Burkina Faso

       Artykuł - Burkina Faso - pochodzi z Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Suplement
Łotwa
Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej powstałe w 1918 roku. Jedno z państw nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO. Od strony lądowej graniczy z Litwą (453 km), Białorusią (141 km), Rosją (217 km) i Estonią (339 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1150 km, ponadto Łotwa posiada 531 km wybrzeża Morza Bałtyckiego. Łotwa jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 i NATO od 29 marca 2004, poza tym należy do ONZ, OBWE, Rady Europy oraz Rady Bałtyckiej i Rady Państw Morza Bałtyckiego.
Światowa Organizacja Handlu
Światowa Organizacja Handlu (ang. World Trade Organization (WTO)) – organizacja międzynarodowa z siedzibą w Genewie. WTO stanowi kontynuację Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), została powołana w 1994 w Marrakeszu (Maroko), w ramach tzw. rundy urugwajskiej GATT.
Żyrafa
Żyrafa (Giraffa camelopardalis) – parzystokopytny ssak roślinożerny oraz najwyższe z żyjących obecnie zwierząt. Zamieszkuje afrykańskie sawanny na południe od Sahary. Jest spokrewniona z jeleniami i bydłem rogatym, jednak należy do osobnej rodziny żyrafowatych (Giraffidae), razem z najbliższym krewniakiem okapi.
Łacińska nazwa, wywodzi się z dawnego poglądu, że żyrafa jest zwierzęciem hybrydowym, powstałym ze skrzyżowania wielbłąda (Camelus) z ocelotem (Leopardus pardalis)[3].
.bf
.bf to domena internetowa przypisana dla stron internetowych z Burkina Faso, działa od 1993 roku i jest administrowana przez Delegational Generale Informatique.
Afryka
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,316 mln km² powierzchni, czyli 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Zamieszkuje go 14% populacji Ziemi t.j. 950 mln ludzi (2008). Mówi się o nim, iż jest oryginalnie położony, gdyż przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Afryka Zachodnia
Afryka Zachodnia – umowna nazwa określająca tereny położone w Afryce na północ od Zatoki Gwinejskiej i na południe od Sahary. Obejmuje obszary zachodniego Sahelu, zachodniego Sudanu, a także częściowo tereny podrównikowych lasów deszczowych.
Akacja
Akacja (Acacia Mill.) - rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny mimozowatych. Liczbę gatunków ocenia się na ok. 1300. Występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, głównie w międzyzwrotnikowej Afryce, szczególnie Etiopii, Somalii, Kongo i RPA oraz Australii i Tasmanii (tu największe bogactwo - ok. 950 gatunków). W Azji najliczniejsze w Indiach i na Półwyspie Indochińskim. Na półkuli zachodniej północna granica zasięgu przebiega przez Teksas i Nowy Meksyk. Według innej klasyfikacji mimozowate stanowią osobną rodzinę, a rodzaj obejmuje około 600 (wówczas w Australii i na Tasmanii 300 gatunków). Akacje stanowią często składnik flory stepów i sawann.
Akadia
Akadia (franc. Acadie, ang. Acadia) – kolonia francuska w Ameryce Północnej. Akadia zajmowała obszar od wschodnich wybrzeży do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine).
Albania
Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.
Algieria
Algieria (al-Dżaza'ir, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna – Al-Dżumhurijja al-Dżaza'irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja) – członek Unii Afrykańskiej, 11 co do wielkości państwo świata (drugie Afryki po Sudanie), położone w Afryce północnej nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie oraz półpustynie.
