Brytyjczycy - Polski Serwis Naukowy

Brytyjczycy – obecnie przede wszystkim ogół obywateli, ewentualnie mieszkańców Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. British citizens). Według spisu powszechnego z 2001 roku grupa ta obejmowała 58 789 194 osoby, z czego w Anglii zamieszkiwało 49 138 831 osób (83,6%), w Szkocji – 5 062 011 osób (8,6%), w Walii – 2 903 085 osób (4,9%), zaś w Irlandii Północnej – 1 685 267 osób (2,9%).

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Trzy eksplozje w metrze i jedna eksplozja w miejskim autobusie sparaliżowały 7 lipca 2005 w porannych godzinach szczytu centrum Londynu w Wielkiej Brytanii.

Termin "brytyjskość" (ang. Britishness) jako określenie wspólnej, ogólnobrytyjskiej więzi narodowej, pozostaje wysoce kontrowersyjny z uwagi na istnienie poszczególnych grup narodowościowych: Anglików, Szkotów, Walijczyków i Irlandczyków. W badaniu przeprowadzonym w 2001 roku przez brytyjski urząd statystyczny (ang. Office for National Statistics), w którym respondenci mogli wskazać swoją narodowość jako "Anglik", "Szkot", "Walijczyk", "Irlandczyk", "Brytyjczyk" lub "Inny", 49% wskazało siebie jako wyłącznie Anglika, Szkota, Walijczyka albo Irlandczyka, 31% - jako wyłącznie Brytyjczyka, 15% - jako jednocześnie Brytyjczyka i członka wymienionych wcześniej grup narodowościowych, reszta wybrała opcję "Inny" lub odmienne kombinacje. Uwzględniając podział Zjednoczonego Królestwa na trzy główne kraje, 48% mieszkańców Anglii, 35% mieszkańców Walii i 27% mieszkańców Szkocji uznało się za Brytyjczyków.

Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.

Flaga Wielkiej Brytanii (zwana Union Jack) – niebieska z czerwonym Krzyżem św. Jerzego (patrona Anglii) w białym obramowaniu, a w tle po przekątnych nakładające się na siebie krzyże: czerwony św. Patryka (patrona Irlandii) i biały św. Andrzeja (patrona Szkocji). Formalnie nazwa flagi jako flagi narodowej brzmi Union Flag czyli "Flaga Unijna", zaś nazwa Union Jack ("Proporzec Unijny") formalnie odnosi się do tej flagi tylko w sytuacji, gdy jest wywieszona jako proporzec na okręcie wojennym. Jednak w praktyce znacznie częściej używa się terminu Union Jack znanego także szeroko poza granicami Wielkiej Brytanii.

W badaniach przeprowadzonych przez Narodowe Centrum Badań Społecznych (ang. National Center for Social Research), 87% spośród badanych 3000 respondentów uznało, że podstawowym kryterium brytyjskości jest język, następnie obywatelstwo (83%) oraz uznawanie istniejących instytucji i praw (82%). Jak wskazano w analizie, wyniki te świadczą o pojmowaniu brytyjskości jako czegoś, czego można się nauczyć, a nie cechy wynikającej z faktu urodzenia się w określonej grupie.

Walia (wal. Cymru, ang. Wales) – jedna z czterech części składowych w Wielkiej Brytanii, celtycka kraina historyczna, część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Kanclerz Skarbu, dosłownie Kanclerz Szachownicy (ang. Chancellor of the Exchequer od łac. scaccario - szachownica) – obecnie jeden z najważniejszych członków brytyjskiego rządu, odpowiedzialny za sprawy finansów Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej; brytyjski odpowiednik ministra właściwego do spraw finansów.

Po londyńskich zamachach z dnia 7 lipca 2005 roku w polityce rządu Zjednoczonego Królestwa zaczęto zwracać większą aniżeli dotychczas uwagę na promowanie idei brytyjskości. Szczególne zaangażowanie w tym względzie wykazywał ówczesny kanclerz skarbu a późniejszy następca Tony'ego Blaira na stanowisku premiera – Gordon Brown. W styczniu 2006 roku wystąpił on z propozycją ustanowienia Dnia Brytyjskiego (ang. British Day), jako ogólnonarodowego święta, promującego brytyjską tożsamość, upatrując we fladze Zjednoczonego Królestwa (ang. Union Jack) ważnego – na wzór amerykański – symbolu tej tożsamości.

Irlandczycy (ang.: Irish (people), irl.: Muintir na hÉireann, na hÉireannaigh, na Gaeil) - naród pochodzenia celtyckiego zamieszkujący Irlandię. W przeszłości ich językiem ojczystym był język irlandzki, ale współcześnie jest to zazwyczaj język angielski (tylko dla niespełna 1% Irlandczyków językiem ojczystym jest język irlandzki). Dominującym wyznaniem wśród Irlandczyków jest katolicyzm, schrystianizowani w V wieku naszej ery. Zasadniczą rolę w etnogenezie odegrali celtowie którzy w IV-III wieku p.n.e. opanowali Irlandię. Od XII wieku świadomość narodowa kształtowała się w walce z Anglikami. W XVII wieku utracili całkowicie niepodległość spowodowało to liczną emigrację w XIX i na początku XX wieku do Ameryki. Około 80 mln osób na całym świecie przyznaje się do pochodzenia irlandzkiego. Istnieje bardzo duża diaspora Irlandczyków mieszkających poza Irlandią, najwięcej w Stanach Zjednoczonych bo 36,5 mln. Wielu zamieszkuje także Kanadę 4,3 mln i Australię 1,9 mln. W średniowieczu irlandzka kultura oddziaływała na Europę zachodnią, ale stopniowo ulegała kulturze angielskiej i traciła celtycki charakter. Od XIX wieku notuje się odrodzenie irlandzkiej kultury i zachowanie celtyckie tożsamości, zwłaszcza języka. W kulturze ludowej przetrwały do dziś elementy celtyckie, bogaty i żywy folklor muzyczny i słowny. Kult Świętego Patryka bohatera narodowego.

Spis statystyczny dostarcza informacji niezbędnych do ustalenia stanu i struktury zjawisk w ściśle określonym momencie. Spisy dostarczają informacje dotyczące ludności, tj. wieku, zawodu, poziomu wykształcenia itp., jak również informacji o innych wielkościach, w tym charakteryzujących gospodarkę. Przeprowadzane są również spisy nieruchomości, gospodarstw rolnych, zwierząt gospodarskich.

Przypisy

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Brytyjczycy

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
na temat Brytyjczyków

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

Szkocja (ang. Scotland, gael. Alba) – dawniej niezależne królestwo, obecnie część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Od południa graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Na północy Szkocji Góry Kaledońskie i Grampiany, na południu Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.