BugandaArtykuł - Buganda - pochodzi z Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)Suplement Gandowie Gandowie (Baganda, Ganda, Waganda) - grupa etniczna w środkowej Ugandzie, w 1983 roku jej liczebność sięgała 3 milionów osób. W XV wieku Gandowie utworzyli przedkolonialne królestwo Buganda, które istniało formalnie aż do uzyskania niepodległości przez Ugandę, kiedy zostało zlikwidowane (w 1993 roku ponownie utworzono je jako jedno z tradycyjnych królestw Ugandy). Podstawą utrzymania Gandów była w przeszłości kopieniacza uprawa prosa i sorga, współcześnie także uprawa bawełny i kawy. Gandowie mają bogate tradycje rzemieślnicze: wytop żelaza i kowalstwo, garncarstwo, wyroby skórzane i tkackie. Posługują się językiem ganda z rodziny bantu.Mutebi II Mutebi II (właśc. Ronald Muwenda Mutebi II) (ur. 13 kwietnia 1955 r. w królewskim pałacu Mengo), od 31 lipca 1993 r. król (kabaka) królestwa Bugandy. Syn Mutesy II i królowej Sarah Nnalule. Kształcił się prywatnie przy pałacu królewskim, jak również w Szkole przygotowawczej w hrabstwie Bugangaizi (Uganda), King’s College Budo, Prywatnej Szkole Przygotowawczej King’s Mead (Sussex), na uczelni Bradfield (Reading). Studiował prawo na angielskim uniwersytecie Cambridge. Prowadził w tym czasie rozrywkowy tryb życia. Nazywano go księciem Ronnie. Porównywano go do księcia Alberta z powodu jego licznych romansów. Po ukończeniu studiów prowadził zwyczajne życie w Londynie. Pracował jako menadżer. W 1993 r. zatrudnił się jako dyrektor przedsiębiorstwa elektronicznego na terenie dzielnicy Chelsea. W tym czasie prezydent Ugandy Yoweri Museveni przywrócił królestwa ugandyjskie, m.in. Bugandę. Ronald Muwenda Mutebi wrócił do kraju. 31 lipca 1993 r. koronował się jako 36. król (kabaka) Bugandy jako Mutebi II po 27 latach bezkrólewia. Szefowie 52 klanów bugandyjskich złożyli mu przysięgę poddaństwa. Mutebi II zaczął ubierać się w tradycyjne szaty ze skóry lamparta oraz uczyć się języka narodowego suahili. Uganda zwróciła mu rodzinny majątek, m.in. 80 tys. ha ziemi, który skonfiskowano w 1966 r.Mutesa I Mutesa I (właśc. Mukaabya Mutesa I, ur. 1837, zm. 19 października 1884), od października 1856 r. do śmierci król (kabaka) królestwa Bugandy, znajdującego się na terenie dzisiejszej Ugandy.Premier Premier (z franc. premier - pierwszy, od łac. primus, pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu był również termin: Prezydent Ministrów oraz Prezes Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), Kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), Prezydent Ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, Minister Stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.Powiązane hasła: Ankole, Bunyoro, Gandowie, Kampala, Londyn, Mutebi II, Mutesa I, Premier, Suahili, Toro, Uganda, XIV, XV, 
 
Buganda - największe z tradycyjnych królestw tworzących Ugandę, zamieszkane przez 52 klany. Utworzone na przełomie XIV i XV wieku przez lud Gandów (Baganda). W latach ok. 1344-1650 była pod zwierzchnością królestwa Kitary (Bunyoro). 19 czerwca 1894 r. Brytyjczycy narzucili jej protektorat, który trwał do 9 października 1962 r. Buganda stała się wtedy częscią niepodległego afykańskiego państwa Uganda. 