Cashel - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 52°31′N 7°53′W / 52.517, -7.883

Cashel (irl. Caiseal Mumhan) – miasto leżące w hrabstwie Południowe Tipperary, słynie z najstarszych zabytków Irlandii, siegających czasów przedchrześcijańskich. Wraz z sąsiadami Północne Tipperary i Kilkenny miejsce to stanowi historyczny klejnot południowo-wschodniej Irlandii. Cashel, zwane jeszcze dziś Miastem Królewskim (Cashel of the Kings), nie jest jedynie dawną rezydencją królów Munsteru. To również siedziba episkopatu, wzniesiona na miejscu dawnego ośrodka kultu celtyckiego.W Cashel mieszka 2,9 tys. mieszk. Najwyższe wzniesienie w Cashel to Rock of Cashel (61 m n.p.m.)

Hrabstwo Północne Tipperary to północna część tradycyjnego hrabstwa Tipperary, wydzielona z niego dla celów administracyjnych w 1898 roku. Obejmuje 48% dawnego Tipperary.

Trójca Święta, Święta Trójca – dogmatyczne określenie w chrześcijaństwie, stwierdzające, że Bóg jest Bogiem Troistym, istnieje jako trzy Osoby - po grecku hypostazy [1] - pozostając jednocześnie jednym Bytem.[2] Wszystkie trzy Osoby są rozumiane jako mające tę samą jedną istotę czyli naturę, a nie jedynie podobne natury. Od początku trzeciego wieku[3] doktryna Trójcy zaczęła być formułowana następująco: jest "jeden Bóg istniejący w trzech Osobach i jednej substancji, Ojciec, Syn, i Duch Święty".[4] Wiara w Trójcę jest wyznawana przez wszystkie Kościoły katolickie, prawosławne, oraz wszystkie główne wyznania wyrastające z nurtu reformacji takie, jak luteranizm, kalwinizm, anglikanizm, metodyzm i prezbiterianizm. Dogmat o Trójcy Świętej jest więc uważany za „centralną prawdę wiary teologii chrześcijańskiej” [5]. Formuła Trójcy zatwierdzona została w 325 roku podczas soboru nicejskiego. Uznanie wiary w Trójcę Świętą jest pierwszym koniecznym warunkiem wstąpienia do Światowej Rady Kościołów [6].

Historia

Królewskie Cashel

Ślady mieszkańców Cashel sprzed epoki chrześcijańskiej już się zatarły. W dawnych czasach wzgórze zapewne służyło za miejsce kultu pogańskiego. Klan Eogahnacta (wywodzący się od galijskiego Eoghan Mora, założyciela królestwa Munsteru) osiadł tam w IV wieku p.n.e. Legenda głosi, że w 370 roku król Corku wybudował w tym miejscu cytadelę. Około roku 450 Święty Patryk, nawracający mieszkańców na chrześcijaństwo, miał tam podobno ochrzcić króla Aengusa, który w ten sposób został pierwszym chrześcijańskim władcą Munsteru, w mieście zaś ustanowił siedzibę biskupa. Cashel pozostawał stolicą królów Munsteru do 1100 roku. Pośród nich były wielkie postaci, takie jak Cormac MacCullinam, król i biskup Cashel, oraz władca lokalnego królestwa w północnej części Munsteru – Brian Boruma (Brian Boru), który w 1002 roku został tu koronowany.

Hrabstwo Południowe Tipperary to południowa część tradycyjnego hrabstwa Tipperary, wydzielona z niego dla celów administracyjnych w 1898 roku. Obejmuje 52% dawnego Tipperary.

Hrabstwo Kilkenny (irl. Contae Chill Chainnigh) mieści się na południowym wschodzie Irlandii, w prowincji Leinster. Nazwę wzięło od miasta Kilkenny, stolicy regionu.

Miejsce kultu

W 1101 roku inny władca, Murtogh O'Brien, przekazał Cashel Kościołowi, ofiarując go Bogu i Świętemu Patrykowi (obecnie jest on patronem Irlandii, jego święto, 17 marca, jest dniem w którym Irlandczycy przypinają znak koniczyny – dawnej świętej rośliny druidów, której misjonarz używał jako symbolu krzyża i Trójcy Świętej). Nowa siedziba biskupów prężnie się rozwijała. Innisfallen, od 1127 roku Cormac Mac Carthy, król Desmondu (lub Des Mumha, północnego Munsteru) kazał wybudować kaplicę i nazwać ją swoim imieniem. W tej samej epoce została wzniesiona okrągła baszta. 6 listopada 1171 roku narodowy synod irlandzki uznał w tym miejscu zwierzchność króla Anglii, Henryka II. Synod ten wprowadził reformy nie tylko w obyczajach kościelnych ale i w jego prawie. W 1494 katedrę ogarnął pożar wzniecony przez Geralda Mora, pana Kildare. W 1647 roku wojska Cromwella dokonały w mieście rzezi trzech tysięcy mieszkańców. W 1774 roku siedzibę katolickich arcybiskupów przeniesiono do Thurles.

Henryk II Plantagenet lub Andegaweński, Curtmantle, Fitzempress (ur. 5 marca 1133 w Le Mans, zm. 6 lipca 1189 w Chinon) – od 1151 hrabia Andegawenii, od 1154 król Anglii, w różnych czasach kontrolował także część Walii, Szkocji, północną Irlandię i zachodnią Francję.

Rock of Cashel (Skała Cashel, irl. Carraig Phadraig) – zespół średniowiecznych budowli sakralno-obronnych w Cashel, (hrabstwo Tipperary, Republika Irlandii) położony na stromym wapiennym wzgórzu. Słowo „cashel” jest zanglicyzowaną wersją irlandzkiego słowa "caiseal" oznaczającego twierdzę.