Angola
Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.
Animizm
Animizm (łac. anima - dusza) - zespół wierzeń występujący w religiach archaicznych bądź tradycyjnych zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę lub rzadziej ducha zmarłych ludzi, wszystkim roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom.
Antigua i Barbuda
Antigua i Barbuda (Antigua and Barbuda) to wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa).
W skład tego państwa wchodzą wyspy: Antigua i Barbuda oraz Redonda.
Powiązane hasła:
Łotwa, Święta Helena (kolonia), Światowa Organizacja Handlu, Życie, Żyrafa, .bf, 5 sierpnia, Afryka, Afryka Zachodnia, Akacja, Akadia, Albania, Algieria, Angola, Animizm, Annam, Antigua i Barbuda, Arabia Saudyjska, Archipelag Sokotra, Argentyna, Armenia, Australia, Austria, Bahrajn, Banfora, Bangladesz, Barbados, Belgia, Belize, Benin, Birma, Blaise Compaoré, Bobo-Dioulasso, Boliwia, Botswana, Brazylia, Brunei, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego, Bułgaria, Burkina Faso, Burundi, Cal, Cascades de Karfiguéla, Central Intelligence Agency, Ceuta, Chaîne de Banfora, Chandernagore, Chińska Republika Ludowa, Chile, Chorwacja, Chrześcijaństwo, Cypr, Czad, Czechy, Dżibuti, Dahomej, Dania, Demokratyczna Republika Konga, Dewiza, Domena najwyższego poziomu, Dominika, Dominikana, Dori (miasto), Egipt, Ekwador, Erytrea, Estonia, Etiopia, Fidżi, Filipiny, Finlandia, Flaga Burkina Faso, Francja, Francuska Afryka Równikowa, Francuska Afryka Zachodnia, Francuska kolonizacja Ameryki Północnej, Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne, Francuskie imperium kolonialne, Frank CFA, Górna Wolta, Gęstość zaludnienia, Gabon, Gambia, Geografia Burkina Faso, Ghana, Godło Burkina Faso, Grecja, Grenada, Gruzja, Gujana, Gwatemala, Gwinea, Gwinea Bissau, Gwinea Równikowa, Haiti, Harmattan, Historia Kanady Francuskiej, Hiszpania, Holandia, Honduras, Hongkong, Hymn Burkina Faso, Hymn państwowy, ISO 3166-1, Indie, Indie Francuskie, Indochiny Francuskie, Indonezja, Irlandia, Isla de Alborán, Islam, Islandia, Islas Chafarinas, Izrael, Język angielski, Język diula, Język francuski, Język mossi, Język urzędowy, Jamajka, Jan Paweł II, Japonia, Jean-Baptiste Ouédraogo, Jedność (filozofia), Jednostka monetarna, Jemen, Jordania, Kambodża, Kamerun, Kanada, Katar, Katolicyzm, Kaya (miasto), Kenia, Kirgistan, Kobieta, Kochinchina, Kod telefoniczny, Kolumbia, Komory, Kondominium (kolonia), Kongo, Korea Południowa, Kostaryka, Koudougou, Kuba, Kuwejt, Laos, Lata 70. XX wieku, Lata 80. XX wieku, Lata 90. XIX wieku, Lesotho, Lew, Liban, Liberia, Libia, Liczba ludności, Liechtenstein, Lipiec, Lista państw świata według liczby ludności, Lista państw świata według powierzchni, Litwa, Luizjana (kolonia), Luksemburg, Mężczyzna, Macedonia, Madagaskar, Madera, Mahé (miasto), Maj, Majotta, Makau, Malawi, Malediwy, Malezja, Mali, Malta, Maroko, Mauretania, Mauritius, Mediana, Meksyk, Melilla, Międzynarodowy kod samochodowy, Milimetr, Mołdawia, Mongolia, Mossi, Motto, Mozambik, Namibia, Nepal, Niemcy, Niepodległość, Niger, Nigeria, Nikaragua, Norwegia, Nowa Francja, Nowa Szkocja, Nowa Zelandia, Nowe Hebrydy, Oman, Ouahigouya, Państwa nieuznawane, Październik, Pakistan, Panama, Papua-Nowa Gwinea, Paragwaj, Peñón de Alhucemas, Peñón de Vélez de la Gomera, Pentekostalizm, Perejil, Peru, Pic de Nakourou, Pielgrzymka, Podział administracyjny Burkina Faso, Pole