Bukowsko - Polski Serwis Naukowy

Kościół i bank

Mapa Bukowska z roku 1906

Festiwal Bukowskie Prezentacje Folklorystyczne

Bukowsko – wieś (w latach 1748-1934 miasto), siedziba gminy Bukowsko w powiecie sanockim województwa podkarpackiego. Leży nad potokiem Bukowiec oraz Sanoczek w dorzeczu Sanu, 16 km na południowy zachód od Sanoka, na Pogórzu Bukowskim. W latach 1975-1998 miejscowość należała do województwa krośnieńskiego.

Pogórzanie wschodni to część polskiej grupy etnograficznej wyodrębnionej z Pogórzan. Obszarowo zajmują Pogórze Strzyżowskie, Pogórze Bukowskie, Pogórze Dynowskie oraz Kotlinę Krośnieńską po wschodniej i zachodniej stronie dorzecza rzeki Wisłoki od Zydranowej na południu do Kańczugi na północy.
Józef Kanty Ossoliński h. Topór z Tęczyna, z Balic, (ur. 1707 – zm. 18 listopada 1780 w Rymanowie) – wojewoda wołyński od 1757, chorąży nadworny koronny (1738), starosta sandomierski i chmielnicki, polski magnat, ożeniony w 1731 z Teresą Stadnicką, właścicielką Leska.

Wieś położona jest przy drodze 889 z Sieniawy, przez Nowotaniec do Szczawnego. 17 km od drogi krajowej nr 28. Najbliższe przejścia graniczne przez Radoszyce drogą 892 na Słowację) – 21 km (przejście drogowe – pojazdy do 7,5t).

Historia

Osobny artykuł: Historia Bukowska.

Osobny artykuł: Nazwiska mieszkańców Bukowska.

W dokumentach z 1361 i z 1468 wzmiankowane jako Bukowsko Inferius. Pierwszymi odnotowanymi sołtysami bukowskimi byli Johannes scultenus de Bukowsko, a następnie Janek scultelo w 1436. Od 1435 Piotr ze Zboisk, Petrus de Boyska, Petrus de Tyrawa, ożeniony z Małgorzatą, 1434-1465 chorąży sanocki, właściciel Zboisk, Wolicy, Bełchówki i Zahoczewia, dziedziczył też Bukowsko następnie dobra te zostaną skasowane za opieszałości wojenne Przed rokiem 1468 wieś została zaludniona przez schizmatyków, którzy w następnych latach powrócili do wiary katolickiej. Od 1477 wieś znalazła się w dobrach które dzierżawili Jan Herburt z Felsztyna i Odnowa, następnie jego syn Piotr Herburt Felsztyński a następnie wnuk Mikołaj Herburt Odnowski z Felsztyna wojewoda sandomierski. We wsi zamieszkiwała w XV wieku ludność w przewadze polska. W okresie reformacji Bukowsko sprzyjało arianom i było jednym ze znaczniejszych ośrodków reformacji w regionie. W XVIII i XIX wieku było niewielkim miasteczkiem. Przed rokiem 1716 pomiędzy dolną a górną częścią wsi została lokowana osada targowa, która dała następnie początek osadzie małomiasteczkowej i miastu. Do 1772 roku miasteczko należało administracyjnie do ziemi sanockiej województwa ruskiego w I Rzeczypospolitej. Po I rozbiorze Polski znalazło się w cyrkule leskim, a następnie w sanockim. Po reformie administracyjnej w 1864 Bukowsko było siedzibą powiatu sądowego w Galicji. W okresie wojny mieścił się w Bukowsku sztab niemieckich wojsk okupacyjnych gen. Würtza. W tym też czasie Bukowsko przynależało do placówki nr IV w Nowotańcu, podległej Komendzie Obwodu AK w Sanoku. Łącznie w latach 1940-1944 w wyniku zbrodni niemieckich, przy częstym udziale kolaborantów ukraińskich (donosy, aresztowania przez Ukraińską Policję Pomocniczą), zginęło 36 polskich mieszkańców Bukowska. Bukowsko było następnie palone przez oddziały UPA trzy razy: w marcu, kwietniu i listopadzie 1946 roku.

Mikołaj Herburt Odnowski z Odnowa i Felsztyna herbu Herburt (ur. ok. 1482 - zm. ok. 1555, pochowany we Lwowie), syn Piotra, wnuk Jan z Odnowa, prawnuk Frydrusza z Chlipel – wojewoda krakowski do 1555, wojewoda sandomierski do 1553, kasztelan przemyski od 1538, starosta lwowski, krasnostawski (1550), kasztelan biecki i starosta sądecki, doradca królowej Bony.
Piotr Herburt z Odnowa , Zboisk i Felsztyna, (ur. ok. 1485, zm. ok. 1532), szlachcic polski, herbu Herburt. Ożeniony z Beatą z Romanowa v. Romanowska. Syn Jana z Odnowa (1437-1487) i Zuzanny Bal ze Zboisk, wnuk Frydrusza z Chlipel. Starosta biecki, starosta sądecki, podkomorzy lwowski, w roku 1522 przeprowadził odbudowę zamku sądeckiego. Zastaw długu na wsi Odrzykoń (1497). Potomstwo syn Mikołaj, córki Katarzyna, Anna, Barbara z Herburtów - (matka poety - Mikołaja Reja), Elżbieta. Dziadek poety Mikołaja Reja. Właściciel Zboisk, Zahoczewia, Mchawy i Żernicy. W roku 1511 przeprowadził rozgraniczenie swoich dóbr pomiędzy wsiami Mchawą i Stężnica należącą do Mikołaja Bala. W miejscu rozgraniczenie powstało następnie wieś i miasto Baligród. Rodzeństwo; siostry Marta żona Jana Laszniowskiego, Katarzyna, Barbara i Elena 1v. Ramsz. Kuzyn Fryderyka Herburta.

