Carry Nation - Polski Serwis Naukowy

Carry Nation

Carry Amelia Nation (ur. 25 listopada 1846, zm. 2 czerwca 1911) – amerykańska aktywistka, była członkiem ruchu na rzecz abstynencji (Związek Kobiet za Chrześcijańską Wstrzemięźliwością) działającego przed czasem Wielkiej Prohibicji w Stanach Zjednoczonych. Carry Nation została bohaterka wielu książek, artykułów a nawet opery.

Abstynencja (łac. abstinentia - powściągliwość) - w medycynie: powstrzymywanie się od zażywania leków lub substancji uzależniających, tzw. używek (np. alkoholu, narkotyków, papierosów). Objawy abstynencyjne najczęściej występują po nagłym odstawieniu tych środków. Objawia się to lękiem lub zaburzeniem snu. Pojawiają się zaburzenie układu krążenia oraz układu pokarmowego.

Kansas – stan w środkowej części USA. Kansas na północy graniczy ze stanem Nebraska, na wschodzie z stanem Missouri, na południu z Oklahomą, a na zachodzie z Kolorado. Stan Kansas jest położony na Wielkich Równinach. Teren jest falisty, częściowo pagórkowaty. Nazwa stanu pochodzi od nazwy miejscowego plemienia indiańskiego Kansa, tłumaczonej jako ludzie południowego wiatru.

Dzieciństwo

Carry Moore (bo tak brzmiało jej nazwisko panieńskie) urodziła się w Kentucky w bogatej rodzinie, która często zmieniała swoje miejsce zamieszkania. Po wojnie domowej rodzina Moore znacznie zubożała a chorą psychicznie matkę Carrie oddano do zakładu psychiatrycznego. Carry, jako najstarsza z rodzeństwa, musiała zaopiekować się przyrodnim rodzeństwem. Ponieważ miała dużo obowiązków i często chorowała rzadko miała okazje na zabawę z rówieśnikami. W wieku 13 lat, Carry została oddana do szkoły z internatem w miejscowości Independence (Missouri).

Autobiografia – gatunek literacki (rodzaj biografii), w którym autor opisuje swoje życie. Głównym tematem tego rodzaju wypowiedzi jest więc jej autor. Większość autobiografii jest napisana w pierwszej osobie, choć zdarzają się i takie, w których autor – ustami narratora – mówi o sobie "on" lub zwraca się do siebie "ty". Na napisanie autobiografii decydują się zazwyczaj osoby publiczne, np. artyści, politycy.

Kentucky – stan na środkowym wschodzie USA. Kentucky graniczy od północy z Illinois, stanem Indiana i Ohio. Na południu Kentucky graniczy z Tennessee, na wschodzie z Wirginią Zachodnią i Wirginią, a na zachodzie z Missouri. Zachodnia część stanu położona jest na Nizinie Missisipi. Część środkowa i obszary północno-wschodnie są pagórkowate (Wyżyna Cumberland). Nazwa pochodzi od słowa z języka Indian plemienia Wyandot, znaczącego prawdopodobnie równina.

Małżeństwa

Po skończeniu szkoły Carry poślubiła Charlesa Gloyd, nauczyciela fizyki. Był to rok 1867, Carry miała wtedy 20 lat. Rok później na świecie pojawiła się Charliene. Doktor Gloyd, nałogowy alkoholik, zmarł pół roku później. Kolejnym mężem Carry został biznesmen David Nation. Rodzina często przenosiła się od jednego stanu do drugiego, aby w końcu osiąść w Medicine Lodge w Kansas, gdzie David Nation został pastorem niewielkiego kościoła. W 1897 Carry wstąpiła w szeregi Związku Kobiet za Chrześcijańską Wstrzemięźliwością.

Wojna secesyjna – wojna domowa, która miała miejsce w latach 1861-1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub "północą") i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub "południem"), które wystąpiły z Unii.

Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Muzułmanie uważają, iż część Biblii[potrzebne źródło] (np. Księgi Mojżeszowe, Psalmy) powstała w wyniku boskiego objawienia, ale jej treść została zafałszowana.

Walka

Po dwóch latach należenia do Związku Kobiet, Carry Nation zdecydowała się na dość kontrowersyjny sposób walki z alkoholizmem. Organizowała grupy kobiet, które śpiewały i modliły się głośno przed wejściami do knajp, gdzie sprzedawano alkohol. Pierwsza taka akcja miała miejsce w 1899. Wkrótce Carry zdecydowała się na jeszcze bardziej radykalny sposób. Za pomocą kamieni, cegieł a nawet kul bilardowych demolowała bary alkoholowe. Jak pierwszy został w ten sposób zniszczony saloon w Kiowa w Kansas. Po pewnym czasie główną bronią Carry został toporek i to właśni z nim oraz z egzemplarzem Biblii w drugiej ręce, najczęściej przedstawiano Carry na karykaturach. Mimo że Caryy Nation została zamknięta do więzienia na dwa tygodnie, jej wizerunek zaczął pojawiać się w czasopismach a przez to o jej działalność była coraz głośniej. Jak Carry napisała później: "Czułam się niepokonana. Moja siła to była siła olbrzyma. Bóg czuwał nade mną. Roztrzaskałam 5 saloonów za pomocą kamieni, zanim zaczęłam używać toporka". W 1901 Carry została jednak zmuszona do zaprzestania niszczenia lokali. Była już wtedy znana i wykorzystała ten fakt jeżdżąc po Stanach z wykładami. W ten sposób miała szanse zarobić na olbrzymie odszkodowania dla właścicieli lokali, zasadzone przez sąd. Niestety jej małżeństwo rozpadło się. W 1901 mąż Carry złożył pozew o rozwód.

Dom pomocy społecznej - instytucja świadcząca na poziomie obowiązującego standardu, osobom wymagającym całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności usługi: bytowe, opiekuńcze, wspomagające, edukacyjne w formach i zakresie wynikających z indywidualnych potrzeb.

Prohibicja w Stanach Zjednoczonych, znana także jako The Noble Experiment ("Szlachetny Eksperyment") trwała od 1919 do 1933 roku. W okresie tym sprzedaż, produkcja oraz transport alkoholu była zakazana na terenie całego kraju. Prohibicję wprowadzała 18. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych

Działalność społeczna i schyłek życia

Kansas City zawdzięcza Carry pierwszy przytułek dla kobiet i dzieci z rodzin zagrożonych alkoholizmem. Nadal organizowała manifestacje. Ostatnia miała miejsce w 1910. Carry napisała autobiografię The Use and Need of Carry Nation, wydaną w 1904. Wystąpiła też w sztuce Hatchetation, gdzie zagrała sama siebie. Do końca życia opiekowała się swoja chorą psychicznie córką. Zmarła drugiego czerwca 1911.

Prohibicja (fr. prohibition, z łac. prohibitio) - częściowy lub pełny zakaz produkcji i dystrybucji napojów alkoholowych. Najczęściej rozumie się pod tym pojęciem okres w historii USA (lata 1920-1933).

Bibliografia

Extraordinary women of the American West/ Judy Alter. New York, 1999.

A to Z of American women leaders and activists / Donna Langston. New York, 2002.

Zobacz też

prohibicja

Linki zewnętrzne

Wirtualna wystawa poświęcona Carry

Autobiografia Carry w projekcie Gutenberg