Cerkiew Opieki Matki Bożej w Łucku

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Łucku (ukr. Свято-Покровська церква в Луцьку) – prawosławna cerkiew w Łucku. Od 1992 pełni funkcje soboru eparchii wołyńskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.

Historia

Dokładny okres powstania świątyni nie jest ustalony. Wśród hipotez na ten temat pojawia się zarówno teza o wzniesieniu cerkwi przez wnuków Włodzimierza Wielkiego, jak i twierdzenie o budowie świątyni dopiero w XV stuleciu. Według dokumentów z 1583 w roku tym cerkiew istniała już od dłuższego czasu i była w złym stanie technicznym. Po 1625 w związku z tym obiekt został najprawdopodobniej całkowicie rozebrany i zastąpiony najpierw drewnianą, a następnie murowaną świątynią. Inicjatorem jej całkowitego remontu był biskup Atanazy (Puzyna).

Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego (ukr. Українська Православна Церква Київського Патрiархату) - jedna z trzech największych cerkwi prawosławnych na Ukrainie. Cerkiew niekanoniczna. W podziale Kościołów jest napisane, że Kościół ten kandyduje do autokefalii. Jest to sprzeczne z prawdą, ponieważ nowe Kościoły autokefaliczne muszą być Kościołami kanonicznymi (przestrzegającymi prawo kanoniczne) oraz powinny zostać zatwierdzone przez wszystkie tego typu Kościoły.

Huragan lub tajfun – cyklon tropikalny, w którym średnia prędkość wiatru wynosi powyżej 33 m/s (nie mniej niż 12° w skali Beauforta). Siłę huraganów mierzy się za pomocą skali Saffira-Simpsona, gdzie 5 stanowi zjawisko o nasileniu ekstremalnym. Huragan jest nazwą stosowaną dla zjawisk występujących nad akwenami Oceanu Atlantyckiego, natomiast tajfun – dla sztormów nad akwenami Oceanu Indyjskiego czy Oceanu Spokojnego.

W latach 1803-1826 cerkiew Opieki Matki Bożej pełniła funkcje unickiej cerkwi katedralnej. Po kasacie biskupstwa unickiego w mieście w 1826 stała się prawosławną katedrą, którą pozostawała do 1880. W tym okresie była dwukrotnie remontowana (po pożarach w 1831 i 1845), zaś w latach 1873-1876 znacząco rozbudowana: dostawiono dzwonnicę z przedsionkiem, wzniesiono kopuły oraz dobudowano zakrystię. W toku przebudowy architektura cerkwi uległa poważnej zmianie; odtąd przypominała ona stylowo raczej świątynie wznoszone w tym samym okresie w Rosji europejskiej niż inne cerkwie Wołynia. W 1887 do wnętrza wstawiony został nowy ikonostas. Cerkiew ucierpiała w okresie I wojny światowej, została jednak szybko odrestaurowana. W latach 1932 i 1966 we wnętrzu obiektu były również wykonywane nowe freski. W 1960 główna kopuła cerkwi została zniszczona przez huragan; jej odbudowa miała miejsce 8 lat później. W okresie przynależności Łucka do ZSRR świątynia pozostawała czynna, jednak część jej najcenniejszego wyposażenia (np. Wołyńska Ikona Matki Bożej) została skonfiskowana i przekazana do muzeów.

Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego (ukr. Українська Православна Церква Московського Патріархату) – kanoniczny Kościół prawosławny, podległy Patriarchatowi Moskiewskiemu, lecz posiadający w jego jurysdykcji status autonomicznego.

Sobór Świętej Trójcy (ukr. Cвято-троїцький кафедральний собор) – cerkiew katedralna Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego w Łucku.

W 1992, po rozłamie w Kościele prawosławnym na Ukrainie, Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego przejął, z poparciem lokalnych władz, sobór Świętej Trójcy w Łucku - dotychczasowy sobór eparchii wołyńskiej. Patriarchat Kijowski ubiegał się również o pozyskanie cerkwi Opieki Matki Bożej, do czego jednak nie doszło z powodu determinacji wiernych, na czele z biskupem Nifontem (Sołoduchą), którzy pragnęli zachować jurysdykcję Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego. Po trzytygodniowym okresie zamknięcia cerkwi, opieczętowanej na polecenie władz, jej właścicielem pozostaje Patriarchat Moskiewski, zaś świątynia pełni (tymczasowo) funkcje katedry jego eparchii wołyńskiej. Tym samym cerkiew Opieki Matki Bożej jest jedyną prawosławną świątynią w Łucku, która przez cały okres swojego udokumentowanego istnienia była czynna.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Włodzimierz I Wielki, ros. Владимир Великий (Владимир Святославич), ukr. Володимир Великий (Володимир Святославич), zm. 15 lipca 1015) – wielki książę kijowski od ok. 980 z dynastii Rurykowiczów, święty Kościoła prawosławnego.

Uwagi

Według opracowania Kościoły łacińskie i unickie zabrane na cerkwie prawosławne w diecezji łuckiej cerkiew pozostawała w rękach unitów co najmniej do 1803, a prawdopodobnie nawet do 1826]
Oficjalna strona eparchii wołyńskiej Patriarchatu Moskiewskiego twierdzi, że obiekt już w 1803 był w rękach parafii prawosławnej. Jest to wersja niezgodna z informacjami podawanymi przez inne publikacje.

Przypisy

Волинська єпархія
dr Mieczysław Orłowicz. ILUSTROWANY PRZEWODNIK PO WOŁYNIU. Ł U C K 1 9 2 9 [1]
Grzegorz Rąkowski, Przewodnik po Zachodniej Ukrainie, część I, Wołyń, s.237
↑ J. Tokarski, Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Ukrainie, t.2, Burchard Edition 2001, ISBN 83-87654-11-6, s.141
↑ A. Petrovska, Ostoja prawosławia, "Przegląd Prawosławny", nr 5 (299), maj 2010, ISSN 1230-1078, s.66

Bibliografia

Opis na stronie oficjalnej eparchii wołyńskiej (ros.)