Toponimia

Nazwa wsi pochodzi od polskiej lub ukraińskiej nazwy buka. Najstarsze zapisane nazwy miejscowości Bukowsko to: Bucowsko, Bvkowsko (XV wiek), Bukosko (1785); w brzmieniu ukraińskim: Bukivs'ko (1851); w brzmieniu łemkowskim: Butiwsko, Bukowsko, Bukisko, w jęz. jid. בוקאווסק Bikofsk. Na radzieckich mapach woj. z okresu II. w.ś. jako Буковско.

Lesko (do 1931 – Lisko) – miasto w woj. podkarpackim, stolica powiatu, siedziba gminy Lesko. Położone nad Sanem na obszarze Gór Sanocko-Turczańskich. W latach 1972-75 Lesko było siedzibą powiatu bieszczadzkiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego.
Wisłok Wielki – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Komańcza. Wieś lokowana w II poł. XIV wieku, na zachodnim stoku pasma Bukowicy, nad rzeką Wisłok.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Smolnik (ukr. Смільник) – wieś w Polsce położona na prawym brzegu Osławy leży w wąskiej górskiej dolinie, województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Komańcza.

Ewangeliczna Wspólnota Zielonoświątkowa - chrześcijański kościół protestancki działający na terenie Polski, członek Aliansu Ewangelicznego w RP. Wraz z Chrześcijańską Wspólnotą Zielonoświątkową stanowi konserwatywne i radykalne skrzydło polskiego ruchu zielonoświątkowego. Prezbiterem naczelnym wspólnoty jest Tadeusz Krzok.

Bukowsko - w dokumentach z 1361 i z 1468 wzmiankowane jako Bukowsko Inferius. Pierwszymi odnotowanymi sołtysami bukowskimi byli Johannes scultenus de Bukowsko, a następnie Janek scultelo w 1436. Od 1435 Piotr ze Zboisk, Petrus de Boyska, Petrus de Tyrawa, ożeniony z Małgorzatą, 1434-1465 chorąży sanocki, właściciel Zboisk, Wolicy, Bełchówki i Zahoczewia, dziedziczył też Bukowsko następnie dobra te zostaną skasowane za opieszałości wojenne Przed rokiem 1468 wieś została zaludniona przez schizmatyków, którzy w następnych latach powrócili do wiary katolickiej. Od 1477 wieś znalazła się w dobrach które dzierżawili Jan Herburt z Felsztyna i Odnowa, następnie jego syn Piotr Herburt Felsztyński a następnie wnuk Mikołaj Herburt Odnowski z Felsztyna wojewoda sandomierski. We wsi zamieszkiwała w XV wieku ludność w przewadze polska. W okresie reformacji Bukowsko sprzyjało arianom i było jednym ze znaczniejszych ośrodków reformacji w regionie. W XVIII i XIX wieku było niewielkim miasteczkiem. Przed rokiem 1716 pomiędzy dolną a górną częścią wsi została lokowana osada targowa, która dała następnie początek osadzie małomiasteczkowej i miastu.

Parafia rzymskokatolicka pw. Podwyższenia Krzyża św. w Bukowsku, należy do diecezji przemyskiej, dekanat sanocki. Parafia obejmowała swoim zasięgiem do roku 1947, wsie : Bełchówka, Czystohorb, Duszatyn, Jawornik, Kamienne, Karlików, Komańcza, Kulaszne, Łupków, Wola Michowa, Maniów, Osławica, Płonna, Przybyszów, Prełuki, Rzepedź, Radoszyce, Szczawne, Smolnik, Solinka, Tokarnia, Turzańsk, Wolica, Wisłok Wielki, Wola Piotrowa, Wysoczany, Zboiska oraz miasto i wieś Bukowsko.

Galicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע - Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция - Galicija, ukr. Галичина - Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborców i stosowana na określenie ziem znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie składających się na dawny zabór austriacki. Również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski po Wisłę, Ruś Czerwoną oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym. Granice Galicji nie pokrywają się z granicami dawniejszych krain historycznych ani regionów geograficznych takich jak Małopolska czy ziemia halicka.

Skeliwka do 1945 Felsztyn (ukr. Скелівка, do 1945 Фельштин) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim; za II Rzeczypospolitej w województwie lwowskim, w powiecie samborskim, siedziba gminy Felsztyn.

Droga krajowa nr 28 – droga krajowa w południowej Polsce, przebiegająca przez województwa: małopolskie oraz podkarpackie. Nazywana jest trasą karpacką (niem. Tatraer Reichsstraße)