Burakochwasty - Polski Serwis Naukowy

Burakochwasty - jednoroczne mieszańce, powstałe ze skrzyżowania buraka cukrowego z dziką jednoroczną formą buraka Beta macrocarpa i Beta maritima, występującymi na południu Europy, gdzie produkowane są nasiona wielu odmian zachodnioeuropejskich.

Burakochwasty, które dostały się na pole razem z materiałem siewnym zakwitają, bez uprzedniej jaryzacji, już po sześciu tygodniach. W początkowej fazie wzrostu nie różnią się wyglądem od roślin buraków uprawnych. Często uważa się je za pośpiechy; jednak zasadnicza różnica między pośpiechami a burakochwastami polega na tym, że te pierwsze pochodzą z nasion handlowych, którymi plantację obsiano i występują wyłącznie w rzędach, mniej więcej równomiernie na całym polu. Burakochwasty natomiast pojawiają się samorzutnie z nasion zalegających w glebie na polach, gdzie uprawia się różne gatunki, w tym również burak cukrowy, i rosną zarówno w rzędach, jak i między nimi, tworząc nieregularnie rozmieszczone zagęszczenia w postaci smug lub plam. Ze względu na możliwość krzyżowania się z burakiem cukrowym, stwarzają one także niebezpieczeństwo dla rodzimej hodowli i reprodukcji nasion. Występując na plantacji, stanowią źródło tworzenia się nowych burakochwastów.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Jarowizacja, jaryzacja, wernalizacja – procesy biochemiczne zachodzące pod wpływem niskich temperatur u roślin ozimych i wieloletnich, wpływające na ich zakwitanie. Rośliny te bez okresu chłodu mogą rozwijać się tylko wegetatywnie, w ogóle nie tworząc kwiatów. Zjawisko to ma praktyczne zastosowanie w ogrodnictwie, gdzie np. aby wytworzyły się pędy cebuli, rośliny te muszą przejść przez okres jarowizacji w temperaturze 5-10 °C. Dlatego też cebulę wysadkową należy przetrzymywać w temperaturach optymalnych dla jarowizacji (5-8 °C), natomiast temperatur tych trzeba unikać przechowując cebulę dymkę. Jarowizację wykorzystuje się w produkcji nasion niektórych gatunków warzyw. Kraje, w których temperatura zimy jest nieco wyższa niż 0 °C, przeszły na produkcję nasion buraka cukrowego i ćwikłowego, stosując tanią jednoroczną uprawę. Również w warunkach Polski, w rejonie nadmorskim o łagodnych zimach, można tą metodą produkować nasiona odmian wczesnej kapusty głowiastej. Nasiona sieje się z końcem czerwca – początkiem lipca, rośliny zimują w polu, wiosną zaś wykształcają od razu pędy kwiatostanowe i wydają wysoki plon dorodnych nasion.

Burakochwasty występujące w burakach nie mogą być zwalczone żadnym herbicydem. Mimo trwającej od wielu lat systematycznej walki z nimi, stanowią nadal poważne zagrożenie. W skrajnych przypadkach cukrownie odmawiają przyjmowania surowca, ponieważ korzenie tych roślin są bardzo twarde i zawierają dużą ilość szkodliwych niecukrów. Najskuteczniejszym sposobem zwalczania burakochwastów jest ich ręczna eliminacja przed zakwitnięciem. Próbuje się je zwalczać mechanicznie (przez kilkakrotne koszenie lub za pomocą specjalnego urządzenia z ruchomymi taśmami), szokiem termicznym lub chemicznie, stosując mazacze nasycone herbicydem Roundup. Spośród metod agrotechnicznych zaleca się ich niszczenie w innych uprawach, stosowanie głęboszowania zamiast orki, które nie wydobywa nasion burakochwastów z głębszych warstw na powierzchnię gleby, wydłużenie rotacji buraka cukrowego do ponad 5-6 lat, a także wczesny zbiór buraków, uniemożliwiający osypanie się burakochwastów.

Burak cukrowy (Beta vulgaris ssp. vulgaris convar. crassa var. altissima) – odmiana buraka zwyczajnego - cukrodajna roślina przemysłowa należąca do rodziny komosowatych. Stanowi drugie na świecie (po trzcinie cukrowej) źródło cukru – 24% produkcji światowej.

Orka – zabieg agrotechniczny uprawowy odwracający wykonywany pługami lemieszowymi lub talerzowymi, mający na celu odwrócenie i pokruszenie uprawianej warstwy roli.