powierzchni, Polska, Portugalia, Postęp, Premierzy Burkina Faso, Prezydenci Burkina Faso, Protestantyzm, Prowincja Balé, Prowincja Bam, Prowincja Banwa, Prowincja Bazéga, Prowincja Bougouriba, Prowincja Boulgou, Prowincja Boulkiemdé, Prowincja Comoé, Prowincja Ganzourgou, Prowincja Gnagna, Prowincja Gourma, Prowincja Houet, Prowincja Ioba, Prowincja Kénédougou, Prowincja Kadiogo, Prowincja Komondjari, Prowincja Kompienga, Prowincja Kossi, Prowincja Koulpélogo, Prowincja Kouritenga, Prowincja Kourwéogo, Prowincja Léraba, Prowincja Loroum, Prowincja Mouhoun, Prowincja Nahouri, Prowincja Namentenga, Prowincja Nayala, Prowincja Noumbiel, Prowincja Oubritenga, Prowincja Oudalan, Prowincja Passoré, Prowincja Poni, Prowincja Séno, Prowincja Sanguié, Prowincja Sanmatenga, Prowincja Sissili, Prowincja Soum, Prowincja Sourou, Prowincja Tapoa, Prowincja Tuy, Prowincja Yagha, Prowincja Yatenga, Prowincja Ziro, Prowincja Zondoma, Prowincja Zoundwéogo, Puducherry, Quebec, Rada Bezpieczeństwa ONZ, Region Boucle du Mouhoun, Region Cascades, Region Centre, Region Centre-Est, Region Centre-Nord, Region Centre-Ouest, Region Centre-Sud, Region Est, Region Hauts-Bassins, Region Nord, Region Plateau-Central, Region Sahel, Region Sud-Ouest, Religia, Reprezentacja Burkina Faso w piłce nożnej, Republika, Republika Środkowoafrykańska, Republika Chińska, Republika Południowej Afryki, Republika Zielonego Przylądka, Reunion, Rosja, Rumunia, Rwanda, Sępy, Słoń afrykański, Słowacja, Słowenia, Sahara, Sahara Zachodnia, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Salwador, Sawanna, Saye Zerbo, Senegal, Seszele, Sierra Leone, Sindou, Singapur, Skala Celsjusza, Skala Fahrenheita, Somali Francuskie, Somalia, Somaliland, Sprawiedliwość, Sri Lanka, Stany Zjednoczone, Stolica, Strefa czasowa, Suazi, Sudan, Sudan Francuski, Surinam, Syria, Szwajcaria, Szwecja, Tajlandia, Tanzania, Temperatura, Tertius Zongo, Terytorium mandatowe, Terytorium zależne, The World Factbook, Thomas Sankara, Togo, Tonga, Tonkin, Trynidad i Tobago, Tunezja, Turcja, Ubangi-Szari, Uganda, Ukraina, Unia Afrykańska, Uniwersalny czas koordynowany, Urugwaj, Ustrój polityczny, Węgry, Władca, Włochy, Wagadugu, Wenezuela, Wiatr, Wielka Brytania, Wietnam, Wikisłownik, Wolta, Wolta Biała, Wolta Czarna, Wolta Czerwona, Wrzesień, Wspólnota Europejska, Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Wyspy Kanaryjskie, Wyspy Rozproszone, Wyspy Salomona, Wyspy Selvagens, XIX wiek, XX wiek, Zambia, Zebra, Zimbabwe, Zjednoczone Emiraty Arabskie,
Burkina Faso
Burkina Faso
Flaga Burkina Faso
Godło Burkina Faso
Flaga Burkina Faso Godło Burkina Faso
Dewiza: (fr.) Unité, Progrés, Justice
(Jedność, Postęp, Sprawiedliwość)
Hymn: Une Seule Nuit
Położenie Burkina Faso
Język urzędowy francuski
Stolica Wagadugu
Ustrój polityczny republika
władca prezydent Blaise Compaoré
Szef rządu premier
Tertius Zongo
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
73. na świecie
274 200[2] km²
400 km² (0,15%)
Liczba ludności (2009)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
61. na świecie
15 746 232[3]
57,4 osób/km²
Jednostka monetarna Frank CFA (XOF)
Niepodległość od Francji
5 sierpnia 1960
Religia dominująca Chrześcijaństwo i Islam
Strefa czasowa UTC ±0
Kod ISO 3166 BF/BFA/854
Domena internetowa .bf
Kod samochodowy BF
Kod telefoniczny +226
Mapa Burkina Faso
1  Dane podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (ang.)
2  Dane szacunkowe na lipiec 2009, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (ang.)