9 października 1963 r. pierwszym prezydentem republiki Ugandy został król bugandyjski Sir Edward Frederick Mutesa II. W 1966 r. premier Milton Apollo Obote kazał dowódcy armii, gen. Aminowi Dadzie, by zaatakował pałac króla Mutesy II. Król uciekł z kraju do Londynu 23 czerwca 1966 r. Obalono wówczas monarchie Bugandy, Toro, Bunyoro i Ankole w dniu 8 września 1967 r. W kraju zapanował terror. 24 lipca 1993 r. nowy prezydent Ugandy Yoweri Museveni podjął decyzję restaurować królestwo Bugandy. Zezwolił także na przywrócenie tradycyjnych królestw Toro, Bunyoro i Ankole. Królowie bugandyjscy noszą tytuł kabaka. Stolicą Ugandy i jednocześnie królestwa Bugandy jest Kampala. W tym państwie mieszkańcy używają języka suahili. Królowie Bugandy
Bibliografia
Suplement C.D. Mutebi II Mutebi II (właśc. Ronald Muwenda Mutebi II) (ur. 13 kwietnia 1955 r. w królewskim pałacu Mengo), od 31 lipca 1993 r. król (kabaka) królestwa Bugandy. Syn Mutesy II i królowej Sarah Nnalule. Kształcił się prywatnie przy pałacu królewskim, jak również w Szkole przygotowawczej w hrabstwie Bugangaizi (Uganda), King’s College Budo, Prywatnej Szkole Przygotowawczej King’s Mead (Sussex), na uczelni Bradfield (Reading). Studiował prawo na angielskim uniwersytecie Cambridge. Prowadził w tym czasie rozrywkowy tryb życia. Nazywano go księciem Ronnie. Porównywano go do księcia Alberta z powodu jego licznych romansów. Po ukończeniu studiów prowadził zwyczajne życie w Londynie. Pracował jako menadżer. W 1993 r. zatrudnił się jako dyrektor przedsiębiorstwa elektronicznego na terenie dzielnicy Chelsea. W tym czasie prezydent Ugandy Yoweri Museveni przywrócił królestwa ugandyjskie, m.in. Bugandę. Ronald Muwenda Mutebi wrócił do kraju. 31 lipca 1993 r. koronował się jako 36. król (kabaka) Bugandy jako Mutebi II po 27 latach bezkrólewia. Szefowie 52 klanów bugandyjskich złożyli mu przysięgę poddaństwa. Mutebi II zaczął ubierać się w tradycyjne szaty ze skóry lamparta oraz uczyć się języka narodowego suahili. Uganda zwróciła mu rodzinny majątek, m.in. 80 tys. ha ziemi, który skonfiskowano w 1966 r.Mutesa I Mutesa I (właśc. Mukaabya Mutesa I, ur. 1837, zm. 19 października 1884), od października 1856 r. do śmierci król (kabaka) królestwa Bugandy, znajdującego się na terenie dzisiejszej Ugandy.Premier Premier (z franc. premier - pierwszy, od łac. primus, pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu był również termin: Prezydent Ministrów oraz Prezes Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), Kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), Prezydent Ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, Minister Stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.Suahili Suahili, swahili (nazwa w języku suahili: kiswahili – język z rodziny bantu. Używany w Afryce Środkowej i Wschodniej (Kenia, Tanzania, Demokratyczna Republika Konga, Uganda), jest językiem kontaktowym. Zapisywany zarówno alfabetem łacińskim (obecnie) jak i arabskim (dawniej). Składa się z ok. 20 dialektów (kiamu, kimwita, kingwana i inne). Najczęściej używanym (tzw. standard swahili) jest dialekt kiunguja wywodzący się z Zanzibaru. Językiem suahili posługuje się około 50 mln ludzi.Uganda Uganda – państwo w środkowej Afryce nad Jeziorem Wiktorii, o pow. 236 tys. km². Graniczy z Sudanem, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Tanzanią i Kenią. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem i hodowlą, kraj słabo rozwinięty. |
