Bułgarska Partia Socjaldemokratyczna

Bułgarska Partia Socjaldemokratyczna (bułg. Българска социалдемократическа партия, BPSD) – bułgarska partia polityczna założona 26 listopada 1989 w Sofii. Początkowo partia nosiła nazwę Bułgarska Robotnicza Partia Socjaldemokratyczna (Zjednoczeni), jednak podczas pierwszej ogólnonarodowej konferencji, przeprowadzonej 5 stycznia 1990 r., zdecydowano o przyjęciu nazwy Bułgarska Partia Socjaldemokratyczna, nawiązując w ten sposób do pierwszej w historii Bułgarii partii socjaldemokratycznej, założonej w 1891 r. przez Dimityra Błagojewa. W latach 90. XX wieku działacze BPSD współtworzyli zjednoczoną opozycję antykomunistyczną nazwaną Związkiem Sił Demokratycznych i uczestniczyli w rozmowach przy tzw. Okrągłym Stole.

Partia Europejskich Socjalistów (fr. Parti Socialiste Européen, PSE, ang. Party of European Socialists, PES) – europejska partia polityczna, w skład której wchodzą partie socjaldemokratyczne i socjalistyczne krajów Unii Europejskiej. PES powstała w listopadzie 1992 w wyniku przekształcenia Konfederacji Partii Socjalistycznych (utworzonej w 1974). Tworzy drugą co do wielkości frakcję w Parlamencie Europejskim.
Bułgarski Ludowy Związek Chłopski (bułg. Български земеделски народен съюз, BLZCh) – bułgarska partia polityczna utworzona w 1899, reprezentująca interesy drobnych i średnich właścicieli ziemskich. Największą popularność zdobyła po zakończeniu I wojny światowej, dzięki czemu w latach 1918-1920 współtworzyła trzy kolejne rządy koalicyjne, a w maju 1920 sformowała gabinet samodzielny, na czele którego stanął jej lider i ideolog, Aleksandyr Stambolijski. Rząd Stambolijskiego oparł swoją politykę o doktrynę agraryzmu i zmierzał do ustanowienia władzy o charakterze autorytarnym. W czerwcu 1923 opozycyjne Porozumienie Narodowe współpracujące ze Związkiem Wojskowym przeprowadziło zamach stanu i odsunęło BLZCh od sprawowania rządów. Spowodowało to rozpad BLZCh i utratę przez niego dotychczasowego znaczenia na scenie politycznej kraju. W latach 1947-1989 część ludowców podjęła współpracę z komunistami i współtworzyła z nimi Front Ojczyźniany, który sprawował władzę totalitarną w Bułgarskiej Republice Ludowej. Po transformacji ustrojowej w 1990 powstało kilka partii aspirujących do roli następcy przedwojennego BLZCh.

Pod koniec lat 90. BPSD rozpadła się na kilka mniejszych partii i utraciła znaczenie na bułgarskiej scenie politycznej.

Partia jest członkiem lewicowej Koalicja na rzecz Bułgarii, ponadto jest członkiem Międzynarodówki Socjalistycznej i Partii Europejskich Socjalistów.

Przewodniczący

Petyr Dertlijew (1989-1998)

Jordan Nichrizow (1998-obecnie)

Petyr Antonow Dertlijew (bułg. Петър Антонов Дертлиев; ur. 7 kwietnia 1916 we wsi Pisarewo w obwodzie Łowecz, zm. 5 listopada 2000 w Sofii) - bułgarski lekarz i polityk, działacz opozycji antykomunistycznej, uczestnik rozmów przy Okrągłym Stole, jeden z twórców i pierwszy przewodniczący współczesnej Bułgarskiej Partii Socjaldemokratycznej (1989-1998), deputowany do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego 6. (1946-1948) i 7. kadencji (1990-1991).
Związek Sił Demokratycznych (bułg. Съюз на демократичните сили, ZSD lub SDS) - bułgarska partia polityczna utworzona 7 grudnia 1989 jako koalicja kilkunastu organizacji pozarządowych i partii politycznych odradzających się po upadku systemu demokracji ludowej. Podstawowym celem ZSD było doprowadzenie do przemian ustrojowych i wprowadzenie demokracji w Bułgarii. Partia należy do Europejskiej Partii Ludowej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Stefan Antonow Sofijanski (bułg. Стефан Софиянски, ur. 7 listopada 1951 w Sofii) – bułgarski ekonomista i polityk, w latach 70. i 80. pracował w swoim zawodzie, m.in. w rządzie komunistycznym, od początku lat 90. działacz Związku Sił Demokratycznych, także wiceprzewodniczący (1993-2001) tej formacji: z jej ramienia był szefem Komitetu ds. Poczty i Telekomunikacji przy gabinecie Filipa Dimitrowa (1991-1992) oraz burmistrzem Sofii (1995-2005), jedynym w historii miasta wybieranym na trzy kadencje z rzędu. W 1997 roku przez trzy miesiące pełnił obowiązki premiera tymczasowego rządu. Był deputowanym do Zgromadzenia Narodowego 37. i 40. kadencji (1994-1995, 2005-2007), od 1 stycznia 2007 zasiada w Parlamencie Europejskim. W 2001 roku opuścił ZSD i założył własną partię Związek Wolnych Demokratów.

Partia Demokratyczna (bułg. Демократическа партия, PD) - bułgarska partia polityczna założona w połowie lat 80. XIX wieku. Współworzyła kilka rządów koalicyjnych (1901-1902, 1918-1919, 1931-1934, 1944, 1991-1992 i 1997-2001) oraz jeden gabinet samodzielny (1908-1911). Po przewrocie majowym w 1934 została zdelegalizowana przez rząd Georgijewa. W 1945 wznowiła działalność. Dwa lata później władze komunistyczne zlikwidowały wszystkie partie opozycyjne i PD przestała istnieć. W 1989, w okresie przemian ustrojowych w Bułgarii, organizacja została reaktywowana i przystąpiła do zjednoczonej koalicji antykomunistycznej nazywanej Związkiem Sił Demokratycznych. Od 1996 PD jest członkinią koalicji Zjednoczone Siły Demokratyczne.

Zjednoczone Siły Demokratyczne (bułg. Обединени демократични сили, ODS) - koalicja bułgarskich partii demokratycznych skupionych wokół Związku Sił Demokratycznych (ZDS), istniejąca od 1996 do 2009. Następczynią ODS została sformowana na początku 2009 Niebieska Koalicja.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Próg wyborczy zwany również klauzulą zaporową - minimalny procent poparcia wyborców uprawniający komitet wyborczy do uczestniczenia w rozdziale mandatów.

Międzynarodówka Socjalistyczna (ang. Socialist International, SI, fr. l’Internationale Socialiste, IS, hiszp. Internacional Socialista, IS), największa z istniejących obecnie międzynarodówek, skupiająca partie socjaldemokratyczne i socjalistyczne. Powstała w 1951 roku we Frankfurcie nad Menem w wyniku przekształcenia Międzynarodowej Konferencji Socjalistycznej (powstałej w 1947 roku).