Burkina Faso (fr. Burkina Faso) – państwo w Afryce Zachodniej bez dostępu do morza. Dawniej Górna Wolta (Republique du Haute-Volta), w 1984 prezydent Thomas Sankara nadał mu nową nazwę, która oznacza "kraj prawych ludzi" w językach mossi i diula, będących głównymi rdzennymi językami kraju.

Burkina Faso, dawna kolonia francuska, uzyskała niepodległość w 1960 roku. Destabilizacja państwa w latach 70. i 80. XX w. poprzedziła wielopartyjne wybory we wczesnych latach 90.

Stolicą kraju jest Wagadugu (Ouagadougou), nazywane przez Burkińczyków Ouaga.

Spis treści

  • 1 Geografia
  • 2 Historia
  • 3 Gospodarka
  • 4 Klimat
  • 5 Kultura
  • 6 Atrakcje turystyczne
  • 7 Miasta
  • 8 Demografia
  • 9 Sport
  • 10 Religia
  • 11 Podział administracyjny
  • 12 Ciekawostki
  • 13 Przypisy

Geografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Burkina Faso.

Teren kraju jest przeważnie równinny z lokalnymi fałdowaniami, zwłaszcza w zachodniej części kraju, gdzie sięga Wyżyna Gwinejska - znajduje się tu najwyższy szczyt kraju Pic de Nakourou (Tena Kuru) - 749 m n.p.m. przy samej granicy z Mali. Nieco dalej na wschód rozciąga się pasmo Chaîne de Banfora z główną atrakcją turystyczną kraju - wodospadami Cascades de Karfiguéla. Na terenie Burkina Faso rozpoczynają swój bieg także trzy ważne rzeki regionu: Wolta Czarna, Wolta Czerwona i Wolta Biała, które zlewają się następnie, tworząc rzekę Wolta.

Naturalną szatą roślinną państwa jest sawanna. Na południowym zachodzie przy granicy z Mali oraz Wybrzeżem Kości Słoniowej występuje bujna roślinność sawannowa. Na północy natomiast rozciąga się sawanna sucha z niskimi akacjami i kolczastymi krzewami. Na północnym wschodzie kraju występuje roślinność pustynna. Często spotykanymi tu przedstawicielami świata zwierząt są żyrafy, słonie, lwy, zebry i sępy.

Historia

Burkina Faso została skolonizowana w latach 90. XIX w. przez Francję, po pokonaniu miejscowych Mossi. Pierwotnie była administrowana jako część kolonii Wybrzeże Kości Słoniowej, ale już w 1919 r. została oddzielną kolonią, by później utracić ten status. Odzyskała go w 1947.

Burkina Faso uzyskała samorządność w 1958, a pełną niepodległość w 1960. Pierwszy przewrót wojskowy miał miejsce w 1966. W 1978 nastąpiła restauracja administracji cywilnej, ale już w 1980 dokonany został kolejny przewrót pod wodzą Saye Zerbo. Dwa lata później władzę zdobył Jean-Baptiste Ouédraogo. Następny zamach stanu w 1983 pozwolił kpt. Thomasowi Sankarze przejąć władzę. W 1984 zmieniono nazwę kraju z "Górna Wolta" na "Burkina Faso". Sankara został obalony w wyniku kolejnego zamachu stanu w 1987, a władzę przejął Blaise Compaoré, który nadal sprawuje władzę.

Gospodarka

Kraj biedny, rozwijający się. Jest to efekt systematycznego wzrostu liczby ludności i słabej gleby. Rolnictwo i hodowla zwierząt wytwarzają 32% produktu krajowego brutto, a trudni się nimi 80% ludności czynnej zawodowo. Główne uprawy to: sorgo, proso, kukurydza, orzeszki ziemne, ryż, i bawełna. Przemysł słabo rozwinięty, przede wszystkim tekstylny i przetwórstwa żywności. Niewielka ilość surowców naturalnych jak: miedź, żelazo, rudy manganu i najważniejsze z nich złoto. Kilkaset tysięcy osób co roku migruje do państw sąsiednich w poszukiwaniu pracy, m.in. do Wybrzeża Kości Słoniowej i Ghany.

