Bursa Jerozolimska w Krakowie - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 50°03′39″N 19°55′59″E / 50.06083, 19.93306

Bursa Jeruzalem – nieistniejące już kolegium dla studentów Uniwersytetu Krakowskiego ufundowane przez biskupa krakowskiego, kardynała Zbigniewa Oleśnickiego. Bursa powstała w latach 1453–1456, a nad dokończeniem fundacji po śmierci Oleśnickiego czuwał m.in. Jan Długosz. Znajdowała się na rogu obecnej ul. Gołębiej i ul. Jagiellońskiej, naprzeciwko Collegium Minus. Był to duży jednopiętrowy kamienno-ceglany budynek z wewnętrznym dziedzińcem otoczonym krużgankiem, własną kuchnią, izbą wspólną (stuba communis), biblioteką i pokojami dla 100 studentów oraz seniora, przełożonego bursy. Pierwotny budynek spłonął najprawdopodobniej już w 1462 r., odrestaurowany został dzięki staraniom Jana Długosza. W 2 poł. XVI w. bursa popadła w ruinę, z której podniósł ją dopiero bp. Jakub Zadzik, przeznaczając znaczną kwotę na jej odbudowę.

Ulica Jagiellońska – zabytkowa ulica na Starym Mieście w Krakowie, która przebiegała przez dawną dzielnicę uniwersytecką. Pod numerem 15 mieści się Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, a pod numerem 5 – Teatr Stary. Ulica Jagiellońska leży w pobliżu Plant.

Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.

W 1818 r. w trakcie remontu obu budynków połączono Bursę Jeruzalem ze stojącą obok Bursą Filozofów. Obie bursy spłonęły w nocy z 25 na 26 czerwca 1841 r. Ostateczne wyburzenie ruin Bursy nastąpiło w 1869 r., zaś na ich miejscu w latach 1883–1887 powstało Collegium Novum. Jedynym elementem pozostałym z gmachu Bursy Jeruzalem jest jej tablica fundacyjna, której kopia wmurowana jest obecnie na dziedzicu Collegium Maius. Oryginał znajduje się w Muzeum UJ.

Ulica Gołębia – ulica na krakowskim Starym Mieście, łącząca ulicę Bracką z ulicą Straszewskiego. Przecina ją ulica Wiślna. Charakteryzuje się bardzo wąska zabudową, jest lekko pochylona i krzywa.

Kolegium (łac. collegium – grupa równouprawnionych urzędników, kolegów) – nazwa szkoły dla młodzieży z domów najczęściej szlacheckich, połączona z internatem (bursą, konwiktem). W średniowieczu był to zakład związany z uniwersytetem, od XVI wieku określenie stosowane do szkół średnich prowadzonych najczęściej przez zakonników (zakony jezuitów, pijarów) lub zgromadzenie kanoników.

Bibliografia

Barycz H., Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego w epoce humanizmu, Kraków 1935.

Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1364-1764, T.1, red. K. Lepszy, Kraków 1964.

Karbowiak A., Mieszkania żaków krakowskich w XIV–XVI wieku, Lwów 1887.

Morawski K., Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wieki średnie i Odrodzenie, T. I i II, Kraków 1900.

Włodarek A., Architektura średniowiecznych kolegiów i burs Uniwersytetu Krakowskiego, Kraków 2000.