniu południkowym, dzielące pasma górskie Łańcucha Wielkofatrzańskiego i Niżnotatrzańskiego na północy od pasm Łańcucha Rudaw Słowackich na południu. Bruzda Hronu składa się z kilku kotlin rozłożonych jedna za drugą wzdłuż Hronu, oddzielonych przełomami i bramami. Są to:

Kotlina Helpiańska (515.11 słow. Heľpianske podolie) – wydłużona kotlina śródgórska w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich w środkowej Słowacji, najbardziej na wschód wysunięta część makroregionu fizycznogeograficznego Bruzda Hronu. Osią całej kotliny ze wschodu na zachód jest źródłowy odcinek Hronu.

Wewnętrzne Karpaty Zachodnie (515-517) – najbardziej zróżnicowana pod względem geologicznym część Karpat Zachodnich. Leżą na terenie Słowacji i Węgier.

515.11 Kotlina Helpiańska

515.12 Kotlina Brezneńska

515.13 Kotlina Lopejska

515.14 Kotlina Bańskobystrzycka

515.15 Kotlina Zwoleńska

515.16 Przełom Dubrawski

515.17 Kotlina Żarska

515.18 ostatni karpacki odcinek doliny Hronu

Bruzda Hronu jest pochodzenia tektonicznego, tym niemniej jej poszczególne części różnią się pochodzeniem i charakterem.

Poniższa regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat została opracowana przez Jerzego Kondrackiego (Karpaty, 1989, Warszawa: WSiP ISBN 83-02-04067-3). Nie jest to ani jedyna, ani też ogólnie przyjęta regionalizacja Karpat i ich części - w poszczególnych krajach "karpackich" funkcjonują inne regionalizacje. Regionalizacja Kondrackiego jest natomiast regionalizacją najczęściej stosowaną w Polsce.

Łańcuch Rudaw Słowackich (515.2) – makroregion geograficzny w środkowej Słowacji, w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich. Najwyższy szczyt to Stolica (1476 m n.p.m.). Długość łańcucha wynosi 140 km, szerokość – około 40 km, powierzchnia – ok. 4000 km².

Geografia słowacka wyróżnia poszczególne części Bruzdy Hronu - Horehronské podolie, Zvolenská kotlina, Pliešovská kotlina, Žiarská kotlina - ale nie łączy ich w oddzielną jednostkę fizycznogeograficzną, lecz zalicza do regionu fatrzańsko-tatrzańskiego (Fatransko-tatranská oblasť) i regionu Średniogórza Słowackiego (oblasť Slovenské stredohorie).

Kotlina Żarska (515.17; słow. Žiarská kotlina) - kotlina śródgórska w Słowacji, zaliczana do tzw. Bruzdy Hronu w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich. Przez geografów słowackich zaliczana do tzw. Średniogórza Słowackiego (słow. Slovenské stredohorie). Powierzchnia kotliny wynosi ok. 120 km².

Makroregion (wł. makroregion fizycznogeograficzny) – jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, obejmująca obszar dużych rozmiarów o zbliżonych cechach środowiskowo-krajobrazowych odróżniający się od terenów sąsiednich określonymi cechami naturalnymi i nabytymi. Obszar makroregionu obejmuje kilka mniejszych mezoregionów. W wielostopniowej regionalizacji makroregion stanowi jednostkę niższego rzędu wchodzącą w skład podprowincji (np. makroregion Sudety Środkowe wchodzi w skład podprowincji Sudety ).

Źródła

Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Czechosłowacja. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983

Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3

Róbert Čeman (red.) Slovenská Republika. Zemepisný atlas, 2. vydanie, Mapa Slovakia Plus s.r.o., b.m.w., 2007, ISBN 80-8067-138-9