Klimat

W Burkina Faso występuje klimat głównie tropikalny z dwoma bardzo odrębnymi sezonami. Pora deszczowa występuje na południu kraju od maja do października, a na północy jest krótsza i trwa od lipca do września. Sezon suchy trwa od 8 do 9 miesięcy (od października do czerwca). W porze deszczowej opady w kraju utrzymują się na poziomie między 600 a 900 milimetrów (24-35 cali). W suchej porze wieje silny, północno-wschodni wiatr Harmattan znad Sahary, który przynosi pył i piasek. Burkina Faso jest często nawiedzana przez długotrwałe susze.

Można wyróżnić trzy główne strefy klimatyczne:

  • sahelska: występuję w północnej części kraju i zazwyczaj poziom opadów utrzymuje się na poziomie do 600 milimetrów (24 cali) opadów rocznie. Występują wysokie temperatury od 5 do aż 47 °C (40-115 °F).
  • sudano-sahelska: rozciąga się między 11° 3' i 13° 5' szerokości geograficznej północnej. Występują pośrednie temperatury i opady.
  • sudano-gwinejska: występuje na południu kraju. Poziom opadów wynosi ponad 900 mm deszczu rocznie, a średnie temperatury są na stosunkowo niskim poziomie.

Kultura

Główne gałęzie lokalnego rzemiosła to wyplatanie koszyków, ceramika, barwienie tkanin i wykonywanie przeróżnych skórzanych przedmiotów. Przedmioty takie jak figurki, instrumenty muzyczne i maski, produkowe są często do użytku kościelnego. Wiele artystów produkuje pamiątki dla ciągle rosnącego ruchu turystycznego (Burkina Faso jest jednym z najchętniej odwiedzanych krajów w Afryce Zachodniej)

Atrakcje turystyczne

W Burkinie Faso możemy znaleźć wiele atrakcji turystycznych, oto jedne z nich:

  • Muzeum Manega
  • święte krokodyle z Sabou
  • muzeum w Bobo-Dioulasso
  • wodospady w Banfora
  • wierzchołki w pobliżu Sindou
  • Park Bangr Weogo

Miasta

Większe miasta:

  • Wagadugu - stolica
  • Bobo-Dioulasso
  • Koudougou
  • Dori
  • Banfora
  • Kaya
  • Ouahigouya

Demografia

W Burkina Faso szacowana średnia długość życia wynosi poniżej 50 lat. Jest to jedna z najniższych na świecie średnich długości życia. Mężczyźni żyją średnio 42 lata, a kobiety 45 lat. Mediana wieku mieszkańców wynosi poniżej 17 lat. W 2006 r. tempo wzrostu liczby ludności wynosiło 3%.

  • Struktura wiekowa:

- mieszkańcy w wieku od 0 do 14 lat stanowią 46.8% liczby ludności kraju,

- mieszkańcy w wieku od 15 do 64 lat stanowią 50.7% liczby ludności kraju,

- mieszkańcy w wieku 65 lat i powyżej stanowią 2,5% liczby ludności kraju.

  • Mediana wieku (ogółem): 16,5 lat,

- Mężczyźni: 16,3 lat,

- Kobiety: 16,7 lat.

Sport

Information icon.svg Osobny artykuł: Reprezentacja Burkina Faso w piłce nożnej.
Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

W sporcie Burkina Faso znana jest głównie z piłki nożnej.

Religia

  • Islam - 50%
  • Animizm - 31%
  • Katolicyzm - 10,2%
  • Zielonoświątkowcy - 6,3%
  • Protestantyzm - 1,8%

[1]

Podział administracyjny

Information icon.svg Osobny artykuł: Podział administracyjny Burkina Faso.

Burkina Faso podzielona jest na 13 regionów[potrzebne źródło] i 45 prowincji.

