Brzęczkowice - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy dzielnicy Mysłowic. Zapoznaj się również z: wieś Brzęczkowice.

Brzęczkowice – osiedle Mysłowic, sąsiadujące z Brzezinką, Ćmokiem i Słupną. Jej główna część rozciąga się wzdłuż ulicy Ziętka. We wschodniej części osiedla płynie rzeka Przemsza będąca naturalną granicą z Jaworznem i Sosnowcem. Do 1951 roku ówczesna miejscowość Brzęczkowice była siedzibą gminy Brzęczkowice.

Lewica – zwyczajowe określenie sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównymi założeniami lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.
Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Na terenie dzielnicy znajduje się park z pomnikiem powstańców (niegdyś stał tu autentyczny radziecki czołg), kilka sklepów, spory plac zabaw (Rady Europy) z nowym boiskiem tartanowym, 2 szkoły podstawowe, 2 przedszkola, gimnazjum, staw, dyskoteka, kościół katolicki, cmentarz, zabytkowa kapliczka, 2 przychodnie lekarskie, bary i restauracje. Otoczona jest głównie niewielkimi lasami, a od południowej części największymi w mieście ogródkami działkowymi („Ślązaczka” i „Irys”), gdzie wielu mieszkańców wypoczywa.

Komunizm (. Komunizm oparty był na idei walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów ekonomicznych (bezklasowego) i etnicznych (bezpaństwowego), w którym wszystkie środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie internacjonalizmu i ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na narodowość, rasę czy religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Położenie i komunikacja

Dzielnica zajmuje obszar kilkunastu kilometrów kwadratowych i leży w samym środku miasta. Zajmuje bardzo ważne miejsce ze względu na komunikację. Przebiega tędy autostrada A4 (miejsce poboru opłat w kierunku na Kraków), a także droga ekspresowa S1 (północ-południe) oraz wojewódzka 934 (Katowice – Oświęcim). Znajduje się tutaj węzeł autostradowy Mysłowice-Brzęczkowice.

Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.
Brzezinka - dzielnica Mysłowic, do 1951 roku siedziba gminy Brzezinka. Zamieszkuje ją kilka tysięcy ludzi, głównie w domkach jednorodzinnych, ale w centrum dzielnicy są też bloki i stare (niektóre zabytkowe) kamienice. Dzielnica ma swoją podstawówkę, gimnazjum, bibliotekę, kino, przychodnię i kościół katolicki.

Pod koniec lat 80. XX wieku, gdy władze miasta (za prezydenta Karawaja) wiedziały, że osiedle nie rozbuduje się na zachód, zaczęto budowę „obwodnicy” dwupasmowej (ponad 2 km), by ominąć przejazd drogą w pobliżu osiedla i umożliwić znacznie szybszy przejazd w tym miejscu. Na planach się skończyło, ponieważ zbudowano tylko ok. 500 metrów tej drogi, z czego prawie połowa jest bezużyteczna. Niemożliwe jest obecnie zbudowanie tej drogi wg dawnego projektu, ale powstał nowy tzw. projekt Nowooświęcimska. Ma on być naturalną obwodnicą tej dzielnicy i komfortowym przejazdem z odnogi Drogowej Trasy Średnicowej.

Ćmok – jedna z najmniejszych dzielnic Mysłowic, rozciąga się wzdłuż ulicy Partyzantów. Znajdują się tu zabudowania domków jednorodzinnych, kilka bloków, tereny przemysłowo-usługowe, fragment obwodnicy miasta oraz prywatne ogródki działkowe (tzw. Huta Rozalii).
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Planowana jest budowa przez Brzęczkowice obwodnicy Mysłowic, Sosnowca i Jaworzna jako odnogi Drogowej Trasy Średnicowej. Budowa ta jest planowana na lata 2007-2012 a jej ukończenie spowoduje radykalną zmianę w komunikacji drogowej w tej części Śląska. Finansowana jest w większości ze środków Unii Europejskiej i samorządu wojewódzkiego.

