Centre national de la recherche scientifique

Centre National de la Recherche Scientifique, CNRS (fr. Krajowe Centrum Badań Naukowych) - francuska państwowa instytucja naukowa, skupiająca się na rozwoju dyscyplin naukowych oraz technicznych, będąca pod kuratelą francuskiego ministra do spraw nauki.

CNRS jest największą i najbardziej prestiżową organizacją tego typu we Francji. Zatrudnia ok. 26 000 osób (w tym 11 600 naukowców i 14 400 inżynierów, personelu technicznego i administracyjnego), a jej budżet w roku 2009 wynosił 3,367 mld euro.

Historia instytucji

CNRS zostało założone 19 października 1939 roku przez prezydenta Francji Alberta Lebruna, przy współpracy Jeana Perrina. Pierwsze badania prowadzone przez naukowców Centrum skupiały się wokół nauki stosowanej, militariów, ekonomii, oraz atomistyki i artykułów spożywczych. CNRS osiągnęło swą formę obecną po zakończeniu drugiej wojny światowej, gdy wyspecjalizowało się w badaniach podstawowych, delegując badania stosowane do nowo utworzonych instytucji: ORSTOM, obecnie IRD (Institut de Recherche pour le Développement - Instytut Badań Naukowych dla Rozwoju), wyspecjalizowany w badaniach na terytoriach zamorskich, CNET (Centre National d'Études des Télécommunications - Krajowe Centrum Badań nad Telekomunikacją), oraz CEA (Commissariat à l'Énergie Atomique - Komisariat do spraw Energii Atomowej). Od 1959 z CNRS związany był Jerzy Stefan Langrod, początkowo jako dyrektor ds. badań, a następnie członek honorowy w stopniu dyrektora.

Nauka – autonomiczna część . Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników, prowadzi do powstania wiedzy naukowej dostępnej dla całej ludzkości. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.

Jerzy Stefan Langrod (ur. 20 września 1903 w Krakowie, zm. 24 grudnia 1991 w Paryżu) – polski prawnik, profesor prawa i administracji, współautor znanego przedwojennego podręcznika do prawa administracyjnego.

Kontekst międzynarodowy

Wielu naukowców współpracujących z CNRS było laureatami Nagrody Nobla, począwszy od Jeana Perrina (fizyka), w 1926, oraz Frédérica Joliot-Curie, jego pierwszego powojennego dyrektora (nagrodzonego za osiągnięcia w chemii w 1935).

Po drugiej wojnie światowej następujący współpracownicy CNRS otrzymali Nagrodę Nobla:

Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) – gałąź nauki zajmująca się badaniem życia. Nauka ta skupia się na charakterystyce, klasyfikacji oraz zachowaniu organizmów żywych, jak również sposobie powstawania nowych gatunków oraz zależnościami między nimi a środowiskiem naturalnym.

Badanie naukowe - termin oznaczający niemal wszelką działalność naukową. Na badania naukowe mogą się składać eksperymenty, gromadzenie danych z natury, analiza i studiowanie literatury źródłowej, analizy zebranych danych i wyciąganie z nich wniosków.

fizyka: Alfred Kastler (1966), Louis Néel (1970), Pierre-Gilles de Gennes (1991), Georges Charpak (1992) i Claude Cohen-Tannoudji (1997);

chemia: Jean-Marie Lehn (1987);

biologia i medycyna: André Lwoff, Jacques Monod i François Jacob (1965), Jean Dausset (1980);

ekonomia: Maurice Allais (1988).

Wśród byłych lub obecnych współpracowników CNRS, laureatami medalu Fieldsa (odpowiednika Nagrody Nobla w matematyce) są natomiast następujący naukowcy: Jean-Pierre Serre, René Thom, Alexandre Grothendieck, Alain Connes, Laurent Schwartz i Laurent Lafforgue; Pierre-Louis Lions i Jean-Christophe Yoccoz, laureaci tegoż medalu w 1994 roku, pracują w laboratoriach współpracujących z CNRS.

Minister – urzędnik, który jest członkiem rządu (Rady Ministrów) i kieruje ministerstwem. Słowo minister pochodzi od łac. minister – sługa, pomocnik.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Linki zewnętrzne

Strona oficjalna CNRS