Ciekawostki

  1. W 1980 roku Jan Paweł II odbył pielgrzymkę do Afryki Zachodniej, odwiedzając m.in. Burkina Faso
  2. Motto państwowe brzmi: Unité, Progrés, Justice (fr. ‘Jedność, postęp, sprawiedliwość’)

Przypisy

  1. ↑ [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.
Wikisłownik
Zobacz hasło Burkina Faso w Wikisłowniku
Suplement C.D.
Angola
Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.
Animizm
Animizm (łac. anima - dusza) - zespół wierzeń występujący w religiach archaicznych bądź tradycyjnych zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę lub rzadziej ducha zmarłych ludzi, wszystkim roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom.
Antigua i Barbuda
Antigua i Barbuda (Antigua and Barbuda) to wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa).
W skład tego państwa wchodzą wyspy: Antigua i Barbuda oraz Redonda.
Archipelag Sokotra
Sokotra – należący do Republiki Jemenu archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim, blisko Rogu Afryki, około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego. W 2003 roku został wpisany na listę rezerwatów biosfery, a w 2008 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Argentyna
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Armenia
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Bahrajn
Bahrajn, Królestwo Bahrajnu (Al-Bahrajn, Mamlakat al-Bahrajn) – niewielkie państwo położone w Azji na archipelagu w Zatoce Perskiej. W roku 1971 uzyskało niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku emir Bahrajnu używa tytułu "król".
Bangladesz
Bangladesz, Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গনপ্রজাতন্ত্রী বাংলােদশ) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z Indiami i Birmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 10,5 mln mieszkańców.
Belgia
Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.
Belize
Belize (do 1973 Honduras Brytyjski) – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km).
Birma
Birma[1] (Myanmar, Mianma, Związek Birmański – Związek Myanmar) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Graniczy z Bangladeszem, Indiami, Chińską Republiką Ludową, Laosem i Tajlandią. Większe miasta: Rangun, Mandalaj, Basejn.
Boliwia
Boliwia, Wielonarodowe Państwo Boliwii[1] (hiszp. Bolivia, Estado Plurinacional de Bolivia[2]) – państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza.
Botswana
Botswana, Republika Botswany (ang. Republic of Botswana, tswana Lefatshe la Botswana) – państwo w południowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Namibią (dł. granicy 1360 km), RPA (1840 km), Zimbabwe (813 km) i Zambią (<1 km). Do 1966 Botswana była brytyjskim protektoratem pod nazwą Beczuana, dziś członek Unii Afrykańskiej.
Brazylia
Brazylia (pełna nazwa: Federacyjna Republika Brazylii; port. Brasil, República Federativa do Brasil) – największe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej.
Brunei
Brunei Darussalam (IPA: [bruˈnaj]), oficjalnie Państwo Brunei, Siedziba Pokoju (malajski: Negara Brunei Darussalam, Jawi: برني دارالسلام ) – państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego (Współrzędne: 6°00'S 71°30'E / -6, 71.5) (ang. British Indian Ocean Territory) - terytorium zależne Wielkiej Brytanii, obejmujące archipelag Wysp Czagos (ang. Chagos), z których największa to Diego Garcia (7°20'S 72°25'E / -7.333, 72.417).
Bułgaria
Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.
Burkina Faso
Burkina Faso (fr. Burkina Faso) – państwo w Afryce Zachodniej bez dostępu do morza. Dawniej Górna Wolta (Republique du Haute-Volta), w 1984 prezydent Thomas Sankara nadał mu nową nazwę, która oznacza "kraj prawych ludzi" w językach mossi i diula, będących głównymi rdzennymi językami kraju.
Burundi
Burundi (rundi Uburundi, fr. Burundi) Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi, fr. République du Burundi) – państwo w środkowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Rwandą, Tanzanią i Demokratyczną Republiką Konga.
Cal
Cal (ang. inch) – pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka. Jedna z tzw. jednostek imperialnych. W USA do pomiaru wzrostu człowieka (np. w komisariacie) używa się właśnie tej miary.
Cascades de Karfiguéla
Cascades de Karfiguéla zwane też Cascades de Banfora - wodospady w południowo-zachodniej części Burkina Faso, około 10 km na północ od miasta Banfora, jeden z najważniejszych celów turystycznych w kraju. Wody rzeki Komoé spadają tu na równinę po piaskowcowych skałach pasma Chaîne de Banfora.
Central Intelligence Agency
Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja Ajax).
^ na górę



(C) by Polski Serwis Naukowy 1999-2010 - www.naukowy.pl dawniej: www.servis.pl)

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group



Theme w niewielkim stopniu oparty na: xandgreen created by spleen & Programosy modified v0.3 by warna