Platforma Obywatelska (PO) – polska partia polityczna założona jako stowarzyszenie 24 stycznia 2001 (pod nazwą "Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej" zarejestrowana 5 marca 2002). Jej głównymi założycielami byli Andrzej Olechowski, Maciej Płażyński z AWS i Donald Tusk z Unii Wolności. Skupia osoby o różnych poglądach, głównie konserwatywno-liberalnych i chrześcijańsko-demokratycznych, centroprawicowych i centrowych, określa się jako Nowe Centrum. Należy do Europejskiej Partii Ludowej. Od 2007 Platforma Obywatelska jest największą siłą polityczną w Sejmie oraz Senacie i wspólnie z Polskim Stronnictwem Ludowym tworzy koalicję rządową, która jest zapleczem parlamentarnym rządu Donalda Tuska.
Imielin (niem. Immenau) to miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim, na obszarze Pagórów Jaworznickich, nad Imielanką i Przemszą, w południowo-wschodniej części GOP. Oddalone 18 km od Katowic. Zajmuje obszar 2804 ha, graniczy z Mysłowicami na północy, Chełmem Śląskim na południu, Jaworznem na wschodzie i Lędzinami na zachodzie.

Przez Brzęczkowice przechodzą ważne linie kolejowe: linia Katowice – Oświęcim (jest ona zelektryfikowana) oraz towarowa łącząca główne trasy z kopalniami piasku w (Maczki-Bór i Jaworznie Szczakowa) (gdzie usunięto linie wysokiego napięcia).

Do Brzęczkowic dojechać można autobusem z centrum miasta, a także prawie z każdej innej dzielnicy Mysłowic. Są to linie KZK GOP, PKM Jaworzno, a także prywatne busy relacji Katowice Oświęcim. Tramwaje tutaj nie jeżdżą, choć w czasach PRL kilkakrotnie poruszano kwestię budowy linii tramwajowej do Brzęczkowic, przez tzw. Promenadę i Słupną. Obecnie koncepcja w wyniku przekształceń w spółce Tramwaje Śląskie powróciła.

Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918.
Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Historia dzielnicy

Wzmianki o tej dzielnicy sięgają późnego średniowiecza, a dokładniej 1360 r. Wtedy też pojawia się pierwsza wzmianka o Mysłowicach, które otrzymały w tym roku prawa miejskie. Później bardzo długo funkcjonowała jako wieś, kilkanaście chat i budynków znajdowało się przy dzisiejszej granicy ze Słupną, przy małym potoku (płynącym tu do dziś). Kilka domów stało też w okolicy dzisiejszej ulicy Brzęczkowickiej, na polach. Ludzie uprawiali tutaj rolnictwo i myślistwo. Dzielnica należała często do tych samych władców, co Mysłowice. Jednym z nich był Mieroszewski, który w 1778 r. uruchomił tu kopalnię węgla kamiennego „Bergthal”. Węgiel wydobywano tu jeszcze w latach 80. XX wieku, ale nie w kopalni, tylko w małych szybach sięgających maksymalnie kilkadziesiąt metrów pod ziemią. Szyby te istniały jeszcze do początków lat 80. i należały głównie do KWK Niwka Modrzejów (dziś nieistniejącej już). Między Brzęczkowicami a Słupną istniał Trójkąt Trzech Cesarzy. Rok po I wojnie światowej dzielnica dostała elektryczność, linie przeprowadzono z centrum Mysłowic. Podczas II wojny światowej walczono i tutaj, w lasach chroniła się partyzantka. Niemcy budowali tutaj bardzo dużo bunkrów w lasach i rejonie Przemszy (zachowane do dziś). Przy brzegu tej rzeki stoi pomnik upamiętniający poległych w walce z hitlerowcami, ginęli żołnierze walczący wcześniej w powstaniach śląskich. W 1975 r. dołączyła w granice miasta Mysłowice wraz z innymi sąsiadującymi z południa (Brzezinka, Kosztowy, Imielin). Przy schyłku komunizmu w Polsce dzielnica rozrosła się w szybkim tempie, z powodu budowy dużego osiedla bloków. W tym samym czasie budowano tu (nie dokończono), obwodnicę. W XXI wieku w dzielnicy zbudowano kilkanaście prywatnych domów oraz remontowano spółdzielcze bloki. Powstało także jedne z największych w mieście gimnazjum.

Powstania śląskie – trzy konflikty zbrojne na Górnym Śląsku, jakie miały miejsce w latach 1919-1921 między ludnością polską i niemiecką, a przede wszystkim między polskimi lub niemieckimi Ślązakami. Odbyły się one w okresie formowania się państwa polskiego po zakończeniu I wojny światowej.
Kazimierz Julian Kutz, pierwotnie noszący nazwisko Kuc (ur. 16 lutego 1929 w Szopienicach, obecnie w granicach administracyjnych Katowic) – polski reżyser filmowy oraz teatralny, senator w latach 1997–2007, od 2007 poseł VI kadencji.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)