Bukszpanowate - Polski Serwis Naukowy

Bukszpanowate (Buxaceae L.) – rodzina roślin należąca do rzędu bukszpanowców. Rozpowszechnione w uprawie jako rośliny ozdobne są niektóre gatunki z rodzajów runianka i bukszpan.

Systematyka

System wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Bukszpanowate tworzą grupę siostrzaną dla Didymelaceae, wraz z którymi wchodzą w skład rzędu bukszpanowców, stanowiącego jedną ze starszych linii rozwojowych dwuliściennych właściwych. W 2011 jako takson siostrzany dla rodzaju bukszpan (Buxus) włączony tu został gatunek Haptanthus hazlettii, wcześniej posiadający niejasną pozycję w rzędzie bukszpanowców. Był on m.in. wyodrębniany w randze rodziny Haptanthaceae C. Nelson umieszczanej w roli kladu bazalnego w rzędzie.

Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.

Takson monotypowy, zwany monotypem – w biologii, takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy. W botanice np.: rząd tatarakowce Acorales zawiera tylko jedną rodzinę tatarakowate Acoraceae, która też jest monotypowa ponieważ zawiera jeden rodzaj – tatarak Acorus. W zoologii np.: rodzaj Sceloglaux jest monotypowy ponieważ zawiera tylko jeden gatunek - sowicę białolicą.

Podział rodziny wg APweb:

plemię Sarcococceae – 3 rodzaje z 22 gatunkami występujące w Azji wschodniej i południowo-wschodniej, we wschodniej Ameryce Północnej oraz w północnej części Ameryki Południowej.

rodzaj: Pachysandra Michx. – runianka

rodzaj: Sarcococca Lindl.

rodzaj: Styloceras Kunth ex A. H. L. Jussieu

rodzaj: Haptanthus – takson monotypowy z gatunkiem Haptanthus hazlettii.

plemię Buxeae

rodzaj: Buxus L. – bukszpan – ok. 30 gatunków występujących w Afryce południowej i na Madagaskarze oraz w Ameryce Środkowej wraz z Antylami.

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa oczarowe (Hamamelididae Takht.), nadrząd Daphniphyllanae Takht. ex Reveal, rząd bukszpanowce (Buxales Takht. ex Reveal), podrząd Buxineae Engl., rodzina bukszpanowate (Buxaceae Dumort.).

Didymeles – rodzaj roślin należący do monotypowej rodziny Didymelaceae. Do rodzaju należą 3 gatunki występujące w północnej części Madagaskaru oraz na Komorach.

Bukszpan (Buxus L.) (bukszpan – zwyczajowo gryszpan) – rodzaj roślin należący do rodziny bukszpanowatych. Do rodzaju należy ok. 30 gatunków, występujących głównie w obszarze klimatu tropikalnego i podzwrotnikowego Afryki Południowej, Ameryki Środkowej i Karaibów, kilka tylko gatunków występuje w obszarach klimatu umiarkowanego Azii i Europy. Gatunkiem typowym jest Buxus sempervirens L..

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-20].
Crescent Bloom: Buxus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-06-20].