Carl Philipp Emanuel Bach - Polski Serwis Naukowy

Carl Philipp Emanuel Bach

Carl Philipp Emanuel Bach (ur. 8 marca 1714, zm. 14 grudnia 1788) – niemiecki kompozytor, pianista i klawesynista, drugi z synów Jana Sebastiana Bacha i jego pierwszej żony Marii Barbary, zwany berlińskim lub hamburskim Bachem.

Biografia

Urodził się w Weimarze. Studiował prawo najpierw w Lipsku (od 1731), a potem we Frankfurcie nad Odrą (od 1734 do 1738). Jednak w 24 roku życia zdecydował się poświęcić muzyce. W swojej Autobiografii podawał, że muzyki uczył się tylko u swojego ojca i w wieku 11 lat potrafił już zagrać wszystkie jego dzieła na instrumenty klawiszowe. Nietypowe było to, że prawie wcale nie podróżował, podczas gdy w tych czasach większość muzyków starała się studiować we Włoszech.

Wolfgang Amadeusz Mozart (ur. 27 stycznia 1756 w Salzburgu, zm. 5 grudnia 1791 w Wiedniu) – austriacki kompozytor i muzyk, razem z Haydnem i Beethovenem należący do grona klasyków wiedeńskich.

Poczdam (niem. Potsdam, dolnołuż. Podstupim, pol. hist. Postąpin) – miasto we wschodnich Niemczech, położone nad Hawelą. Stolica i największe miasto kraju związkowego Brandenburgia, wchodzące w skład obszaru metropolitalnego Berlin-Brandenburg.

Przez ok. 30 lat był nadwornym klawesynistą króla Fryderyka II w Berlinie i Poczdamie. Później, od 1768 r. objął po swym ojcu chrzestnym, Georgu Philippie Telemannie, stanowisko dyrektora w 5 kościołach i kantora w gimnazjum w Hamburgu.

W 1744 r. poślubił Johannę Marię Dannemann. Z trojga dzieci z tego małżeństwa, które przeżyły do dorosłości, żadne nie zostało muzykiem.

Zmarł w Hamburgu i został pochowany w tamtejszym kościele św. Michała – jego grób do dziś jest dostępny dla zwiedzających.

Sonata - instrumentalna forma muzyczna. Pierwotnie każdy utwór instrumentalny w przeciwieństwie do wokalnego - kantaty. Z czasem wykształciła się w specyficzną formę.

Ludwig van Beethoven (wymowa niemiecka: luːtvɪç fan ˈbeːthoːfn, ur. 15-17 (zob. niżej) grudnia 1770 w Bonn, zm. 26 marca 1827 w Wiedniu) – kompozytor i pianista niemiecki, ostatni z tzw. klasyków wiedeńskich, a zarazem prekursor romantyzmu w muzyce, geniusz, jeden z największych twórców muzycznych wszech czasów.

Twórczość

Jest autorem prawie 900 utworów. Komponował przede wszystkim koncerty, sonaty i fantazje na klawesyn i fortepian, a także pieśni i symfonie. Skomponował prawie dwieście sonat fortepianowych, przyczyniając się w nich do rozbudowy tej formy. Popularność zdobyła też jego szkoła gry na fortepianie Versuch über die wahre Art das Klavier zu spielen, wydana w 1753 r. Był w swoim czasie jednym z najlepszych pianistów w Europie.

Muzyka barokowa – muzyka epoki, której początek w historii muzyki wyznacza data skomponowania w roku 1597 przez Jacopo Periego pierwszej opery zatytułowanej Dafne, a koniec – połowa XVIII w., kiedy to powstawały kompozycje ostatnich twórców baroku, między innymi: Antonio Vivaldi, Johann Sebastian Bach (jego śmierć w 1750 r. uważa się za symboliczną datę zakończenia tego okresu), Georg Friedrich Händel, Jean-Philippe Rameau czy Domenico Scarlatti.

Gatunek muzyczny o nazwie symfonia (w klasycznym kształcie) to zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy utwór muzyczny na orkiestrę, popularny w XVIII, XIX i w pierwszej połowie XX wieku. Symfonia jest orkiestrowym odpowiednikiem sonaty.

Jest najwybitniejszym w Niemczech reprezentantem stylu dworskiego, zwanego "galant" (patrz Muzyka barokowa). Uważany jest też za głównego reprezentanta stylu Sturm und Drang w muzyce, który cechowała emocjonalność i nawiązania do muzyki ludowej. W porównaniu z monumentalną barokową twórczością ojca, muzyka C.P.E. Bacha charakteryzuje się uproszczeniem form, melodyjnością, a także lekkością i elegancją charakterystyczną dla muzyki francuskiej.

Rodzina Bachów przez prawie dwieście lat miała istotny wkład w kształtowanie historii muzyki. Pochodziło z niej ponad 50 znanych muzyków i kilku ważnych kompozytorów, z których największe uznanie zdobył Johann Sebastian Bach (1685–1750). Był on też pierwszym członkiem rodziny, który interesował się dziejami rodu i naszkicował jego drzewo genealogiczne, drzewo to później zostało uzupełnione przez jego syna Carla Philippa Emanuela.

Georg Philipp Telemann (ur. 14 marca 1681 w Magdeburgu, zm. 25 czerwca 1767 w Hamburgu) – niemiecki kompozytor okresu baroku. Przedstawiciel stylu galant.

Przez współczesnych był poważany bardziej niż ojciec. Jego muzykę fortepianową wysoko cenili Joseph Haydn, Wolfgang Amadeusz Mozart i Johannes Brahms, podziwiał go Ludwig van Beethoven. Wpływ Carla Philippa na muzykę niemiecką jest niezaprzeczalny.

Spośród kilku istniejących katalogów dzieł C.P.E. Bacha najbardziej rozpowszechnione są dwa: katalog Alfreda Wotquenne'a z 1905 r. (w skrócie "wq") oraz nowszy katalog tematyczny E. Eugene'a Helmsa z 1989 r. (w skrócie H).

Przypisy

Alina Mądry, Carl Philipp Emanuel Bach, estetyka – stylistyka – dzieło, Poznań 2003, s 167.
Alina Mądry: Carl Philipp Emanuel Bach, estetyka – stylistyka – dzieło. Poznań 2003, s. 168.

Bibliografia

Alina Mądry, Carl Philipp Emanuel Bach, estetyka – stylistyka – dzieło, Rhytmos, Poznań 2003

Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934-1939)

Zobacz też

Rodzina Bachów

Kompozytorzy baroku

Muzyka barokowa

Linki zewnętrzne

Carl Philipp Emanuel Bach – nuty tego kompozytora dostępne w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project

Posłuchaj

Johann Sebastian Bach (ur. 21 marca 1685 w Eisenach, zm. 28 lipca 1750 w Lipsku) – kompozytor niemiecki epoki baroku, jeden z najwybitniejszych artystów w dziejach muzyki.

Klawesyn (wł. cembalo, clavicembalo) - znany już powszechnie w Europie od okresu renesansu instrument strunowy szarpany wyposażony w klawiaturę, zaliczany do cytr.