Budynek Rejencji w Olsztynie - Polski Serwis Naukowy

Gmach dawnej rejencji nocą. Wejście główne od strony ul. Emilii Plater.

Budynek Rejencji w Olsztynie przy ulicy Emilii Plater 1, dawnej Freiherr-vom-Stein-Straße/Steinstrasse. Znajduje się w kwartale ograniczonym przez ulice Emilii Plater, Tadeusza Kościuszki, aleję Piłsudskiego i plac Andrzeja Wakara.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Plac Bema – plac w kształcie ronda, posiadającego trzy pasy ruchu, zlokalizowany w północnej części Olsztyna, stanowiący miejsce zbiegu ulic Limanowskiego, Partyzantów, Kętrzyńskiego i Kopernika (wjazd z ulicy Kopernika na rodno został zamknięty).

Historia budynku

Gmach wybudowano w latach 1908–1911 na potrzeby ówczesnej władzy - Rejencji Olsztyńskiej (Regierungsbezirk Allenstein). Od 1 lipca 1911 mieścił się tu też Urząd Powiatów Prus Wschodnich. W 1920 w gmachu Rejencji pracowała aliancka komisja nadzorująca przebieg plebiscytu na Warmii i Mazurach.

Urząd marszałkowski – wojewódzka jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca jednocześnie jednostką budżetową samorządu województwa. Organ pomocniczy marszałka województwa, który jest odpowiednikiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów na poziomie regionalnym. Został powołany do życia na mocy ustawy z 18 sierpnia 1998 roku.

Rejencja olsztyńska (niem. Regierungsbezirk Allenstein) – pruska i niemiecka jednostka administracyjna istniejąca na terenie Prus Wschodnich w latach 1905–1945.

W okresie II drugiej wojny światowej budynek zajmowało Gestapo.

W czasie wojny budynek Rejencji nie uległ wielkiemu zniszczeniu. Budynek przejęły wtedy PKP, które go zajmowały do 2004, m.in. na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Olsztynie (1945-1962), Dyrekcji Rejonowej Kolei Państwowych (1975-1983). Naprzeciwko wejścia głównego wzniesiono w latach 50. XX wieku Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej, który miał stanąć na placu Bema na osiedlu Kętrzyńskiego.

Ulica Kościuszki w Olsztynie – jedna z czterech ulic umożliwiających dojazd do Dworca Głównego PKP na osiedlu Kętrzyńskiego w kierunku południowym do Podgrodzia i osiedla Kościuszki. Biegnie od placu Konstytucji 3 Maja, czyli skrzyżowania z ulicami Dworcową, Partyzantów i Lubelską do skrzyżowania z aleją Niepodległości.

Aleja marsz. Józefa Piłsudskiego – jedna z głównych ulic Olsztyna. Rozciąga się od placu Jana Pawła II, gdzie krzyżują się ulice Pieniężnego, 11 Listopada i 1 Maja, do wschodnich granic administracyjnych miasta. Ulica przebiega przez teren Śródmieścia, osiedla Kościuszki i osiedla Mazurskiego, a także stanowi granicę pomiędzy osiedlami Pojezierze i Kormoran.

Obecnie użytkownikami gmachu są Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.

Dane budynku

Wejście główne budynku Rejencji znajduje się przy ulicy Emilii Plater, naprzeciwko Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej (dawnego pomnika Wdzięczności Armii Czerwonej na dawnym placu Armii Czerownej).

Ciekawostki

Podczas zdjęć plenerowych do serialu Stawka większa niż życie kręconych w Olsztynie, jedną ze scen zlokalizowano przed gmachem Rejencji.

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Stolicą województwa jest Olsztyn, w którym mieszczą się siedziby wojewody, marszałka województwa, zarządu województwa oraz sejmiku województwa.

Stawka większa niż życie - polski 18-odcinkowy serial telewizyjny, nakręcony w Wytwórni Filmów Fabularnych w Łodzi między marcem 1967 a październikiem 1968, po sukcesie 14-odcinkowego widowiska Teatru Telewizji, emitowanego pod tym samym tytułem od stycznia 1965 do lutego 1967 w jedynym wówczas programie TVP.

Zobacz też

Rejencja olsztyńska