Calakmul - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 18°07′21″N 89°47′00″W / 18.1225, -89.78333

Piramida w Calakmul

Piramida tzw. Struktura I

Calakmul (albo Kalakmul) – jedno z największych starożytnych miast Majów na Jukatanie w meksykańskim stanie Campeche, na terenie gminy Calakmul. Miasto leży głęboko w dżungli w Nizinie Petén w odległości około 30 km od granicy z Gwatemalą. Położone na obszarze Rezerwatu Biosfery Calakmul zajmującego powierzchnię 1,8 mln akrów (7300 km²).

Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. – México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze: Stanami Zjednoczonymi (na północy); Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu); Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie); Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Jukatan (Yucatán) – półwysep w Ameryce Środkowej, oblany wodami Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej. Pod względem politycznym przynależy do Meksyku, Gwatemali i Belize. Powierzchnia ok. 180 tys. km². Jukatan zbudowany jest z wapieni trzeciorzędowych, z silnie rozwiniętymi zjawiskami krasowymi. Wybrzeże nizinne, akumulacyjne. Prawie całą powierzchnie zajmują równiny, na południu tylko Góry Maya, z maksymalną wysokością do 1122 m n.p.m. Klimat podrównikowy wilgotny z roczną sumą opadów od 500 mm na północy do 3800 mm na południu. Średnia temperatura w styczniu 20–22°C, w lipcu 25–29°C. Naturalną szatę roślinną Jukatanu tworzą lasy równikowe i sawanny a wzdłuż wybrzeża namorzyny.

Po raz pierwszy zostało odkryte z powietrza przez biologa Cyrusa L. Lundella z firmy Mexican Exploitation Chicle Company 29 grudnia 1931 r. Odkrycie to zostało zgłoszone Sylvanusowi G. Morleyowi z Carnegie Institute. Wg Lundella, który nadał nazwę temu miejscu, w języku Majów ca miało oznaczać "dwa", lak natomiast "sąsiadujący" a mul "sztuczne wzniesienie" lub "piramidę". Tak więc Calakmul miało znaczyć "Miasto Dwóch Sąsiadujących Piramid".

Campeche – stan w południowo-wschodnim Meksyku, położony na półwyspie Jukatan. Stolicą stanu jest miasto Campeche. Campeche z graniczy z następującymi stanami: Quintana Roo na wschodzie, Tabasco na południowym zachodzie, Jukatan na północy i z gwatemalskim departamentem Petén na południu. Od zachodu stan styka się z wodami Zatoki Meksykańskiej (dokładniej z zatoką Campeche).

Wilgotny las równikowy (las strefy równikowej, puszcza tropikalna, las deszczowy, las tropikalny, las higromegatermiczny, błędnie zwany także dżunglą) — charakterystyczna, wiecznie zielona formacja leśna strefy międzyzwrotnikowej. Występuje na ubogich glebach laterytowych, w klimacie przez cały rok jednostajnie gorącym i wilgotnym. Na skutek szybkiego rozkładu materii organicznej roślinność jest gęsta i bujna. Lasy te cechuje brak sezonowej rytmiki w życiu roślin, ogromne bogactwo gatunkowe drzew (na 1 hektarze lasu tropikalnego występuje ok. 200 gatunków drzew, podczas gdy w lesie strefy umiarkowanej dziesięciokrotnie mniej), wielowarstwowy układ drzewostanu oraz obfitość lian i epifitów. Drzewa mają proste, wysokie (do 80 m) pnie, dość pospolite jest zjawisko kauliflorii (kwiaty wyrastają bezpośrednio z pnia). Wnętrze lasu jest bardzo cieniste, wskutek czego słabo wykształca się warstwa krzewów i runa.

Calakmul było głównym ośrodkiem władzy państwa Kaan (nazywanego też "Królestwem Węża"), które na początku swojego istnienia znajdowało się bardziej na północ od Calakmul, które zostało wybudowane już w "późnej erze klasycznej". Kaan tworzyło sojusz z Caracol a jego głównym konkurentem było Tikál. Dochodzenie do potęgi władców Kaan przedstawia między innymi seria 11 naczyń (zwanych "wazami dynastycznymi"), w skład której wchodzą legendarne postacie, które były twórcami tego państwa.

Calakmul - duża gmina meksykańskiego stanu Campeche, leżąca w jego południowo wschodniej części u nasady półwyspu Jukatan. Jest jedną z 11 gmin w tym stanie. Siedzibą władz gminy jest niewielkie miasto Xpujil. Na terenie gminy znajduje się największe w Meksyku skupisko ruin miast cywilizacji Majów: Xpuhil (1 km), Becan (8 km), Chicanná, Balamcan, Hormiguero i najbardziej znane Calakmul, z liczącym 7230 km² Rezerwatem Biosfery Calakmul.

Calakmul liczyło prawdopodobnie 50 tys. mieszkańców. Jak do tej pory na jego obszarze (70 km²) odnaleziono 6250 budowli. Wśród nich znalazł się między innymi mur północny oraz zbiorniki wodne. 45-metrowa piramida (tzw. "struktura 2") jest największą spośród dotychczasowo odkrytych na Jukatanie. Wiele z budowli powstało z miejscowego wapienia co utrudnia prace archeologiczne.

Po długim okresie, który upłynął od ekspedycji Morleya w 1932 roku dopiero w latach pomiędzy 1984 i 1994 pojawiły się tu następne wyprawy badawcze, kierowane przez Williama Folana. Obecnie są tu prowadzone prace archeologiczne przez "Narodowy Instytut Archeologii i Kultury" pod kierownictwem Ramóna Carrasco.

W 2002 roku stanowisko archeologiczne w Calakmul wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Podczas badania struktury jednej z piramid w kompleksie archeologicznym Calakmul naukowcy odnaleźli na ścianach dobrze zachowane malowidła i hieroglify.

Linki zewnętrzne

Calakmul

Friends of Calakmul

Commercial Stock Photos of Calakmul

The Nature Conservancy's Calakmul Biosphere Reserve - Working to safeguard Mexico's Maya heritage (ang.). [dostęp 2011-02-04].

Virtual Walking Tour of Calakmul by David R. Hixson