Burgundowie - Polski Serwis Naukowy

Burgundowie – lud wschodniogermański, pochodzący prawdopodobnie z wyspy Bornholm, która zawdzięcza im swą nazwę (pierwotnie Burgundarholm) lub z zachodniej Wielkopolski. Ich nazwa znaczy dosłownie „Synowie wiatru północnego”. W okresie wpływów rzymskich najprawdopodobniej zamieszkiwali terytorium dzisiejszej zachodniej Polski, a odzwierciedleniem ich osadnictwa jest archeologiczna kultura luboszycka w międzyrzeczu Nysy Łużyckiej i Bobru, w rejonie Gubina.

Zygmunt I Burgundzki lub Święty, jako święty – św. Zygmunt Król (zm. 1 maja 524) – święty katolicki, władca Burgundii od 516 do 524 roku, syn Gundobada, króla Burgundii. Jeszcze za życia ojca rządził częścią państwa. Był arianinem, pod wpływem nauk św. Awita, biskupa Vienne, przeszedł na katolicyzm po 501 r.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W 406 roku zapewne należeli do grupy ludów germańskich, która w noc sylwestrową po zamarzniętym Renie w rejonie Mogontiacum (Moguncji) wkroczyła do rzymskiej Galii. Tam pozostawali jako foederati w służbie Konstantyna III. W latach 411-413 popierali uzurpatora Jowina

W 436 roku zostali pobici przez połączone siły Rzymian i Hunów dowodzone przez Aecjusza i musieli opuścić tereny wokół Wormacji. Osiedlili się na ziemiach nazwanych później Burgundią.

Pieśń o Nibelungach (niem. Nibelungenlied) lub Niedola Nibelungów (niem. Nibelunge Not; oba tytuły równoprawne) – średniowieczny germański epos bohaterski, napisany w języku średnio-wysoko-niemieckim ok. 1200 roku przez nieznanego, autora pochodzącego prawdopodobnie z okolic Pasawy, który opierał się na opowieściach zawartych w Eddach, Sadze rodu Wölsungów i Sadze o Dytryku z XIII w. (Dietrichsage). Tradycyjny pogląd: rycerz z rodu Kürenbergów.

Aecjusz Flawiusz (Aëtius Flavius) (ur. ok. 390, zm. 21 września 454) – polityk i wódz rzymski, zwany "ostatnim Rzymianinem", z okresu panowania Walentyniana III.

Brali udział w bitwie na Polach Katalaunijskich w 451 roku po stronie Rzymian (choć niektóre grupy Burgundów prawdopodobnie walczyły po stronie Hunów). To oni są bohaterami Pieśni o Nibelungach z XIII wieku.

W 472 roku część z nich za przyzwoleniem Rycymera złupiła Rzym.

W historii Burgundów wyróżnia się dwa państwa:

Bóbr (czes. Bobr; niem. Bober) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, płynie przez województwo dolnośląskie i lubuskie, największy z lewobrzeżnych dopływów Odry. Długość: 272 km (w Polsce 270 km, w Czechach 2 km) Powierzchnia dorzecza: 5876 km² (w Polsce 5830 km², w Czechach 46 km²)

Nysa Łużycka (cz. Lužická Nisa, niem. Lausitzer Neisse, górnołuż. Łužiska Nysa, dolnołuż. Łužyska Nysa) – rzeka w Czechach (Kraj liberecki), Niemczech (Saksonia) i Polsce (woj. dolnośląskie i lubuskie); lewobrzeżny dopływ Odry.

I (lata 413 – 436) – w Wormacji i Moguncji II (lata 443 – 534) – w Sabaudii (do 475 roku poszerzone o Delfinat, Szwajcarię Romańską, Durance do Langres, Lyonnais)

Zostali podbici przez Franków w 534 roku i ulegli romanizacji.

Królowie Burgundów

? – 407 – Gebicca

407 – 411 – Gundomar I

407 – 411 – Giselher

407 – 436 – Gunther

436 – 473 – Gunderyk

473 – 480 – Chilperyk I

473 – 516 – Gundobad (w Lyonie)

473 – 493 – Chilperyk II (w Valence)

473 – 486 – Gundomar (w Vienne)

473 – 500 – Godegisel (w Genewie)

516 – 523 – Święty Zygmunt

523 – 532 – Godomar

Przypisy

Encyklopedia historyczna świata. T. I. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 1999, s. 425. ISBN 83-85909-51-6.
Wędrówka i etnogeneza w starożytności i średniowieczu. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze Historia Iagellonica, 2010, s. 188. ISBN 978-83-88737-69-5.

Bibliografia

Gustav Faber, Merowingowie i Karolingowie, PIW, Warszawa 1994.

Andrzej Kokowski, Starożytna Polska, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2006.

Magdalena Mączyńska, Wędrówki ludów. Historia niespokojnej epoki IV i V w., Warszawa-Kraków 1996., ISBN 83-01-12120-3

John Man, Attyla. Barbarzyńca który rzucił wyzwanie Rzymowi, Wyd. AMBER, Warszawa 2005., ISBN 83-241-2347-4

Jerzy Rajman, Encyklopedia średniowiecza, Wyd. Zielona Sowa, Kraków 2006.

Benedykt Zientara, Świt narodów europejskich, Warszawa 1985, 1995.

Wędrówka i etnogeneza w starożytności i średniowieczu. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze Historia Iagellonica, 2010, s. 187-189. ISBN 978-83-88737-69-5.