César Franck - Polski Serwis Naukowy

César Franck

César Auguste Jean Guillaume Hubert Franck (ur. 10 grudnia 1822 w Liège, zm. 8 listopada 1890 w Paryżu) – kompozytor i organista pochodzenia belgijskiego.

W latach 1830-1835 uczył się gry na fortepianie, kontrapunktu, harmonii i solfeżu w Królewskim Konserwatorium w Liège. W 1834 roku jako 12 letni chłopiec miał swój pierwszy występ przed królem Leopoldem I z okazji utworzenia Królestwa Belgii. W 1835 roku wraz z bratem Josephem (skrzypkiem) wyjechał do Paryża, gdzie obydwaj uczyli się prywatnie u profesorów Konserwatorium. W latach 1837 - 42 studiował w Konserwatorium Paryskim fortepian, organy i kontrapunkt. Zdobył wiele wyróżnień jako pianista a następnie kompozytor, startował w słynnym Prix de Rome, ale nie zdobył nagrody. Był organistą kościoła Notre-Dame de Lorette (1848-1853), St. Jean i St. François (1851-1853) oraz Ste Clotilde (1858-1890). Prowadził działalność dydaktyczną i wykształcił wielu znanych muzyków (m.in. Ernesta Chaussona, Louisa Vierne'a i Vincenta d'Indy).

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Polscy i obcy kompozytorzy muzyki klasycznej zestawieni chronologicznie w poszczególnych okresach historycznych i alfabetycznie (celem zachowania spójności tematycznej nie należy tworzyć zestawień alternatywnych).

Cesar Franck zapoczątkował tak zwany symfonizm organowy, pisząc różne utwory organowe (oparte na formach cyklicznych), głównie "Trzy chorały" (E-dur, h-moll, a-moll). Najbardziej znany: Chorał a-moll został napisany przez Cesara Francka w 1890 roku, czyli w ostatnim roku jego życia. W tym utworze Franck zapisał swój testament muzyczny. Był pierwszym francuskim kompozytorem piszącym poematy symfoniczne. Pracował w konserwatorium w Paryżu jako profesor organów i improwizacji. Kontynuatorami symfonizmu organowego byli: Charles-Marie Widor, Alexandre Guilmant, Henri Mulet i Louis Vierne. Do dziś żyjącym Olivier Latry.

Sonata - instrumentalna forma muzyczna. Pierwotnie każdy utwór instrumentalny w przeciwieństwie do wokalnego - kantaty. Z czasem wykształciła się w specyficzną formę.

Poemat symfoniczny - instrumentalna forma muzyczna, stworzona przez Liszta (pierwszy poemat to Co słychać w górach? do tekstu V. Hugo). Dzieło o charakterze programowym, zwykle sugerowanym już w tytule. Forma nie posiada określonej budowy i jest podporządkowana wymogom fabularnej treści. Dzieło zazwyczaj jednoczęściowe.

Twórca utworów symfonicznych (Symfonia d-moll, Wariacje symfoniczne, poematy symfoniczne: Les éolides, Le chasseur maudit, Rédemption ), kameralnych (Sonata A-dur na skrzypce i fortepian, Kwintet smyczkowy f-moll) i organowych (Trois pièces, Trois chorals). Jeden z jego najsłynniejszych utworów religijnych to Panis Angelicus.

Panis angelicus (Chleb anielski) to pierwsze słowa przedostatniej strofy hymnu Sacris solemniis, napisanego na uroczystość Bożego Ciała, który stanowi tekst modlitw we Mszy świętej i Liturgii Godzin w tym dniu. Jego autorem jest św. Tomasz z Akwinu.

Gatunek muzyczny o nazwie symfonia (w klasycznym kształcie) to zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy utwór muzyczny na orkiestrę, popularny w XVIII, XIX i w pierwszej połowie XX wieku. Symfonia jest orkiestrowym odpowiednikiem sonaty.